Đô thị gần 9.000ha - Cửa ngõ biển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Theo quyết định, phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính xã Gành Hào với 13 ấp, diện tích 8.922ha. Ranh giới rõ ràng: Đông và Bắc giáp xã Long Điền, Tây giáp xã Tân Thuận qua sông Gành Hào, Nam giáp Biển Đông.
Vị trí chiến lược của Gành Hào là cửa biển lớn trên tuyến ven biển Đông, đóng vai trò đầu mối kết nối kinh tế biển tỉnh Cà Mau với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là trung tâm tiểu vùng phía Đông, thuộc chuỗi đô thị ven biển Gành Hào - Sông Đốc, được ưu tiên trở thành cực động lực kinh tế biển của tỉnh.
Xã hiện có dân số khoảng 31.500 người (dữ liệu gần nhất). Quy hoạch dự báo dân số tăng mạnh: 36.000 người vào năm 2030 và 66.000 người vào năm 2050. Quy mô lao động tương ứng đạt 23.400 người (2030) và 46.200 người (2050).
Mục tiêu kép: Đô thị loại III năm 2030, loại II năm 2050
Quy hoạch đặt ra hai giai đoạn rõ nét:
- Giai đoạn ngắn hạn đến 2030: Hoàn thiện hạ tầng theo tiêu chí đô thị loại III, nâng cấp đơn vị hành chính lên phường. Tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội, phát huy lợi thế cửa biển.
- Giai đoạn dài hạn đến 2050: Xây dựng đô thị loại II theo hướng bền vững - hiện đại - thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu. Phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng - an ninh.
Tính chất đô thị nhấn mạnh vai trò trung tâm chuyên ngành kinh tế biển: khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy sản; dịch vụ hậu cần nghề cá và logistics thủy sản khu vực phía Đông; trung tâm năng lượng tái tạo (đặc biệt điện gió ven biển) cùng các ngành công nghiệp, dịch vụ gắn biển.
Loạt dự án hạ tầng
Gành Hào sở hữu nguồn tài nguyên biển phong phú, hệ thống dịch vụ nghề cá phát triển và lợi thế cửa biển. Quy hoạch khai thác tối đa để trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế biển tiểu vùng, góp phần đưa kinh tế biển thành động lực của tỉnh Cà Mau.
Hạ tầng giao thông là điểm sáng với:
- Cầu Gành Hào (655 tỷ đồng) đã thông xe kỹ thuật năm 2025, kết nối Cà Mau - Bạc Liêu, mở không gian sau sáp nhập.
- Dự án đường ven biển miền Tây đoạn qua tỉnh Cà Mau dài khoảng 85,4km có tổng mức đầu tư 8.482 tỷ đồng.
- Đường ĐT.980, ĐT.981B, ĐT.982, ĐT.988B (trục Đông-Tây đến cửa biển Gành Hào)
- Bến xe Gành Hào (loại 3), cảng cá Gành Hào (1,6 ha, loại II).
- Cảng Gành Hào được quy hoạch làm bến cảng quan trọng phục vụ kinh tế biển.
Chỉ tiêu đất đai theo quy hoạch:
- Đất dân dụng đô thị: tối đa 110 m²/người.
- Đất đơn vị ở đô thị: 50-90 m²/người.
- Các chỉ tiêu hạ tầng xã hội như trường học, bệnh viện, sân vận động, trung tâm văn hóa được quy định cụ thể, đảm bảo bình quân đất dịch vụ công cộng tối thiểu 3 m²/người (đô thị).
Các khu vực bảo tồn và môi trường
Quy hoạch tỉnh ghi nhận Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Ấp Canh Điền (152,2 ha vùng lõi 242 ha vùng đệm) và Vườn chim ấp Lập Điền (khoảng 21 ha) tại xã Gành Hào – cần bảo vệ đa dạng sinh học.
Thách thức: Sạt lở nghiêm trọng tại cửa sông Gành Hào (tốc độ lùi bờ trung bình 15,5 m/năm), xói lở bờ biển, ảnh hưởng triều cường và biến đổi khí hậu. Quy hoạch nhấn mạnh giải pháp đê biển, cống ngăn triều, thích ứng BĐKH.
Gành Hào trong chiến lược trong quy hoạch tỉnh
Trong Báo cáo Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau, Gành Hào được xếp vào nhóm các xã ven biển (cùng Sông Đốc, Tân Thuận) phát triển thành đô thị biển, thúc đẩy kinh tế ven biển, du lịch sinh thái, nuôi tôm công nghệ cao, nghề muối và logistics. Đây là khâu quan trọng thực hiện Chiến lược kinh tế biển quốc gia, góp phần đưa Cà Mau trở thành đầu mối giao thương hàng hải vùng.
Dự toán lập quy hoạch chi tiết khoảng 2,145 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Thời gian thực hiện không quá 6 tháng. Việc triển khai sẽ tạo động lực lan tỏa cho tiểu vùng phía Đông, nâng cao đời sống cư dân ven biển sau sáp nhập tỉnh.
Với vị thế cửa ngõ Biển Đông, hạ tầng giao thông - cảng biển đang hoàn thiện và định hướng rõ ràng trong quy hoạch tỉnh, Gành Hào đang vững bước trở thành đô thị ven biển kiểu mẫu, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển bền vững của Cà Mau đến năm 2050.
Đăng Thy