Bổ sung vitamin cho trẻ đúng cách: 5 lầm tưởng cha mẹ cần tránh

Bổ sung vitamin cho trẻ là mối quan tâm lớn của nhiều gia đình, nhất là khi con biếng ăn, ngủ không sâu giấc, chậm tăng cân hoặc thường xuyên ốm vặt. Tuy nhiên, bổ sung vi chất sai cách hoặc dựa trên cảm tính có thể khiến cha mẹ không giải quyết đúng nhu cầu của con, lại khiến hành trình chăm con thêm rối.

Thực tế, bổ sung càng nhiều chưa chắc đã tốt. Điều quan trọng là cha mẹ cần hiểu đúng nhu cầu, đúng liều lượng, đúng dạng dùng và đúng thời điểm. Dưới đây là 5 lầm tưởng phổ biến nhiều gia đình gặp phải khi bổ sung vi chất cho trẻ.

Bổ sung vi chất cho con sao cho đúng và đủ luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo phụ huynh.

Lầm tưởng 1: Trẻ đạt chuẩn cân nặng, chiều cao là không cần bổ sung vitamin?

Nhiều cha mẹ thường lấy cân nặng và chiều cao làm "thước đo" cho tình trạng dinh dưỡng của con. Chỉ cần trẻ vẫn tăng trưởng đều và nằm trong ngưỡng chuẩn, không ít người cho rằng cơ thể bé đã được cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cần thiết.

Thực tế, chiều cao và cân nặng là hai chỉ số quan trọng để sàng lọc nguy cơ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thấp còi hoặc thừa cân béo phì. Tuy nhiên, hai chỉ số này chưa đủ để phản ánh toàn diện trạng thái vi chất của trẻ. Nhiều trẻ có thể trạng bình thường, thậm chí thừa cân, vẫn có thể chưa đáp ứng đủ nhu cầu đối với một số vi chất như sắt, kẽm, vitamin A, D, B12 hay folate.

Tình trạng này thường được gọi là "nạn đói tiềm ẩn". Khác với thiếu năng lượng thường biểu hiện rõ qua hình thể, trẻ "đói vi chất" vẫn ăn, chơi, tăng cân, nhưng các hệ cơ quan như miễn dịch, thị giác, xương, răng hay hệ thần kinh chưa được cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào cân nặng và chiều cao, cha mẹ cần chú trọng hơn đến chất lượng bữa ăn, mức độ đa dạng thực phẩm và các dấu hiệu bất thường trong sinh hoạt hằng ngày của con.

Khi nghi ngờ trẻ có nguy cơ thiếu vi chất, cha mẹ nên tham khảo ý kiến chuyên gia thay vì tự ý bổ sung nhiều loại vitamin cùng lúc.

Lầm tưởng 2: Bổ sung vi chất bằng sản phẩm dạng xịt hay nhỏ giọt đều như nhau?

Gần đây, các sản phẩm bổ sung vi chất dạng xịt được nhiều bố mẹ quan tâm nhờ thao tác nhanh gọn và tiện dụng. Tuy nhiên, với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ba mẹ cần quan tâm hơn đến sự phù hợp với từng độ tuổi, dạng dùng, đặc điểm sinh lý của trẻ và tính chất của các thành phần bên trong.

Với các vitamin tan trong dầu như A, D3, E và K2, dạng nhỏ giọt là lựa chọn được nhiều gia đình ưu tiên vì dễ kiểm soát liều lượng. Mỗi giọt giúp cha mẹ dễ theo dõi liều dùng, thao tác nhanh, đồng thời ống pipet giúp đưa dung dịch vào miệng bé nhẹ nhàng. Điều này đặt biệt quan trọng với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì niêm mạc miệng của con còn nhạy cảm và dễ phản ứng với các tác động mạnh, đột ngột từ tia xịt.

Bên cạnh đó, các vitamin tan trong dầu và dầu nền hòa tan thường có kết cấu đặc, sánh. Do đó dễ gây tắc khi đi qua ống, vòi hay lỗ nhỏ. Ở một số sản phẩm dạng xịt, công thức có thể cần thêm phụ liệu hoặc thiết kế vòi phun riêng để hỗ trợ tạo tia xịt. Trong khi đó, dạng nhỏ giọt không phụ thuộc vào cơ chế phun, vòi xịt hay thiết bị tạo tia, nhờ đó giúp quá trình sử dụng hằng ngày ổn định và dễ kiểm soát hơn.

Lầm tưởng 3: Tất cả các vitamin đều được cung cấp đủ qua thức ăn?

Chế độ ăn cân bằng là nền tảng quan trọng nhất cung cấp vitamin và khoáng chất cho trẻ. Tuy vậy, trên thực tế, một số vitamin rất khó đáp ứng đủ nhu cầu chỉ thông qua thực phẩm thông thường, nhất là với trẻ kén ăn, ăn lệch nhóm hoặc khẩu phần chưa đa dạng.

Theo dữ liệu từ khảo sát dinh dưỡng Đông Nam Á SEANUTS II (năm 2022), khẩu phần ăn của trẻ em Việt Nam vẫn chưa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị với 90% thiếu vitamin D và 70% thiếu vitamin A. Những con số cho thấy khoảng trống dinh dưỡng trong bữa ăn của trẻ là có cơ sở và cần được quan tâm hơn.

Vitamin D, đặc biệt là D3 có vai trò hỗ trợ hấp thu canxi và phospho, góp phần vào quá trình phát triển hệ xương và răng. Tuy nhiên, nguồn thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D3 không nhiều, chủ yếu tập trung ở một số loại cá béo hoặc lòng đỏ trứng.

Tương tự, vitamin K2 cũng không dễ có trong bữa ăn thông thường. K2 chủ yếu xuất hiện trong một số thực phẩm lên men như natto, một số loại phô mai đặc thù và vài thực phẩm nguồn gốc động vật. Đây không phải là những món ăn phổ biến trong khẩu phần hằng ngày của nhiều trẻ em Việt Nam.

Workshop "Mẹ chọn sáng suốt, Bé khỏe vươn cao" được tổ chức bởi aFamily và nhãn hàng WelKids đã giải đáp nhiều lầm tưởng của cha mẹ trong quá trình bổ sung vi chất cho con.

Vì vậy, bên cạnh bữa ăn đa dạng, cha mẹ có thể tham khảo ý kiến chuyên gia và cân nhắc bổ sung TPBVSK có nguồn gốc rõ ràng, thành phần minh bạch và hướng dẫn sử dụng cụ thể theo độ tuổi.

Lầm tưởng 4: Trẻ khó ngủ là do thiếu vitamin?

Khi trẻ khó vào giấc, ngủ không sâu hoặc hay trằn trọc, nhiều cha mẹ thường nghĩ ngay đến thiếu vitamin. Nhận định này không hoàn toàn đúng.

Thực tế, một số vi chất như vitamin D, vitamin nhóm B và Magie có liên quan đến hoạt động thần kinh, chuyển hóa năng lượng, điều hòa canxi và tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh. Về cơ chế hoạt động, các vi chất này tham gia vào quá trình điều tiết canxi và melatonin, giúp cơ thể trẻ không rơi vào trạng thái hưng phấn quá mức và tạo cảm giác thư giãn, giúp trẻ vào giấc tốt hơn. Khi cơ thể không được cung cấp đủ các vi chất cần thiết, chất lượng giấc ngủ của trẻ có thể bị ảnh hưởng ở một mức độ nhất định.

Tuy nhiên, thiếu vitamin không phải là nguyên nhân duy nhất khiến trẻ khó ngủ. Giấc ngủ của trẻ còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như nhịp sinh học, môi trường ngủ, bệnh lý nền, thói quen trước khi đi ngủ và tâm lý của trẻ.

Lầm tưởng 5: Uống vitamin A cộng đồng là đủ, không cần bổ sung hàng ngày?

Tại Việt Nam, chương trình bổ sung vitamin A liều cao định kỳ cho trẻ em nhằm phòng chống thiếu vitamin A là một hoạt động y tế cộng đồng quan trọng. Nhiều cha mẹ vì thế cho rằng chỉ cần cho con uống vitamin A theo chương trình là đủ, không cần quan tâm đến vitamin A trong bữa ăn hằng ngày.

Sự thật là liều vitamin A cộng đồng này chỉ nhằm giải quyết vấn đề thiếu hụt cấp tính và dự phòng, không phải liều đáp ứng 100% nhu cầu vitamin hằng ngày của trẻ.

Trong khi đó, vitamin A tham gia vào nhiều chức năng quan trọng như miễn dịch, tăng trưởng, thị giác và duy trì hoạt động bình thường của da và các niêm mạc. Vì vậy, ngoài tham gia đầy đủ chương trình vitamin A cộng đồng, ba mẹ vẫn cần chú trọng vitamin A hằng ngày cho bé thông qua bữa ăn hoặc sản phẩm bổ sung.

Bổ sung vitamin cho trẻ đúng cách cần lưu ý gì?

Bổ sung vitamin cho con, cha mẹ cần dựa trên nhu cầu thực tế thay vì tâm lý "càng nhiều càng tốt". Trẻ cần được chăm sóc bằng một chế độ ăn cân bằng, đa dạng nhóm chất, ngủ đủ, vận động phù hợp và theo dõi tăng trưởng định kỳ. Bên cạnh đó, ba mẹ cũng có thể cân nhắc các sản phẩm TPBVSK có nguồn gốc rõ ràng, đơn vị nhập khẩu và phân phối chính hãng, thành phần được công bố cụ thể, dạng dùng phù hợp với độ tuổi, hướng dẫn sử dụng cụ thể.

WelKids ADEK là thực phẩm bảo vệ sức khỏe được nhập khẩu và phân phối chính hãng bởi BioVagen Việt Nam, tiên phong kết hợp 4 vitamin tan trong dầu gồm A, D3, E và K2 trong cùng 1 sản phẩm trên nền dầu olive hữu cơ chuẩn EU Organic. Sản phẩm được thiết kế dạng ống nhỏ giọt, giúp phụ huynh thuận tiện hơn trong việc kiểm soát liều lượng theo hướng dẫn. Đặc biệt, với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, dạng nhỏ giọt cũng giúp sản phẩm đưa vào miệng con một cách nhẹ nhàng, thân thiện hơn cho niêm mạc nhạy cảm của bé.

Bổ sung vitamin đúng cho con không nằm ở việc chọn nhiều dưỡng chất mà cần chọn đúng nhu cầu, đúng sản phẩm, đúng liều lượng và duy trì đúng cách. Thông qua những giải đáp về 5 lầm tưởng thường gặp khi bổ sung vitamin, việc chăm sóc dinh dưỡng cho con sẽ trở nên chủ động, khoa học và an toàn hơn.