Từ câu chuyện "học gì" đến "học như thế nào"
Những năm đầu đời là giai đoạn trẻ phát triển mạnh mẽ về ngôn ngữ, nhận thức, vận động, cảm xúc và kỹ năng xã hội. Ở độ tuổi này, việc học không chỉ diễn ra qua bài giảng mà còn được hình thành từ vui chơi, giao tiếp, vận động và tương tác với môi trường xung quanh.
Vì vậy, giáo dục mầm non hiện nay không chỉ đặt câu hỏi "trẻ cần học gì?", mà còn quan tâm đến "trẻ học như thế nào?". Thay vì chỉ tập trung vào lượng kiến thức trẻ ghi nhớ, nhiều chương trình chú trọng tạo cơ hội để trẻ quan sát, đặt câu hỏi, thử nghiệm, giao tiếp và giải quyết những vấn đề phù hợp với lứa tuổi.
Tại Trường Quốc tế Him Lam Bắc Ninh (HIMLAMIS), cách tiếp cận này được thể hiện qua ba hệ đào tạo mầm non: Hệ Quốc tế IEYC, Hệ Hội nhập và Hệ Kiến tạo. Mỗi hệ có định hướng riêng về chương trình và môi trường học tập, tạo thêm lựa chọn cho phụ huynh dựa trên nhu cầu phát triển của trẻ.
Hệ Quốc tế IEYC: Tăng cường trải nghiệm trong môi trường giáo dục quốc tế
IEYC (International Early Years Curriculum) là chương trình giáo dục dành cho trẻ nhỏ, xây dựng theo hướng học tập thông qua vui chơi, trải nghiệm và khám phá.
Chương trình tập trung vào ba khía cạnh: phát triển cá nhân, nhận thức về thế giới và nền tảng học thuật. Các hoạt động được triển khai theo chủ đề, sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ chính, đồng thời lồng ghép trải nghiệm vào quá trình học thay vì tách biệt hoàn toàn "giờ học" và "giờ chơi". Nhờ đó, trẻ có cơ hội phát triển đồng thời ngôn ngữ, nhận thức, vận động, khả năng giao tiếp và kỹ năng xã hội – cảm xúc.
Môi trường tiếng Anh thường xuyên giúp trẻ tiếp xúc với ngôn ngữ trong những tình huống gần gũi, qua trò chuyện, hoạt động nhóm, các góc học tập, nghệ thuật, âm nhạc, khoa học và STEAM — tiếp cận tiếng Anh qua tương tác và trải nghiệm thay vì chỉ ghi nhớ.
Trẻ tiếp cận tiếng Anh thông qua tương tác, vui chơi và các hoạt động trải nghiệm thay vì chỉ học ngôn ngữ theo hình thức ghi nhớ.
Hệ Hội nhập: Cân bằng giữa nền tảng Việt Nam và yếu tố quốc tế
Hệ Hội nhập kết hợp chương trình giáo dục mầm non trong nước với yếu tố quốc tế, chú trọng môi trường học tập song ngữ Việt – Anh.
Theo chương trình nhà trường công bố, trẻ được học bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh với thời lượng cân bằng, phát triển trên năm lĩnh vực: ngôn ngữ, nhận thức, thể chất, thẩm mỹ và xã hội – cảm xúc. Trẻ vừa có nền tảng tiếng Việt phù hợp chương trình trong nước, vừa có cơ hội sử dụng tiếng Anh qua học tập và giao tiếp hằng ngày.
Ở lứa tuổi mầm non, ngôn ngữ không chỉ là công cụ học kiến thức mà còn là phương tiện để trẻ biểu đạt nhu cầu, cảm xúc và kết nối với người xung quanh. Môi trường song ngữ tạo cơ hội cho trẻ sử dụng ngôn ngữ trong tình huống thực tế, thay vì chỉ ghi nhớ từ vựng hay cấu trúc câu.
Ngoài ngôn ngữ, các hoạt động nghệ thuật, thể chất, khoa học, công nghệ, kỹ năng sống và trải nghiệm ngoài trời góp phần tạo nên môi trường học tập đa dạng cho trẻ.
Môi trường Việt – Anh tạo cơ hội để trẻ phát triển ngôn ngữ trong quá trình học tập và giao tiếp hằng ngày.
Hệ Kiến tạo: Chú trọng nền tảng tư duy và năng lực
Hệ Kiến tạo được xây dựng trên nền tảng chương trình giáo dục mầm non quốc gia, kết hợp Cambridge English cùng các môn học đổi mới theo định hướng phát triển năng lực. Chương trình đưa kiến thức vào những hoạt động trải nghiệm gần gũi như Toán tư duy, Đọc viết sáng tạo, Khoa học thực nghiệm, STEAM, Nghệ thuật, Dự án sáng tạo, Giáo dục cảm xúc – xã hội và kỹ năng sống — qua đó trẻ được quan sát, đặt câu hỏi, thử nghiệm, đưa ra ý tưởng và tự tìm cách giải quyết vấn đề.
Từ những trải nghiệm đó, trẻ từng bước hình thành các năng lực nền tảng như tư duy, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác và tính tự lập, đồng thời phát triển sự tò mò và chủ động trong học tập ngay từ những năm đầu đời.
Hoạt động thực hành và khám phá giúp trẻ từng bước hình thành tư duy, khả năng giải quyết vấn đề và sự tự tin khi thể hiện ý tưởng.
Không có một mô hình duy nhất phù hợp với mọi trẻ
Sự khác biệt giữa ba hướng đào tạo tại HIMLAMIS không chỉ nằm ở tên gọi, mà còn ở cách chương trình tổ chức môi trường và trải nghiệm học tập.
Hệ Quốc tế IEYC nhấn mạnh môi trường giáo dục quốc tế, học qua vui chơi và khám phá. Hệ Hội nhập hướng tới sự cân bằng giữa chương trình Việt Nam và môi trường song ngữ. Hệ Kiến tạo lấy chương trình giáo dục mầm non Việt Nam làm nền tảng, đồng thời tăng cường tiếng Anh, trải nghiệm và các hoạt động phát triển năng lực.
Từ góc độ lựa chọn trường mầm non, điều quan trọng không nhất thiết là tìm một mô hình được xem là "tốt nhất", mà là xác định môi trường phù hợp với nhu cầu, khả năng thích nghi và định hướng phát triển của từng trẻ. Một môi trường giáo dục phù hợp có thể giúp trẻ hình thành sự tự tin, tính tự lập và niềm vui học tập ngay từ những năm đầu đời.
Một môi trường giáo dục phù hợp có thể giúp trẻ hình thành sự tự tin, tính tự lập và niềm vui học tập ngay từ những năm đầu đời.
Phụ huynh có thể tìm hiểu thêm về Lộ trình và chương trình học mầm non tại HIMLAMIS để có thêm thông tin trước khi lựa chọn chương trình phù hợp cho con.
Ở những năm đầu đời, một câu hỏi của trẻ, một lần thử nghiệm chưa thành công, một cuộc trò chuyện với bạn hay một sản phẩm do chính trẻ tạo ra đều có thể trở thành một trải nghiệm học tập. Bởi vậy, khi giáo dục mầm non chuyển từ câu hỏi "học gì" sang cả "học như thế nào", giá trị của việc học không chỉ nằm ở kiến thức trẻ có được, mà còn ở sự tò mò, tự tin và khả năng chủ động khám phá thế giới mà trẻ từng bước hình thành.
Ánh Dương