Ảnh minh họa
Tuy nhiên, thời gian qua đã xuất hiện nhiều luận điệu xuyên tạc nội dung Nghị quyết số 71-NQ/TW. Việc nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái này là đòi hỏi cấp thiết hiện nay nhằm bảo vệ quan điểm, chủ trương của Đảng; tăng cường sự thống nhất về nhận thức, hành động trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
1. Nhận diện và phản bác các luận điệu xuyên tạc
Thứ nhất, các luận điệu cho rằng "Nghị quyết số 71-NQ/TW là sự lặp lại hình thức, thiếu tính đột phá thực chất".
Theo các thế lực thù địch, Nghị quyết số 71-NQ/TW "về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo" chỉ sử dụng lại các khẩu hiệu cũ như "quốc sách hàng đầu", "đổi mới căn bản, toàn diện", hoàn toàn không có điểm mới về mặt giải pháp và nguồn lực.
Đây rõ ràng là sự quy chụp phiến diện, cố tình bỏ qua những đột phá căn bản về tư duy thể chế trong Nghị quyết. Khác với các văn kiện trước đây, Nghị quyết số 71-NQ/TW trực tiếp tháo gỡ "nút thắt của nút thắt" bằng cơ chế phân cấp, phân quyền triệt để: trao quyền tự chủ thực chất cho các cơ sở giáo dục gắn liền với trách nhiệm giải trình minh bạch. Nghị quyết xác định rõ việc cơ cấu lại ngân sách nhà nước, bảo đảm tỷ lệ chi cho giáo dục đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách. Đồng thời, có chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho đội ngũ nhà giáo; nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70% cho giáo viên, tối thiểu 30% cho nhân viên, 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Xây dựng chính sách phù hợp để huy động được người giỏi ngoài lực lượng nhà giáo tham gia giảng dạy, huấn luyện trong các cơ sở giáo dục; thực hiện chế độ giảng viên đồng cơ hữu cho những người giỏi đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập; có cơ chế khuyến khích huy động người giỏi chủ trì các hoạt động nghiên cứu khoa học tại các cơ sở giáo dục.
Thứ hai, các luận điệu cho rằng "mục tiêu xác định trong Nghị quyết số 71 là xa vời, không khả thi".
Các thế lực thù địch cho rằng, các mục tiêu, nhất là mục tiêu đến năm 2030 "có ít nhất 80% trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia";… "phấn đấu 100% cơ sở giáo dục đại học và ít nhất 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia, 20% cơ sở được đầu tư hiện đại tương đương các nước phát triển ở châu Á. Tỉ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông đạt 50%. Tỉ lệ người lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt 24%. Tỉ lệ người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ đạt ít nhất 35%" là không xuất phát từ thực tiễn giáo dục Việt Nam vì vậy "không thể thực hiện được".
Đây là những luận điệu nhằm làm giảm niềm tin và quyết tâm hiện thực hóa Nghị quyết 71-NQ/TW. Cần nhận rõ, tính khả thi của các mục tiêu nói trên xuất phát từ chính tiềm lực quốc gia và quyết tâm chính trị của cả hệ thống chính trị. Theo đó, Nghị quyết xác định rõ giải pháp căn cơ về cơ chế tài chính: bảo đảm ngân sách nhà nước chi cho giáo dục và đào tạo đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách, đồng thời mở đường cho các chính sách thuế, đất đai đặc thù để thu hút mạnh mẽ nguồn vốn xã hội hóa và đầu tư quốc tế. Đặc biệt, việc tinh gọn bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và phân cấp tự chủ triệt để cho các cơ sở giáo dục chính là "đòn bẩy" giải phóng mọi nguồn lực sáng tạo để sớm hiện thực hóa các chỉ tiêu được xác định trong Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Thứ ba, các luận điệu ủng hộ tư tưởng "phi chính trị hóa giáo dục", "thương mại hóa hoàn toàn giáo dục".
Thực chất, đây là những luận điệu đề cao, tuyệt đối hóa các mô hình giáo dục phương Tây; yêu cầu đưa các môn lý luận chính trị thành nội dung "tự chọn", tiến tới xóa bỏ các môn này khỏi chương trình đào tạo; đồng thời biến giáo dục thành lĩnh vực "kinh doanh thuần túy" chỉ hướng đến lợi nhuận mà không bảo đảm tính xã hội.
Phía sau các luận điệu này là mưu đồ "phi chính trị hóa giáo dục". Mọi quốc gia đều sử dụng hệ thống giáo dục để giáo dục công dân về lịch sử, thể chế chính trị và giá trị cốt lõi của dân tộc. Việc tăng cường đào tạo lý luận chính trị là cơ sở để trang bị cho thế hệ trẻ thế giới quan khoa học (chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh) và phương pháp tư duy phản biện. Mặt khác, nếu biến giáo dục thành hàng hóa thị trường thuần túy, quyền tiếp cận giáo dục chất lượng cao sẽ trở thành đặc quyền của người giàu, làm gia tăng bất bình đẳng xã hội. Nghị quyết 71-NQ/TW khẳng định phát triển thị trường dịch vụ giáo dục nhưng phải có sự điều tiết của Nhà nước, lấy chính sách an sinh, học bổng, tín dụng sinh viên làm công cụ bảo đảm "không ai bị bỏ lại phía sau" trong cơ hội học tập.
Thứ tư, các luận điệu cố tình lợi dụng những bất cập, hạn chế cục bộ để quy chụp, phủ nhận toàn bộ thành tựu của nền giáo dục Việt Nam.
Khi ngành giáo dục xuất hiện một vài vụ việc, như: tiêu cực trong thi cử; bạo lực học đường; bất cập về sách giáo khoa;.., các đối tượng lập tức thổi phồng, cắt ghép để kết luận rằng "đường lối giáo dục của Đảng đã thất bại hoàn toàn"; "cần cải cách toàn bộ nền giáo dục";…
Đây là thủ đoạn "đánh tráo bản chất", "đồng nhất giữa hiện tượng với bản chất". Thực tế, những tồn tại, hạn chế của ngành giáo dục là thách thức mang tính tiến trình mà bất kỳ quốc gia đang phát triển nào cũng phải đối mặt khi quy mô giáo dục mở rộng nhanh chóng. Đảng và Nhà nước chưa bao giờ né tránh mà luôn nhìn thẳng vào các hạn chế này để ban hành các nghị quyết mang tính điều chỉnh, cập nhật. Nội dung Nghị quyết 71-NQ/TW đã thể hiện rất rõ vấn đề này. Những năm gần đây, kết quả đánh giá học sinh quốc tế (PISA) của Việt Nam liên tục nằm trong nhóm đầu các nước có mức thu nhập trung bình. Các đoàn học sinh Việt Nam tham dự các kỳ thi Olympic trí tuệ quốc tế (Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học) luôn giành vị trí cao trong tốp các quốc gia dẫn đầu. Đây là một trong những minh chứng rõ nét nhất để đập tan những luận điệu phiến diện, sai trái nói trên.
2. Giải pháp đẩy mạnh đấu tranh và đưa Nghị quyết 71-NQ/TW vào cuộc sống
Tóm lại, Nghị quyết số 71-NQ/TW "về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo" không phải là sự lặp lại đơn thuần các chủ trương cũ, mà là sự tổng kết sâu sắc thực tiễn và phát triển sáng tạo lý luận của Đảng trong điều kiện mới. Nghị quyết tập trung tháo gỡ các "nút thắt" cơ chế, đổi mới mô hình quản trị, hiện đại hóa hạ tầng giáo dục và đặt con người vào trung tâm của sự phát triển.
Nghị quyết khẳng định việc tự chủ giáo dục gắn liền với trách nhiệm giải trình, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành công nghệ mũi nhọn. Đây là bước chuẩn bị chiến lược về mặt con người để Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên công nghệ.
Trong tình hình hiện nay, để đập tan mọi luận điệu xuyên tạc, bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng và hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 71-NQ/TW, cần tập trung triển khai một số giải pháp chủ yếu sau:
Một là, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng.
Các cơ quan báo chí, truyền thông cần xây dựng các chuyên mục, chiến dịch truyền thông đa nền tảng (Báo in, Truyền hình, Podcast, Infographic, Video ngắn trên TikTok, YouTube) giải thích đơn giản, trực quan các thuật ngữ, chính sách cốt lõi và các đột phá của Nghị quyết 71-NQ/TW. Cần tập trung làm rõ các chủ trương, chính sách đột phá mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, nhất là chủ trương đổi mới cơ chế tài chính; chế độ đãi ngộ đối với nhà giáo; chính sách tín dụng đối với sinh viên; cơ chế tự chủ của cơ sở giáo dục;… Truyền thông chính sách cần được thực hiện theo hướng "toàn diện, nhanh chóng, công khai"; không để hình thành các "khoảng trống thông tin", tạo ra cơ hội cho các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, chống phá.
Hai là, tăng cường đổi mới căn bản nội dung, phương pháp giáo dục lý luận chính trị, nâng cao năng lực "đề kháng tư tưởng" trong hệ thống giáo dục.
Khẩn trương rà soát, cập nhật các quan điểm, tinh thần mới của Nghị quyết 71-NQ/TW vào chương trình giảng dạy các môn Lý luận chính trị, Giáo dục công dân, Kinh tế - Pháp luật ở các cấp học. Chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng mở, lấy học sinh - sinh viên làm trung tâm; tăng cường thảo luận nhóm, phân tích các tình huống thực tiễn, giúp thế hệ trẻ tự nhận diện được bản chất của các luồng thông tin xấu độc, "tin giả" (fake news) liên quan đến Nghị quyết 71-NQ/TW trên mạng xã hội. Đồng thời, tăng cường xây dựng, bồi dưỡng lực lượng nòng cốt là đội ngũ giảng viên lý luận chính trị, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ Đoàn - Hội tại các nhà trường thành những "hạt nhân" trong đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, sẵn sàng định hướng, giải đáp các thắc mắc tư tưởng cho học sinh, sinh viên.
Ba là, tập trung cụ thể hóa nội dung Nghị quyết 71-NQ/TW bằng hành động thực chất, sát thực tiễn.
Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành liên quan cần khẩn trương thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW thành các văn bản quy phạm pháp luật. Đẩy nhanh tiến độ sửa đổi các luật, nghị định liên quan đến tự chủ đại học, quản lý tài chính, chính sách nhà giáo,... Các tỉnh, thàh phố và từng cơ sở giáo dục phải ban hành Chương trình hành động cụ thể, phân công theo tinh thần "4 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm) trong triển khai thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW. Bám sát thực tiễn, tập trung giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" thực tiễn kéo dài, nhất là tình trạng thừa - thiếu giáo viên cục bộ, áp lực thi tuyển sinh, biểu hiện "thương mại hóa giáo dục",… Việc nâng cao chất lượng giáo dục là minh chứng thực tiễn thuyết phục nhất, trực tiếp đập tan mọi l uận điệu xuyên tạc, sai trái liên quan đến Nghị quyết 71-NQ/TW.
Bốn là, chú trọng ứng dụng công nghệ, phát huy sức mạnh tổng hợp trong nhận diện và đấu tranh phản bác trên không gian mạng.
Thường xuyên phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, kết hợp chặt chẽ giữa ngành Giáo dục với các lực lượng Quân đội, Công an, Thông tin và truyền thông để thực hiện rà quét, phát hiện sớm các tài khoản, hội nhóm, bài viết có nội dung xuyên tạc Nghị quyết 71-NQ/TW. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) để phân tích xu hướng dư luận, tự động phát hiện và cảnh báo các chiến dịch truyền thông bẩn hướng vào ngành Giáo dục. Tăng cường đấu tranh pháp lý và kỹ thuật theo hướng tăng cường chế tài buộc các nền tảng mạng xã hội (Facebook, YouTube, TikTok...) gỡ bỏ các thông tin vi phạm; xử lý nghiêm minh theo Luật An ninh mạng đối với các cá nhân, tổ chức cố tình phát tán thông tin sai sự thật, phá vỡ sự đồng thuận xã hội trong thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW "về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo"./.
Trung tá, ThS Nguyễn Mạnh Cường
Thiếu tá, ThS Nguyễn Xuân Đông
Trường Sĩ quan Chính trị, Bộ Quốc phòng