Không đơn thuần là một buổi chia sẻ lý thuyết, lớp học đã mang đến trải nghiệm thực hành sống động, giúp các bậc cha mẹ tương lai hiểu rõ, ghi nhớ và tự tin ứng phó với một trong những tình huống nguy hiểm thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh.
Khi “sặc sữa” không còn là nỗi ám ảnh
Với nhiều gia đình lần đầu làm cha mẹ, việc chăm sóc trẻ sơ sinh giống như bước vào một thế giới hoàn toàn mới. Những hành động tưởng chừng đơn giản như cho con bú, bế con hay dỗ con ngủ cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu thực hiện chưa đúng cách. Trong đó, sặc sữa là tai nạn phổ biến nhưng lại có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như ngạt thở, suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Hiểu rõ nỗi lo đó, ban tổ chức đã mời Phan Thị Kim Huyên – Cử nhân điều dưỡng Khoa Sơ sinh, người có nhiều năm kinh nghiệm trong chăm sóc và cấp cứu trẻ sơ sinh – trực tiếp giảng dạy. Với phong cách gần gũi, dễ hiểu, chị đã giúp những kiến thức y khoa tưởng chừng khô khan trở nên sinh động, dễ tiếp cận.
“Điều quan trọng nhất là ba mẹ phải bình tĩnh. Khi hiểu rõ bản chất vấn đề và nắm được quy trình xử trí, chúng ta hoàn toàn có thể cứu con trong những giây phút quyết định,” điều dưỡng Kim Huyên nhấn mạnh.
Nhận diện đúng – bước đầu tiên để cứu trẻ
Một trong những nội dung được quan tâm nhất chính là cách nhận biết trẻ bị sặc sữa. Theo chuyên gia, không ít trường hợp cha mẹ lúng túng, nhầm lẫn giữa sặc nhẹ và sặc nguy hiểm, dẫn đến xử trí sai hoặc chậm trễ.
Các dấu hiệu điển hình được trình bày rõ ràng: Trẻ đang bú hoặc vừa bú xong đột ngột ho sặc, ho liên tục Vùng môi, mặt tím tái do thiếu oxy Sữa trào ra từ miệng hoặc mũi Trẻ khóc yếu, không thành tiếng hoặc ngưng thở Cơ thể mềm nhũn hoặc co cứng bất thường
Theo điều dưỡng Kim Huyên, đây là “thời điểm vàng” để can thiệp. Nếu phát hiện sớm và xử trí đúng cách trong vài chục giây đầu tiên, khả năng cứu trẻ là rất cao.
Quy trình “vàng” trong cấp cứu: Vỗ lưng – Ấn ngực
Phần trọng tâm của buổi học là hướng dẫn kỹ thuật cấp cứu theo quy trình chuẩn. Không chỉ dừng lại ở mô tả, giảng viên còn trực tiếp thị phạm trên mô hình, giúp học viên dễ hình dung và ghi nhớ.
Bước 1: Vỗ lưng
Trẻ được đặt nằm sấp trên cánh tay, đầu thấp hơn ngực. Người thực hiện giữ chắc phần cằm để cố định đầu, tránh gập cổ. Sau đó dùng gót bàn tay còn lại vỗ mạnh, dứt khoát 5 cái vào vùng giữa hai xương bả vai.
Bước 2: Ấn ngực
Nếu sau bước vỗ lưng trẻ vẫn chưa thở lại, nhanh chóng lật ngửa trẻ. Dùng hai ngón tay (ngón trỏ và ngón giữa) ấn vào vị trí giữa ngực, dưới đường nối hai núm vú khoảng một khoát ngón tay, thực hiện 5 lần liên tiếp.
Hai thao tác này được thực hiện luân phiên cho đến khi dị vật được tống ra ngoài và trẻ thở lại bình thường.
Đặc biệt, chuyên gia lưu ý những sai lầm phổ biến cần tránh:
Không dùng miệng hút trực tiếp sữa trong miệng trẻ Không bế dựng đứng trẻ ngay khi bị sặc Không rung lắc trẻ vì có thể gây tổn thương nghiêm trọng
Những cảnh báo này nhận được sự quan tâm lớn từ các học viên, bởi đây là những phản xạ sai thường gặp trong tình huống hoảng loạn.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Không chỉ tập trung vào cấp cứu, buổi học còn dành nhiều thời gian cho nội dung phòng ngừa – yếu tố then chốt giúp giảm thiểu nguy cơ sặc sữa.
Theo điều dưỡng Kim Huyên, phần lớn các trường hợp sặc sữa bắt nguồn từ những sai sót trong chăm sóc hằng ngày.
Các nguyên tắc phòng tránh được nhấn mạnh:
- Tư thế bú đúng: Đầu và thân bé nằm trên một đường thẳng, mặt bé hướng về phía vú, mũi đối diện núm vú
- Không để bé quá đói: Trẻ đói sẽ bú vội, dễ nuốt nhiều không khí
- Vỗ ợ hơi sau bú: Giúp giải phóng khí trong dạ dày, hạn chế trào ngược
- Giữ môi trường yên tĩnh: Tránh gây xao nhãng khiến trẻ bú không tập trung
Ngoài ra, với trẻ bú bình, ba mẹ được hướng dẫn cách giữ bình nghiêng khoảng 45 độ để đảm bảo núm vú luôn đầy sữa, hạn chế nuốt khí.
“Cầm tay chỉ việc” – điểm nhấn của lớp học
Một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt của lớp học tiền sản tại Bệnh viện Phụ sản MêKông chính là tính tương tác cao. Sau phần lý thuyết, các gia đình được trực tiếp thực hành dưới sự hướng dẫn của đội ngũ điều dưỡng.
Tại khu vực thực hành, các ông bố – vốn thường e dè trong việc chăm sóc trẻ – đã mạnh dạn thử sức với các thao tác cấp cứu. Dưới sự chỉnh sửa tỉ mỉ từ nhân viên y tế, từng động tác dần trở nên thuần thục.
Anh Hoàng Nam, một học viên tham dự, chia sẻ: “Ban đầu tôi rất lo vì thấy động tác vỗ lưng có vẻ mạnh, sợ làm đau bé. Nhưng sau khi được hướng dẫn cụ thể về lực và vị trí, tôi thấy hoàn toàn yên tâm. Đây là kỹ năng thực sự cần thiết cho mọi ông bố.”
Không khí lớp học vì thế trở nên sinh động, cởi mở, giúp học viên không chỉ “biết” mà còn “làm được”.
Lan tỏa kiến thức qua những hoạt động sinh động
Để củng cố kiến thức, chương trình còn tổ chức mini game “Hỏi nhanh – đáp gọn” với các câu hỏi xoay quanh nội dung đã học. Nhiều cặp đôi đã trả lời chính xác, cho thấy sự tập trung và tiếp thu hiệu quả.
Những phần quà từ các đơn vị đồng hành được trao tận tay người tham dự không chỉ mang ý nghĩa khích lệ mà còn góp phần tạo nên bầu không khí vui tươi, gắn kết.
Đây cũng là cách mà bệnh viện hướng tới việc biến mỗi buổi học thành một trải nghiệm đáng nhớ, thay vì chỉ là một buổi truyền đạt thông tin đơn thuần.
Đồng hành cùng ba mẹ trên hành trình làm cha mẹ
Khép lại buổi học, điều đọng lại không chỉ là kiến thức, mà còn là sự tự tin và an tâm hiện rõ trên gương mặt của các bậc phụ huynh.
Trong bối cảnh tai nạn sặc sữa vẫn còn xảy ra không ít trong cộng đồng, việc trang bị kỹ năng cấp cứu cơ bản cho cha mẹ là vô cùng cần thiết. Những lớp học như tại Bệnh viện Phụ sản MêKông đang góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kỹ năng chăm sóc trẻ sơ sinh.
Không chỉ là nơi chào đón những sinh linh mới, bệnh viện còn đóng vai trò như một “người bạn đồng hành”, cung cấp kiến thức, kỹ năng và sự hỗ trợ tinh thần cho các gia đình trẻ.
Chăm sóc một em bé chưa bao giờ là hành trình dễ dàng. Nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đặc biệt là những kỹ năng “vàng” như cấp cứu sặc sữa, các bậc cha mẹ hoàn toàn có thể bước vào hành trình ấy với tâm thế chủ động và vững vàng hơn.
Buổi học kết thúc, nhưng giá trị mà nó mang lại sẽ còn theo các gia đình trong suốt những năm tháng đầu đời của con trẻ – nơi từng phản xạ đúng đắn có thể tạo nên sự khác biệt giữa nguy hiểm và an toàn.
Tâm Khuê