Trong đó, 4 vùng đô thị lớn được xác định là các cực tăng trưởng quốc gia, đóng vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội, liên kết vùng và hội nhập quốc tế.
Dưới đây là thông tin chi tiết đầy đủ về 4 vùng đô thị lớn sau điều chỉnh:
1. Vùng đô thị Hà Nội – Cực tăng trưởng quốc gia phía Bắc
Vùng đô thị Hà Nội gồm thành phố Hà Nội và các tỉnh, thành phố, khu vực lân cận thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Trung du và miền núi phía Bắc, bao gồm: Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Phú Thọ, khu vực phía Bắc tỉnh Hưng Yên, khu vực phía Bắc tỉnh Ninh Bình và khu vực phía Nam tỉnh Thái Nguyên.
Định hướng phát triển nổi bật:
- Xây dựng Thủ đô Hà Nội là cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế, tài chính và giao dịch quốc tế.
- Phát triển theo mô hình chùm đô thị hướng tâm, đa trung tâm, đa cực.
- Hà Nội giữ vai trò hạt nhân hội tụ - lan tỏa, các đô thị lân cận đóng vai trò vệ tinh, đối trọng.
- Hình thành các cực tăng trưởng thứ cấp: Vĩnh Yên, Bắc Ninh, Phú Lý, Thái Nguyên, Hòa Bình, Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Giang.
- Phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng chiến lược, các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ dọc quốc lộ 18, quốc lộ 5, hành lang Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
- Tập trung phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), không gian đa tầng, khai thác sông Hồng - Thái Bình làm trục cảnh quan sinh thái.
2. Vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh – Cực tăng trưởng quốc gia phía Nam
Vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh gồm TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và các tỉnh, khu vực lân cận thuộc vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long: Đồng Nai, Tây Ninh, khu vực phía Đông tỉnh Đồng Tháp.
Định hướng phát triển nổi bật:
- TP. Hồ Chí Minh là cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học công nghệ, logistics và giao dịch quốc tế.
- TP. Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng, cửa ngõ hội nhập quốc tế, trung tâm công nghiệp công nghệ cao - logistics - thương mại biên giới.
- Phát triển theo mô hình vùng đô thị đa trung tâm, đa cực.
- Các cực tăng trưởng thứ cấp: Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Bà Rịa, Vũng Tàu, Phú Mỹ, Tân Ninh, Tân An, Mỹ Tho.
- Ưu tiên phát triển hạ tầng cảng biển, cảng hàng không quốc tế Long Thành, vành đai công nghiệp - đô thị gắn với lưu vực sông Đồng Nai - sông Mê Kông.
- Xây dựng thành phố toàn cầu đa trung tâm, hiện đại, năng động, sáng tạo, hướng tới trung tâm tài chính quốc tế khu vực.
3. Vùng đô thị Đà Nẵng - Huế – Động lực miền Trung
Vùng đô thị Đà Nẵng - Huế gồm khu vực lõi đô thị của thành phố Đà Nẵng, thành phố Huế và các đô thị lân cận trên địa bàn hai thành phố.
Định hướng phát triển nổi bật:
- Đà Nẵng là cực tăng trưởng quan trọng thúc đẩy vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
- Huế là đô thị di sản, văn hóa đặc sắc, trung tâm du lịch văn hóa, di sản, sinh thái và nghỉ dưỡng biển tầm quốc tế.
- Phát triển theo mô hình chuỗi đô thị ven biển kết hợp trục liên kết Đông - Tây.
- Tập trung kinh tế biển, du lịch, dịch vụ, logistics, trung tâm năng lượng quốc gia, Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng.
- Hình thành vùng đô thị du lịch, dịch vụ và kinh tế biển quan trọng của miền Trung và châu Á - Thái Bình Dương.
- Khai thác hiệu quả không gian biển, sông Hàn, hệ sinh thái ven biển và di sản văn hóa.
4. Vùng đô thị Cần Thơ – Hạt nhân Đồng bằng sông Cửu Long
Vùng đô thị Cần Thơ gồm khu vực lõi đô thị của TP. Cần Thơ và các đô thị lân cận thuộc TP. Cần Thơ và các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang.
Định hướng phát triển nổi bật:
- Cần Thơ là cực tăng trưởng, đô thị hạt nhân thúc đẩy vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
- Phát triển theo các hành lang kinh tế và trục giao thông chiến lược, trọng tâm là hành lang Cà Mau - Cần Thơ - Mỹ Thuận - Trung Lương - TP. Hồ Chí Minh và Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
- Gắn với Cảng biển đặc biệt Trần Đề – cửa ngõ hướng ra biển của vùng.
- Tập trung nông nghiệp hiện đại, logistics, công nghiệp chế biến, kinh tế sông nước, mô hình đô thị thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
- Xây dựng đô thị sinh thái, văn minh, hiện đại mang bản sắc sông nước.
Ý nghĩa của 4 vùng đô thị lớn
Bốn vùng đô thị này được tổ chức theo mạng lưới liên kết đa cấp, đa chiều, tạo động lực lan tỏa mạnh mẽ cho toàn quốc. Chúng gắn kết chặt chẽ với:
- Các hành lang kinh tế Bắc - Nam (Đông & Tây), hành lang ven biển, hành lang Đông - Tây.
- Hệ thống đô thị trung tâm quốc gia, trung tâm vùng, trung tâm tỉnh.
- Không gian biển và các vùng động lực kinh tế.
Quy hoạch nhấn mạnh chuyển đổi từ phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo cấu trúc không gian và mạng lưới hạ tầng, hướng tới đô thị xanh, thông minh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.
Tóm tắt nhanh 4 vùng:
- Hà Nội: Thủ đô văn hiến – trung tâm phía Bắc.
- TP. HCM: Kinh tế - tài chính – trung tâm phía Nam.
- Đà Nẵng - Huế: Du lịch - kinh tế biển – động lực miền Trung.
- Cần Thơ: Sinh thái sông nước – hạt nhân Đồng bằng sông Cửu Long.
Quy hoạch này sẽ là cơ sở quan trọng để các địa phương lập quy hoạch tỉnh, thu hút đầu tư và tổ chức không gian phát triển trong giai đoạn mới.
Đăng Thy