Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế đơn thuần mà còn là bước chuyển quan trọng nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của Cà Mau trong giai đoạn phát triển mới.
Định hướng chiến lược từ Chính phủ mở ra không gian phát triển mới
Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 386/TB-VPCP truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Cà Mau. Thông báo đã xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời mở ra định hướng chiến lược để địa phương phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có.
Theo đó, Cà Mau được đánh giá có vị trí địa - kinh tế đặc biệt khi ba mặt giáp biển với chiều dài bờ biển hơn 310 km, sở hữu nguồn lợi thủy sản phong phú, hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn cùng nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, dịch vụ hậu cần nghề cá và cảng biển nước sâu.
Đây là những lợi thế mà không nhiều địa phương trong cả nước có được. Nếu được khai thác hiệu quả, Cà Mau sẽ trở thành đầu mối kết nối giao thương quốc tế, trung tâm logistics biển và là cực tăng trưởng mới của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Nền kinh tế đang khởi sắc nhưng vẫn còn nhiều dư địa bứt phá
Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Cà Mau ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt khoảng 6,6%; thu ngân sách nhà nước tăng 15,8% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu thủy sản vượt mốc 1,1 tỷ USD. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh, môi trường đầu tư từng bước được cải thiện, nhiều dự án công nghiệp và năng lượng quy mô lớn được quan tâm nghiên cứu đầu tư.
Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Mức tăng trưởng mới chỉ giúp Cà Mau đứng thứ 32 trong số 34 tỉnh, thành phố. Quy mô nền kinh tế còn khiêm tốn; kết cấu hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; khả năng kết nối liên vùng còn hạn chế; công nghiệp chế biến vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu thủy sản truyền thống.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở bờ sông, bờ biển và tình trạng sụt lún đất tiếp tục tạo sức ép lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Chính vì vậy, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tỉnh phải chuyển mạnh tư duy phát triển, coi kinh tế biển, hạ tầng giao thông và năng lượng sạch là những động lực tăng trưởng chủ lực trong giai đoạn tới.
Cảng Hòn Khoai – "trái tim" của chiến lược kinh tế biển
Một trong những dự án mang tính đột phá được Chính phủ đặc biệt quan tâm là Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai.
Theo quy hoạch, cảng có cầu cảng dài khoảng 1 km, đủ khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng lên đến 250.000 DWT với công suất thiết kế khoảng 20 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Khi hoàn thành, Hòn Khoai sẽ trở thành một trong những cảng nước sâu hiện đại nhất khu vực phía Nam, giúp hàng hóa từ Cà Mau và Đồng bằng sông Cửu Long có thể xuất khẩu trực tiếp đến các thị trường quốc tế mà không phải trung chuyển qua các cảng lớn khác.
Điều này không chỉ góp phần giảm đáng kể chi phí logistics mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm thủy sản, nông sản và hàng công nghiệp chế biến.
Cảng Hòn Khoai cũng được kỳ vọng sẽ tạo sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp, logistics và dịch vụ cảng biển, mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho khu vực cực Nam đất nước.
Cầu vượt biển Mũi Cà Mau – Hòn Khoai tạo biểu tượng mới
Song hành với dự án cảng nước sâu là công trình cầu vượt biển kết nối Mũi Cà Mau với đảo Hòn Khoai.
Theo định hướng quy hoạch, cây cầu có chiều dài hơn 18 km, quy mô bốn làn xe, tốc độ thiết kế khoảng 80 km/giờ. Sau khi hoàn thành, đây sẽ là cây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và thuộc nhóm những cây cầu vượt biển dài nhất Đông Nam Á.
Không chỉ giải quyết bài toán giao thông giữa đất liền với đảo, công trình còn tạo hành lang vận tải hiện đại phục vụ khai thác cảng biển, phát triển du lịch biển đảo, bảo đảm quốc phòng - an ninh và mở rộng không gian phát triển về phía biển.
Đây được xem là dự án mang tính biểu tượng, thể hiện khát vọng chinh phục biển lớn của Cà Mau trong thời kỳ mới.
Hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức
Bên cạnh các dự án gắn với Hòn Khoai, Cà Mau đang tập trung thúc đẩy nhiều công trình hạ tầng quan trọng khác.
Đó là tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau đang được được đưa vào sử dụng; tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi được thi công nhằm kết nối cực Nam đất nước với mạng lưới giao thông quốc gia.
Song song đó là thi công nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau, từng bước đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa trong giai đoạn phát triển mới.
Khi hệ thống đường bộ cao tốc, cảng hàng không và cảng biển nước sâu được kết nối đồng bộ, Cà Mau sẽ hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Xây dựng hệ sinh thái kinh tế biển đa trụ cột
Không chỉ tập trung đầu tư hạ tầng, Cà Mau còn định hướng phát triển nền kinh tế theo mô hình đa trụ cột.
Trụ cột đầu tiên là thủy sản công nghệ cao. Địa phương tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để phát huy hiệu quả vùng nuôi tôm công nghệ cao, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của ngành hàng xuất khẩu chủ lực.
Mục tiêu lâu dài là đưa Cà Mau trở thành trung tâm nghiên cứu, sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu tôm hàng đầu khu vực châu Á.
Trụ cột thứ hai là năng lượng tái tạo. Với vùng biển rộng lớn cùng điều kiện gió thuận lợi, Cà Mau có nhiều lợi thế để phát triển các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn, hình thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp địa phương thu hút các ngành công nghiệp xanh, giảm phát thải và thực hiện cam kết phát triển bền vững.
Trụ cột thứ ba là logistics và dịch vụ cảng biển. Khi Cảng Hòn Khoai đi vào hoạt động, các khu công nghiệp, trung tâm logistics và chuỗi cung ứng sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ, tạo thêm nhiều việc làm và nguồn thu cho ngân sách.
Cùng với đó, du lịch sinh thái biển, rừng ngập mặn, Mũi Cà Mau và các đảo ven bờ cũng được kỳ vọng trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế địa phương.
Tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân
Một trong những yêu cầu được Chính phủ nhấn mạnh là tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng.
Cà Mau sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, phát triển các cụm công nghiệp thế hệ mới và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chất lượng cao.
Việc mở rộng không gian đầu tư sẽ giúp địa phương giảm dần sự phụ thuộc vào chế biến thủy sản truyền thống, đồng thời phát triển thêm nhiều ngành công nghiệp mới có giá trị gia tăng cao.
Phát triển bền vững gắn với an sinh xã hội và bảo vệ môi trường
Song song với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Chính phủ yêu cầu Cà Mau chú trọng phát triển bền vững.
Trước hết là quyết tâm giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026, ưu tiên các công trình giao thông kết nối, dự án chống sạt lở và ứng phó biến đổi khí hậu.
Địa phương cũng được giao nhiệm vụ bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng ngập mặn – "lá chắn xanh" tự nhiên của bán đảo Cà Mau; chủ động triển khai các giải pháp thích ứng với nước biển dâng, xâm nhập mặn và thiên tai.
Cùng với đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề, đáp ứng nhu cầu của các ngành kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao và năng lượng tái tạo.
Các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm, trong đó có việc chăm lo đời sống người dân, mở rộng tiếp cận dịch vụ y tế, triển khai hiệu quả chương trình khám sức khỏe định kỳ hằng năm và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo.
Khát vọng vươn ra biển lớn
Năm 2026 được xem là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với quá trình phát triển của Cà Mau. Những định hướng chiến lược từ Chính phủ cùng quyết tâm đổi mới của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương đang tạo nên động lực mạnh mẽ để tỉnh bứt phá.
Chiến lược "hạ tầng đi trước, kinh tế biển dẫn dắt" với các dự án mang tầm quốc gia như Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, cầu vượt biển Mũi Cà Mau – Hòn Khoai, hệ thống cao tốc kết nối vùng và nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau sẽ mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho cực Nam Tổ quốc.
Nếu triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng, thu hút đầu tư, phát triển năng lượng sạch, logistics, thủy sản công nghệ cao và kinh tế tư nhân, Cà Mau không chỉ có cơ sở hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 10% trong năm 2026 mà còn từng bước khẳng định vai trò là trung tâm kinh tế biển hiện đại, năng động của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần đưa kinh tế biển Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.
Tấn Tài