3 tuyến đường sắt kết nối sân bay Long Thành
Để phục vụ kết nối giao thông cho sân bay Long Thành khi đưa vào khai thác, hiện nay có 3 dự án đường sắt, metro đang được triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng.
Cụ thể, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dự kiến được TP.HCM khởi công trong tháng 7/2026. Tuyến đường sắt này có chiều dài gần 48km, trong đó đoạn qua TP.HCM dài 11,5km, qua Đồng Nai dài hơn 36km, là một bộ phận của trục đường sắt kết nối hai sân bay quốc tế: Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Cùng với đó, thành phố Đồng Nai cũng đặt mục tiêu khởi công trong năm 2026 dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm Hành chính thành phố và sân bay Long Thành.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Hồ Văn Hà, mục tiêu của tuyến metro kéo dài là hình thành tuyến chạy xuyên suốt từ ga trong khu vực sân bay Long Thành đến ga Bến Thành. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển từ sân bay Long Thành đến trung tâm TP.HCM được kỳ vọng rút ngắn còn khoảng hơn 30 phút.
Ngoài ra, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cũng được quy hoạch đi qua khu vực sân bay Long Thành. Với loạt dự án đường sắt, metro đang được triển khai các thủ tục đầu tư, hiện các đơn vị liên quan đang rà soát quy hoạch bố trí các nhà ga trong khu vực sân bay.
Đề xuất bố trí các ga trong hành lang tiếp cận Terminal T1
Giữa tháng 6/2026, UBND thành phố Đồng Nai đã đề xuất phương án bố trí các nhà ga đường sắt, metro trong sân bay Long Thành.
Đối với hành lang các tuyến đường sắt, Đồng Nai đề xuất bố trí các tuyến đường sắt, metro trong hành lang đường tiếp cận Terminal T1 (nhà ga hành khách T1).
Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam bố trí theo tim hành lang chính của hệ thống đường sắt; theo hướng từ TP.HCM đi Đồng Nai, tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài đến Trung tâm Hành chính thành phố và sân bay Long Thành được bố trí ở phía trái tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, trong khi tuyến Thủ Thiêm - Long Thành được quy hoạch ở phía phải.
Theo UBND thành phố Đồng Nai, do không gian bố trí trong khu vực phía trước Terminal T1 bị khống chế bởi các đường tiếp cận ra vào sân bay, cầu cạn, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật hiện hữu và đang triển khai phương án đề xuất tổ chức các nhà ga theo nguyên tắc bố trí so le nhau trên mặt bằng. Trong đó, nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được bố trí so le với 2 ga của 2 tuyến metro.
Cụ thể, nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được bố trí lệch về phía Đông Bắc so với trục Terminal T1. Nhà ga đóng vai trò công trình trung tâm của cụm đầu mối, kết nối tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với sân bay Long Thành và các tuyến metro đô thị - vùng.
Trong khi đó, 2 ga metro được bố trí lệch về phía Tây Nam so với trục Terminal T1, đặt song song nhau, đối xứng qua tim tuyến đường sắt tốc độ cao. Với phương án bố trí so le trên, nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được tổ chức độc lập với 2 ga của 2 tuyến metro. Đồng thời, 2 tuyến metro cũng được tổ chức độc lập với nhau về kết cấu, công nghệ, hệ thống tín hiệu, điều khiển chạy tàu và vận hành khai thác.
Với phương án này, phạm vi các ga bố trí đủ không gian cho hầm tuyến (đường hầm ngầm) và ke ga (nền xây cao ở nhà ga) kết cấu hộp ga, tầng phân phối hành khách, thang bộ, thang cuốn, thang máy, phòng kỹ thuật, hệ thống thông gió, phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn.
Theo UBND thành phố Đồng Nai, phương án ưu tiên bố trí trong hành lang kỹ thuật hiện có sẽ giúp hạn chế ảnh hưởng đến đường tiếp cận sân bay, cầu cạn, bãi đỗ xe, khu đón trả khách và các công trình hạ tầng kỹ thuật đang triển khai.
Đồng thời, các tuyến metro và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được tổ chức độc lập về kết cấu, công nghệ, hệ thống E&M (cơ khí và điện), tín hiệu, điều khiển chạy tàu và vận hành khai thác. Việc phân tách này giúp hạn chế rủi ro giao diện kỹ thuật giữa các tuyến có tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu khai thác khác nhau. Đồng thời, từng tuyến có thể triển khai đầu tư, thi công, nghiệm thu, khai thác và bảo trì độc lập theo tiến độ riêng của từng dự án.
Thi công công trình ngầm trong sân bay
Dù có nhiều ưu điểm, phương án bố trí cụm ga đường sắt - metro trong sân bay Long Thành cũng đặt ra không ít thách thức kỹ thuật.
Theo UBND thành phố Đồng Nai, hành lang bố trí công trình ngầm trong khu vực Terminal T1 bị khống chế bởi đường tiếp cận sân bay, cầu cạn, bãi đỗ xe và các hệ thống tuynel, hào kỹ thuật. Do đó, khoảng cách giữa hầm tuyến, hộp ga, tường vây, móng công trình và hạ tầng kỹ thuật có thể phải bố trí ở mức tối thiểu, cần áp dụng giải pháp kết cấu và biện pháp thi công phù hợp.
Bên cạnh đó, công tác thi công công trình ngầm trong khu vực sân bay yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về địa chất, thủy văn, mực nước ngầm, lún, biến dạng, chống thấm, an toàn công trình lân cận, tổ chức mặt bằng và hoàn trả hạ tầng giao thông sau thi công.
UBND thành phố Đồng Nai cho rằng, phương án bố trí cụm ga đường sắt - metro tại sân bay Long Thành theo hướng tích hợp, bố trí so le nhau trên mặt bằng nhưng kết nối tập trung là phương án phù hợp để tiếp tục nghiên cứu trong bước tiếp theo. Phương án này có ưu điểm về tổ chức vận hành độc lập, giảm rủi ro giao diện công nghệ, hạn chế giao cắt vận hành, tăng khả năng triển khai độc lập theo từng dự án và nâng cao năng lực trung chuyển hành khách.
Khi hoàn thành, cụm ga đường sắt - metro trong sân bay Long Thành sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối sân bay với trung tâm TP.HCM, Đồng Nai và mạng lưới giao thông quốc gia.
Đồng Nai lên kế hoạch thu hồi đất làm metro
Liên quan đến dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính thành phố và sân Long Thành, UBND thành phố Đồng Nai vừa ban hành kế hoạch thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tuyến metro dài 44,6km, đi qua các phường, xã: Biên Hòa, Trấn Biên, Long Hưng, Phước Tân, Tam Phước, An Phước, Nhơn Trạch, Long Thành.
Dự án sử dụng khoảng 192,5ha đất, chưa bao gồm các khu phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD). Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 65.500 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, trong tháng 6/2026: Lập, trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; và lập, trình thẩm định thiết kế kỹ thuật - dự toán đo đạc lập bản đồ thu hồi đất, lựa chọn đơn vị thực hiện công tác đo đạc lập bản đồ thu hồi đất.
Vào tháng 7/2026: Hoàn thành việc đo đạc, cắm mốc, lập bản đồ thu hồi đất.
Tháng 8.2026: Xây dựng kế hoạch thu hồi đất, phổ biến chủ trương thu hồi đất và ban hành thông báo thu hồi đất; gửi, niêm yết thông báo thu hồi đất.
Đến tháng 9 - 10/2026: Thực hiện điều tra, khảo sát, kiểm đếm; xác nhận nguồn gốc đất và tài sản gắn liền với đất.
Vào tháng 11/2026: Lập, niêm yết công khai, tổ chức lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời họp dân đối thoại, lấy ý kiến phương án bồi thường.
Tháng 12/2026: Thẩm định, phê duyệt, niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư; đồng thời ban hành quyết định thu hồi đất.
Đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài 48km, khởi công trong tháng 7/2026
Đối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, UBND TP.HCM hiện đang tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể FEED) dự án.
TP.HCM đề xuất triển khai lập một dự án và triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ được tách thành dự án độc lập do cơ quan Nhà nước hai địa phương thực hiện bằng nguồn vốn đầu tư công.
Về địa điểm thực hiện dự án, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được triển khai thực hiện trên địa bàn 7 xã, phường của TP.HCM và Đồng Nai, với ổng nhu cầu sử dụng đất hơn 144ha.
- TP.HCM: phường Bình Trưng, phường Long Trường
- Đồng Nai: phường Nhơn Trạch, phường Long Thành, xã Long Phước, xã Xuân Quế, xã Xuân Đường
Tổng nhu cầu sử dụng đất để phục vụ toàn tuyến hơn 144ha.
Theo phương án, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua địa bàn các phường Bình Trưng và Long Trường (TP.HCM), chạy song song với hành lang đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Đến nút giao Vành đai 3 TP.HCM, tuyến chuyển hướng Nam, đi song song ở phía Đông đường Vành đai 3 và vượt sông Đồng Nai (tại vị trí phía trái cầu Nhơn Trạch) để tiến vào địa phận thành phố Đồng Nai.
Tuyến tiếp tục đi trên cao dọc theo bên trái đường Vành đai 3, sau đó chuyển hướng đi vào dải phân cách giữa của đường 25B để vượt qua Quốc lộ 51, nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và đi vào dải phân cách giữa đường T1.
Đáng chú ý, khi tiếp cận ranh giới với sân bay Long Thành, hướng tuyến chuyển xuống đi ngầm vào phạm vi quy hoạch đường sắt của sân bay (dự kiến bố trí bên phải so với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam) và kết thúc tại depot Cẩm Đường.
Tuyến đường sắt có thiết kế 18 nhà ga gồm 2 nhà ga ngầm, 16 nhà ga trên cao. Trong đó, để phù hợp thực tế triển khai, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư, dự án sẽ triển khai trước 14 nhà ga (Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Bà Hiện, Phú Hữu, Long Trường, Vườn Dừa, Long Tân, Phú Thạnh, Tuy Hạ, Nhơn Trạch, Phước Thiện, Xóm Gốc, Long Thành 1, Long Thành 2).
Tuyến đường sắt tốc độ cao qua Đồng Nai dài hơn 81km
Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua thành phố Đồng Nai, tuyến có chiều dài khoảng 81km, đi qua 12 phường, xã gồm: Xuân Hòa, Xuân Lộc, Xuân Phú, Xuân Định, Hàng Gòn, Cẩm Mỹ, Xuân Đường, An Phước, Nhơn Trạch, Xuân Quế, Long Thành, Long Phước. Trên tuyến dự kiến bố trí một nhà ga tại sân bay Long Thành cùng một trạm bảo dưỡng tại xã Xuân Đường.
Thiên An