Để hiểu rõ hơn về công tác tổ chức, giải pháp tối ưu hóa nguồn lực nhằm giữ vững chất lượng điều trị thường quy, cũng như chiến lược số hóa dữ liệu sức khỏe sau khám, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với BSCKII Trần Văn Khanh – Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh.
Bài toán nhân lực và nguyên tắc "không gián đoạn"
PV: Thưa bác sĩ, chiến dịch khám sức khỏe toàn dân là một chương trình có quy mô rất lớn với số lượng người dân cần sàng lọc khổng lồ. Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã có sự chuẩn bị, chủ động phân bổ nguồn lực về nhân sự và trang thiết bị y tế như thế nào để vừa đảm bảo tiến độ chiến dịch, vừa không làm ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh thường quy tại đơn vị?.
BSCKII Trần Văn Khanh: Đây là một chương trình mang ý nghĩa nhân văn và chiến lược rất lớn. Nó thể hiện rõ tinh thần chuyển dịch mạnh mẽ từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc và bảo vệ sức khỏe chủ động cho người dân" theo tinh thần Nghị quyết 20 của Trung ương và các chỉ đạo của Bộ Chính trị. Với chúng tôi, đây không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần mà còn là trách nhiệm xã hội lớn lao của một bệnh viện công lập.
Ngay từ đầu, Ban Giám đốc đã xây dựng kế hoạch tổng thể theo từng giai đoạn. Chúng tôi quán triệt nguyên tắc cốt lõi: "Không để gián đoạn hay ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh thường quy tại bệnh viện, nhưng vẫn phải bảo đảm chiến dịch diễn ra hiệu quả, chất lượng tại cộng đồng".
Để làm được điều này, bệnh viện đã thành lập các đội khám lưu động, điều động luân phiên các bác sĩ giàu kinh nghiệm thuộc khối nội khoa, tim mạch, nội tiết, cùng đội ngũ điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh xuống hỗ trợ cơ sở. Lịch trực tại viện được tính toán lại khoa học, tăng cường nhân lực làm việc ngoài giờ và cuối tuần để giảm tải cho hệ thống.
Về trang thiết bị, chúng tôi đã chuẩn bị đồng bộ từ máy điện tim, siêu âm, thiết bị xét nghiệm nhanh (đường huyết, mỡ máu, chức năng gan, thận) đến máy đo loãng xương, X-quang di động và hệ thống công nghệ thông tin. Quan điểm của bệnh viện là phải chuẩn hóa quy trình ngay từ bước đầu tiên để dữ liệu chính xác, tránh tình trạng người dân phải đi lại, làm xét nghiệm nhiều lần gây lãng phí.
Y tế cơ sở là "cánh tay nối dài"
PV: Với việc triển khai đồng loạt tại các trạm y tế phường/xã, Ban Giám đốc bệnh viện đã có phương án phối hợp, hỗ trợ chuyên môn và phân tuyến như thế nào để lực lượng y tế cơ sở vận hành quy trình khám sàng lọc thông suốt, thưa ông?.
BSCKII Trần Văn Khanh: Chúng tôi luôn xác định trạm y tế phường/xã chính là "cánh tay nối dài" của hệ thống y tế trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu. Vì vậy, phương châm của Bệnh viện Lê Văn Thịnh không phải là "làm thay" tuyến cơ sở, mà là tập trung hỗ trợ chuyên môn, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và đồng hành cùng anh em.
Bệnh viện đã thiết lập mô hình phối hợp chặt chẽ theo cụm địa bàn. Mỗi khoa chuyên môn của bệnh viện sẽ chịu trách nhiệm phụ trách, kết nối trực tiếp với một số trạm y tế để hỗ trợ quy trình sàng lọc, hội chẩn từ xa, đọc kết quả cận lâm sàng và hướng dẫn xử trí ban đầu.
Việc phân tuyến được định hình rất rõ ràng: Các trường hợp bệnh lý nhẹ, ổn định sẽ được bàn giao và hướng dẫn quản lý, cấp phát thuốc ngay tại địa phương. Đối với những ca nghi ngờ có nguy cơ cao hoặc phát hiện bất thường phức tạp, hệ thống sẽ kích hoạt quy trình phân luồng, chuyển tuyến nhanh lên Bệnh viện Lê Văn Thịnh để các chuyên gia chẩn đoán chuyên sâu và can thiệp điều trị kịp thời.
Điều quan trọng nhất là phải tạo được một quy trình liên thông, khép kín và thông suốt. Chúng tôi tuyệt đối không để xảy ra tình trạng người dân cảm thấy mình "bị bỏ rơi giữa đường" sau khi có kết quả khám sàng lọc.
Chặn đứng "sát thủ thầm lặng" từ sớm
PV: Trong đợt khám sức khỏe toàn dân lần này, bệnh viện tập trung mạnh vào những danh mục kỹ thuật tầm soát nào? Đặc biệt là đối với nhóm bệnh mạn tính không lây nhiễm đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa hiện nay?.
BSCKII Trần Văn Khanh: Hiện nay, mô hình bệnh tật tại Việt Nam và thế giới đã thay đổi sâu sắc. Các căn bệnh mạn tính không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, đột quỵ và ung thư đang gia tăng nhanh chóng, trở thành những "sát thủ thầm lặng" tàn phá sức khỏe cộng đồng và ngày càng xuất hiện ở nhiều người trẻ.
Chính vì vậy, danh mục kỹ thuật trong chiến dịch lần này được chúng tôi thiết kế tập trung mạnh vào các nội dung có giá trị phát hiện sớm và có thể quản lý điều trị lâu dài, bao gồm:
- Tầm soát tăng huyết áp, đánh giá nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
- Sàng lọc đái tháo đường và các rối loạn chuyển hóa.
- Kiểm tra, phát hiện sớm bệnh thận mạn tính.
- Tầm soát các bệnh lý hô hấp mạn tính (COPD, hen phế quản).
Sàng lọc một số bệnh ung thư phổ biến và có tỷ lệ chữa khỏi cao nếu phát hiện sớm như: ung thư gan, đại trực tràng, ung thư vú và cổ tử cung.
"Phát hiện bệnh càng sớm, hiệu quả điều trị càng cao, biến chứng càng ít. Điều này không chỉ cứu sống người bệnh mà còn giảm áp lực chi phí khủng khiếp cho chính gia đình họ và quỹ bảo hiểm y tế."
Thực tế đáng buồn là hiện nay, rất nhiều bệnh nhân chỉ tìm đến bệnh viện khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn, biến chứng nặng nề, việc điều trị vừa tốn kém vừa ít hiệu quả. Nếu chúng ta làm tốt công tác tầm soát tại cộng đồng ngay từ hôm nay, chúng ta sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện của bức tranh chăm sóc sức khỏe trong tương lai.
Cá thể hóa quản lý sức khỏe bằng công nghệ số
PV: Sau khi người dân được khám sàng lọc và phát hiện các dấu hiệu nguy cơ, bệnh viện làm thế nào để quản lý, theo dõi điều trị tiếp theo để chương trình mang lại hiệu quả thực chất, lâu dài chứ không chỉ dừng lại ở bước "kiểm tra cho có"?.
BSCKII Trần Văn Khanh: Đúng vậy. Nếu chỉ tổ chức khám rầm rộ, trả cho người dân một tờ kết quả rồi "ai về nhà nấy" thì chiến dịch này hoàn toàn thất bại và lãng phí.
Để mang lại giá trị thực chất, Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã xây dựng một quy trình quản lý sức khỏe liên tục sau khám. Toàn bộ người dân tham gia sẽ được phân loại rõ ràng vào 4 nhóm nguy cơ để có hướng xử trí cụ thể:
1. Nhóm khỏe mạnh: Được tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động dự phòng và hẹn lịch tái khám định kỳ.
2. Nhóm có yếu tố nguy cơ (tiền triệu): Được lập danh sách theo dõi, tư vấn thay đổi lối sống và quản lý chặt chẽ tại y tế cơ sở.
3. Nhóm nghi ngờ bệnh lý: Kích hoạt hẹn lịch, chuyển tuyến lên bệnh viện để làm các xét nghiệm chuyên sâu nhằm khẳng định bệnh.
4. Nhóm đã mắc bệnh mạn tính: Chính thức lập hồ sơ bệnh án ngoại trú, đưa vào chương trình quản lý, điều trị và cấp phát thuốc định kỳ dài hạn.
Mục tiêu dài hạn của chúng tôi là hướng đến mô hình "Quản lý sức khỏe cá thể hóa". Y học hiện đại không nên là việc chạy theo giải quyết hậu quả khi bệnh đã phát tác, mà phải là quản lý và kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ khi nó còn nhen nhóm.
PV: Để quản lý một khối lượng dữ liệu khổng lồ từ hàng chục vạn người dân, bệnh viện ứng dụng công nghệ thông tin và hồ sơ sức khỏe điện tử ra sao, thưa bác sĩ?
BSCKII Trần Văn Khanh: Chúng tôi xác định chuyển đổi số chính là "lực lượng cốt lõi" và là nền tảng sống còn quyết định sự thành bại của chiến dịch. Khối lượng dữ liệu sức khỏe của toàn bộ người dân trên địa bàn là cực kỳ khổng lồ, nếu quản lý bằng sổ sách hay nhập liệu thủ công truyền thống thì chắc chắn sẽ quá tải và sai sót.
Tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh, toàn bộ dữ liệu khám sàng lọc được số hóa và liên thông trực tiếp với hệ thống Hồ sơ sức khỏe điện tử của thành phố. Chúng tôi ứng dụng triệt để nền tảng Căn cước công dân (CCCD) gắn chip để định danh người bệnh, kết hợp với chữ ký số và hệ thống phần mềm quản lý tập trung.
Việc số hóa đồng bộ này mang lại hai lợi ích rất lớn. Thứ nhất, đối với người dân, họ có thể dễ dàng theo dõi chỉ số sức khỏe của mình mọi lúc mọi nơi qua ứng dụng di động. Thứ hai, đối với ngành y tế, kho dữ liệu này giúp chúng tôi phân tích, dự báo được mô hình bệnh tật theo từng khu vực dân cư, theo độ tuổi và nhóm ngành nghề.
Chẳng hạn, nhìn vào bản đồ số, chúng tôi sẽ biết ngay khu vực nào đang có tỷ lệ gia tăng nhanh bệnh đái tháo đường hay cao huyết áp để chủ động điều phối nguồn lực, lên chiến lược can thiệp y tế sớm. Đây chính là bước chuyển mình quan trọng từ "y tế bị động" sang "y tế dự báo và dự phòng thông minh".
Thay đổi tư duy để bảo vệ hạnh phúc
PV: Qua chiến dịch quy mô này, với vai trò là người đứng đầu một cơ sở y tế tuyến đầu khu vực, ông kỳ vọng chương trình sẽ làm thay đổi nhận thức của người dân về việc chăm sóc sức khỏe chủ động như thế nào?
BSCKII Trần Văn Khanh: Kỳ vọng lớn nhất của tôi và tập thể thầy thuốc không nằm ở những con số báo cáo có bao nhiêu ngàn người được khám, mà là làm sao xoay chuyển được tư duy, nhận thức của cộng đồng.
Nhiều người dân mình vẫn giữ thói quen "có bệnh mới đi khám, đau không chịu nổi mới vào viện". Nhưng họ quên mất rằng sức khỏe là tài sản, mà tài sản thì phải bảo dưỡng từ khi còn tốt, chứ không nên chờ đến lúc hỏng hóc mới sửa chữa.
Tôi mong rằng sau chiến dịch này, mỗi người dân sẽ thấu hiểu sâu sắc rằng: Khám sức khỏe định kỳ là quyền lợi và là việc làm bắt buộc; phát hiện bệnh sớm chính là tự trao cho mình cơ hội sống khỏe mạnh; và chủ động chăm sóc sức khỏe cho bản thân hôm nay chính là đang bảo vệ hạnh phúc, sự bình an cho cả gia đình mình. Một xã hội khỏe mạnh không thể chỉ dựa vào những bệnh viện to đẹp hay máy móc hiện đại, mà phải bắt đầu từ ý thức tự phòng bệnh của mỗi một người dân.
PV: Bác sĩ có lời khuyên hay thông điệp gì muốn gửi gắm đến người dân để họ chủ động, tích cực bước đến các điểm khám sàng lọc?
BSCKII Trần Văn Khanh: Tôi chỉ muốn nhắn nhủ đến bà con một điều rất chân thành từ lòng mình: "Đừng đợi đến lúc cơ thể lên tiếng cầu cứu mới đi tìm bác sĩ. Hãy xem việc đi khám sức khỏe định kỳ là một phần trách nhiệm với chính bản thân, với gia đình và những người mà mình yêu thương."
Ngành y tế, các y bác sĩ có thể nỗ lực, dấn thân đến đâu đi chăng nữa thì cũng không thể thành công nếu thiếu đi sự đồng hành, hợp tác của người dân. Mỗi một tiếng đồng hồ bà con dành ra để đi khám sàng lọc ngày hôm nay có thể giúp chặn đứng một căn bệnh nguy hiểm của ngày mai. Hãy cùng chúng tôi xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, nhân văn và tràn đầy sức sống.
PV: Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ về cuộc trò chuyện ý nghĩa này!
Tấn Tài thực hiện