Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, mà còn là điều kiện giữ vững phương hướng phát triển đất nước, củng cố đồng thuận xã hội, bảo đảm chủ quyền số và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong môi trường số. Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ tất yếu, rất quan trọng, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của Đảng, của chế độ. Công tác lãnh đạo đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng được thể hiện đậm nét nhất trong Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”. Nghị quyết nêu rõ: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng là bảo vệ Ðảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Ðảng; bảo vệ nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Ðó là nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân, trong đó các cơ quan báo chí tuyên truyền các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, của cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu.
Trong cuộc đấu tranh đó, Đảng ta luôn đề cao vai trò của Nhân dân ở cơ sở là yếu tố rất quan trọng quyết định đến sự thành công của công cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chủ tịch Hồ Chí minh căn dặn: “Nước lấy dân làm gốc”. Người còn nhấn mạnh: “Nhân nghĩa là nhân dân. Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân. Thiện nghĩa là tốt đẹp, vẻ vang. Trong xã hội không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của nhân dân”. Đại hội XIV của Đảng xác định định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 – 2030, trong đó nhấn mạnh: “Phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc", Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu.”.
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Đảng có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng và tǎng cường mối liên hệ với nhân dân; song cũng thường xuyên xuất hiện nguy cơ lớn: Đảng cầm quyền quan liêu hoá, xa dân. Thực tế hiện nay, nhiều vấn đề phát sinh ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân ở cơ sở nếu không được giải quyết kịp thời, thỏa đáng thì sẽ tác động xấu đến đời sống tinh thần, mà cụ thể là vấn đề tư tưởng của quần chúng nhân dân, và rất dễ “tăng cấp” lên các cấp trên, tác động xấu đến sự ổn định chính trị - xã hội. Nếu không giải quyết thỏa đáng cũng rất dễ thu hút sự chú ý của các thế lực phản động thù địch vào cuộc tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước ta.
Thời gian gần đây, trên các mạng xã hội như Instagram, Facebook, Youtube… một số đối tượng gắn mác là người yêu nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa đã câu kết với các phần tử gốc Việt bất mãn đang định cư ở nước ngoài chuyển tải những nội dung xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, vu cáo, quy chụp, bôi nhọ lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước ta, hòng làm phức tạp thêm tình hình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng viên, quần chúng nhân dân để thông qua các đối tượng này trực tiếp phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng, làm giảm lòng tin của Nhân dân vào Đảng, vào mục tiêu con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Họ lợi dụng các sự kiện chính trị - xã hội; một số vụ việc bắt giam những đối tượng tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta, xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật,… để lôi kéo, dụ dỗ, kích động người dân tụ tập đông người gây rối an ninh trật tự, biểu tình bạo loạn; tuyên truyền kích động các hoạt động ly khai, tự trị ở vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số.
Thực tiễn bối cảnh hiện nay, cần xác định rõ vai trò, vị trí của quần chúng nhân dân trong việc xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là rất quan trọng, bởi trong thực tế những năm qua chúng ta mới chỉ chú trọng đến vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mà chưa thực sự đặt trọng tâm đến vai trò của quần chúng nhân dân. Trong lịch sử hơn bốn nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc ta và thực tiễn cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã minh chứng, nhân dân có vị trí, vai trò và sức mạnh vô cùng lớn. Dân là gốc, mọi công việc hệ trọng của quốc gia, dân tộc dù khó khăn, phức tạp đến đâu nếu hợp lòng dân, có sự đồng thuận, tham gia, ủng hộ tích cực của nhân dân thì sẽ thành công và ngược lại, nếu thiếu điều đó ắt sẽ thất bại. Bởi thế, các bậc tiền nhân đã đúc kết rằng: “Đẩy thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”.
Có thể nói, công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng có sự vào cuộc tích cực của đông đảo quần chúng nhân dân thuộc mọi giai tầng xã hội, mọi lứa tuổi, vùng miền. Từ các phong trào ấy đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến, nhiều cách làm hay, sáng tạo của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, cá nhân. Tiêu biểu là Cụ Nguyễn Đình Yên, sinh năm 1922, là đảng viên sinh hoạt tại chi bộ Đoạn Xá 3, Đông Hải, Hải An, TP Hải Phòng, dù đã hơn 100 tuổi đời nhưng vẫn luôn quan tâm việc làng, việc nước. Cụ luôn trăn trở những vấn đề có tính thời sự nóng, như: Nhiệm vụ đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng quan trọng đối với đất nước ta, nhưng phải làm thế nào để chuyển tải thành ý thức của từng người dân để mọi người cùng thực hiện. Niềm trăn trở ấy đã được cụ Yên gửi gắm trong chủ đề “Con đường của cuộc đời" dự thi cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong năm 2022. Năm 2023, tham gia cuộc thi chính luận “Về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, cụ Nguyễn Đình Yên chọn chủ đề thời sự và gắn liền với những câu chuyện thường được bàn tán quanh bàn trà của những người cao tuổi ở Hải Phòng, đó là cuộc xung đột Nga – Ukraine. Theo cụ Nguyễn Đình Yên, những luận điệu xuyên tạc, suy diễn của các thế lực thù địch lợi dụng cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine để chống phá Việt Nam cần phải được kiên quyết đấu tranh bác bỏ.
Từ kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nhờ những chủ trương, đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước cùng các biện pháp tổ chức thực hiện có hiệu quả của các cơ quan chức năng đã huy động được sức mạnh của toàn thể người Việt Nam cùng vào cuộc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chính quyết tâm cao độ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cùng tinh thần “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt” đã tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc giúp chúng ta đạt được những thành tựu to lớn trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật đúng đắn của Đảng và Nhà nước; bóp méo vấn đề dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo ở Việt Nam; phủ nhận những thành tựu to lớn mà Việt Nam đạt được trong thời kỳ đổi mới, góp phần tạo niềm tin, xác định rõ trách nhiệm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong đông đảo quần chúng nhân dân và toàn xã hội. Những thành tựu to lớn này cũng là minh chứng rõ nét để đập tan những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động gây chia rẽ mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, hòng làm suy yếu sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc nhằm chống phá sự nghiệp cách mạng ở nước ta. Những thành tựu này cũng đồng thời chứng minh một sự thật không thể phủ nhận: Đảng Cộng sản Việt Nam luôn ý thức được rõ vấn đề đoàn kết là sức mạnh, là nguyên nhân của mọi thành công và thắng lợi của cách mạng Việt Nam dù trong bất cứ giai đoạn nào.
Nhân kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2024), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có bài viết “Tự hào và tin tưởng dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, quyết tâm xây dựng một nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, văn hiến và anh hùng”, đã đúc kết một trong những truyền thống quý báu của Đảng Cộng sản Việt Nam: Đó là truyền thống gắn bó máu thịt giữa Đảng và nhân dân, luôn luôn lấy việc phục vụ nhân dân làm lẽ sống và mục tiêu phấn đấu.
Để phát huy hơn nữa vai trò của nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác hiệu quả các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, trước mắt cần thực hiện có hiệu quả một số giải pháp chủ yếu sau:
- Một là, đề cao bải học: “nước lấy dân làm gốc”. Thường xuyên tuyên truyền, vận động nhân dân nêu cao tinh thần cảnh giác, tích cực tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Bởi thông qua công tác tuyên truyền, vận động sẽ làm cho quần chúng nhân dân hiểu được chủ trương, đường lối của Đảng về tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; nhận biết được lực lượng chống phá là ai, nội dung chống phá là gì để đấu tranh hiệu quả.
- Hai là, tăng cường thực hành dân chủ rộng rãi, để làm sao thật sự dân là chủ, dân làm chủ, từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ từ trong Đảng đến dân chủ trong xã hội được thực hiện ở các cấp, các lĩnh vực của đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; phát huy mối quan hệ “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, nhất là nội dung “nhân dân làm chủ” và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; đồng thời thực hiện tốt Luật Thực hiện dân chủ cơ sở.
- Ba là, quan tâm nâng cao đời sống mọi mặt cho người dân, bảo đảm an sinh xã hội; đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và các ý kiến đóng góp, phản ánh của nhân dân; nắm bắt dư luận xã hội và giải quyết những vấn đề bức xúc của nhân dân, tránh để hình thành điểm nóng.
- Bốn là, để thực sự “Dân biết”, thực hiện nghiêm chế độ cung cấp và định hướng thông tin cho nhân dân và thực thi trách nhiệm tiếp thu, giải trình của cá nhân, tổ chức được giao nhiệm vụ trước nhân dân. Cán bộ, đảng viên cần thực hiện tốt trách nhiệm nêu gương; trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân, làm cho nhân dân thật sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.
- Năm là, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, khẳng định vai trò lãnh đạo, vai trò cầm quyền của mình đối với Nhà nước và xã hội; xây dựng Đảng thực sự là “Đạo đức”, là “Văn minh” như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời; tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; có những giải pháp phù hợp, quyết liệt hơn nữa trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động. Các chủ trương, chính sách của Đảng ban hành phải hướng tới nhân dân, “ý Đảng” phải hợp với “lòng dân”, từ đó phát huy được sức mạnh to lớn của nhân dân trong thực hiện các nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chiếu theo lăng kính lịch sử và qua thực tiễn thời đại cho thấy, một trong những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là phát huy mạnh mẽ vai trò của nhân dân. Vì dựa vào nhân dân, tin tưởng vào lực lượng, trí tuệ của nhân dân, thống nhất ý chí và hành động, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam với tinh thần “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, tạo thành “thế trận lòng dân”, “pháo đài vững chắc” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là vấn đề cốt lõi được đúc kết trong hơn 96 năm qua, kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và tiếp tục có giá trị trong thời kỳ mới./.
ThS. Nguyễn Quang Trung
Khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị Lê Duẩn