Chủ động, sáng tạo, trách nhiệm: Mặt trận Tổ quốc tỉnh Thanh Hoá với nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bầu cử

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là sự kiện chính trị dặc biệt quan trọng của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân nhằm thực hiện và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng. Trong dòng chảy đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hoá giữ vai trò then chốt, khẳng định sự chủ động, sáng tạo, trách nhiệm trong các khâu của công tác bầu cử

Công tác hiệp thương- vai trò then chốt của Mặt trận, bảo đảm cho tính dân chủ trong công tác bầu cử

Căn cứ quy định của Hiến pháp, pháp luật về bầu cử và thực hiện hướng dẫn của Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam, MTTQ các cấp tỉnh Thanh Hoá đã chủ trì quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, phát huy vai trò của các tổ bầu cử để tổ chức các vòng hiệp thương bảo đảm đúng quy trình, quy định của pháp luật. Đây là khâu có ý nghĩa quyết định nhằm bảo đảm cơ cấu hợp lý, tính đại diện rộng rãi của các tầng lớp Nhân dân và tiêu chuẩn đại biểu phải thực sự tiêu biểu, có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, có năng lực đại diện và năng lực tham gia hoạch định chính sách trong cơ quan quyền lực nhà nước.

Thông qua các hội nghị hiệp thương được tổ chức dân chủ, công khai, đúng quy trình, MTTQ tỉnh Thanh Hoá đã phát huy vai trò tập hợp ý kiến của các tổ chức thành viên, đơn vị, địa phương và Nhân dân để lựa chọn, giới thiệu những người có đủ phẩm chất, uy tín, năng lực và điều kiện thực hiện nhiệm vụ đại biểu dân cử. Các ý kiến góp ý, phản biện tại hội nghị hiệp thương được ghi nhận đầy đủ, là cơ sở quan trọng để hoàn thiện danh sách chính thức người ứng cử. Quá trình này không chỉ bảo đảm đúng luật mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội đối với chất lượng đại biểu được bầu. Trên cơ sở đó, Thanh Hoá có 29 người ứng cử đại biểu Quốc hội; 143 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh; 5.807 người ứng cử đại biểu HĐND xã.

Song song quá trình đó, MTTQ còn thực hiện vai trò điều phối giữa yêu cầu cơ cấu với tiêu chuẩn đại biểu, tính đại diện, bảo đảm không chạy theo cơ cấu một cách hình thức, đồng thời không xem nhẹ yêu cầu đại diện của các tầng lớp Nhân dân. Chính sự kết hợp hài hòa giữa tiêu chuẩn chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và cơ cấu đại diện đã làm nên bản chất dân chủ của quy trình hiệp thương.

Với vai trò chủ đạo trong quy trình hiệp thương, MTTQ các cấp tỉnh Thanh Hoá đang vận hành một cơ chế dân chủ đặc thù, góp phần bảo đảm để mỗi đại biểu được bầu thực sự là sự giao thoa của ý chí, nguyện vọng và niềm tin của Nhân dân.

Chủ động, trách nhiệm, triển khai bài bản, bao quát mọi nhiệm vụ trong công tác bầu cử

Thực hiện hướng dẫn của Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam về công tác bầu cử, MTTQ các cấp trong tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai nhiều phần việc quan trọng.

Trước hết, về công tác tuyên truyền, vận động. MTTQ các cấp trong tỉnh xác định tuyên truyền là nhiệm vụ trung tâm, đi trước để cử tri và Nhân dân hiểu quyền, trách nhiệm và vinh dự của mình, qua đó tạo sự thống nhất về nhận thức để tham gia bầu cử đầy đủ với trách nhiệm cao nhất. Theo đó, công tác tuyên truyền được triển thực hiện từ khi triển khai, tổ chức bầu cử đến khi kết thúc cuộc bầu cử. Nội dung tuyên truyền tập trung vào: ý nghiã của cuộc bầu cử; các quy định của pháp luật về bầu cử; tiêu chuẩn, cơ cấu và danh sách người ứng cử; trách nhiệm tham gia bầu cử của cử tri; không khí dân chủ, đoàn kết của cuộc bầu cử; đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc; kết quả thành công bầu cử và biểu dương gương tốt. Các nội dung tuyên truyền được xây dựng phù hợp từng nhóm đối tượng cử tri: cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, công nhân, nông dân, trí thức, đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo, thanh niên, phụ nữ…

Hình thức tuyên truyền được đa dạng hoá, phong phú, ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với điều kiện vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số: thông qua hệ thống báo chí, phát thanh truyền hình của MTTQ và các tổ chức thành viên; Internet, mạng xã hội chính thống; hội nghị tiếp xúc cử tri; sinh hoạt chi bộ, khu dân cư; pa-nô, áp-phích, khẩu hiệu trực quan tại các địa bàn dân cư. Đội ngũ cán bộ Mặt trận ở khu dân cư giữ vai trò nòng cốt trong việc "đi từng ngõ, gõ từng nhà", nắm bắt tâm tư, dư luận, kịp thời định hướng thông tin, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc về bầu cử.

Thứ hai, để thể hiện rõ phương châm "dân biết, dân bàn, dân kiểm tra" trong công tác cán bộ thông qua bầu cử. MTTQ tỉnh đã tổ chức lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử, đây là kênh phản ánh trực tiếp, đa chiều về phẩm chất đạo đức, lối sống, mối quan hệ với cộng đồng và mức độ tín nhiệm thực tế của người ứng cử. Những trường hợp không bảo đảm tín nhiệm theo quy định sẽ không được đưa vào danh sách chính thức, qua đó khẳng định tính sàng lọc và tính chính danh của đại biểu.

Thứ ba, tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri. Hoạt động này không chỉ là diễn đàn để cử tri "nghe" mà còn là cơ chế để "kiểm chứng". Người ứng cử công khai chương trình hành động cụ thể mình. Cử tri có thể trực tiếp đặt câu hỏi về năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, bản lĩnh chính trị, và trách nhiệm xã hội của người ứng cử. Những phản hồi này vừa giúp cử tri có thêm thông tin trước khi quyết định lá phiếu, vừa tạo trách nhiệm buộc người ứng cử phải chuẩn bị kỹ lưỡng, thể hiện rõ tầm nhìn và cam kết hành động cụ thể, khả thi.

Thông qua việc tổ chức vận động bầu cử khoa học, dân chủ, đúng quy định pháp luật và hướng tới tăng cường đối thoại, MTTQ các cấp trong tỉnh đã góp phần nâng cao chất lượng tranh cử, củng cố văn hóa chính trị lành mạnh, đồng thời đặt nền móng cho cơ chế giải trình của đại biểu ngay từ khâu trước khi được bầu. Đây chính là tiền đề quan trọng để đại biểu sau khi trúng cử tiếp tục giữ mối liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, thực hiện đầy đủ lời hứa và trách nhiệm trước cử tri.

Thứ tư, tham gia giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về bầu cử đối với cơ quan Nhà nước, tổ chức, có liên quan cá nhân. Nội dung giám sát tập trung vào: việc thành lập và hoạt động của các tổ phụ trách bầu cử ở địa phương; người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân và việc nộp hồ sơ ứng cử của người ứng cử, người được giới thiệu ứng cử; việc tổ chức lấy ý kiến cưer tri nơi cư trú đối với người ứng cử; giám sát tổ chức vận động bầu cử bảo đảm đúng nội dung, hình thức và thời gian theo quy định của pháp luật; không để xảy ra vận động trái phép, lợi dụng bầu cử để tuyên truyền sai sự thật hoặc gây chia rẽ; việc lập, niêm yết danh sách cử tri; việc lập, niêm yết danh sách những người ứng cử; việc tuyên truyền, vận động bầu cử; trình tự bỏ phiếu, việc kiểm phiếu; việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến công tác bầu cử.

Thứ năm, nắm bắt sát sao công tác chuẩn bị bầu cử tại các xã miền núi có đặc thù địa bàn rộng, giao thông còn khó khăn, dân cư sinh sống phân tán. Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ tỉnh đã đề nghị các tổ bầu cử chuẩn bị đầy đủ hòm phiếu phụ, hòm phiếu di động để tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri già yếu, ốm đau hoặc gặp khó khăn trong đi lại thực hiện quyền công dân.

Có thể khẳng định, việc chủ động, trách nhiệm tham gia toàn diện ngay từ giai đoạn chuẩn bị đã tạo nền tảng vững chắc để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng quy định pháp luật, an toàn và thực sự là ngày hội của toàn dân. Vai trò của MTTQ các cấp trong tỉnh trong công tác chuẩn bị vừa bảo đảm quy trình pháp lý chặt chẽ vừa góp phần quan trọng tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan dân cử và hệ thống chính trị.

Góp phần làm sâu sắc thêm niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống chính trị

Kinh nghiệm từ các kỳ bầu cử cho thấy, ở đâu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát huy tốt vai trò quy tụ, vận động và giám sát thì ở đó tỷ lệ cử tri tham gia cao, không khí bầu cử dân chủ, đoàn kết, và an toàn được bảo đảm; đồng thuận xã hội được thúc đẩy. Điều này không chỉ phản ánh hiệu quả tổ chức, mà sâu sắc hơn là nhân lên sự đồng thuận của Nhân dân vào tính minh bạch, công bằng của quy trình bầu cử.

Niềm tin ấy được bồi đắp từ chính sự bài bản, chuẩn chỉ trong hiệp thương, sự khách quan trong tổ chức vận động bầu cử, sự nghiêm túc, chặt chẽ trong giám sát, dân chủ trong tham vấn ý kiến của Nhân dân. Khi người dân được tham gia góp ý, nhận xét người ứng cử; khi ý kiến cử tri được lắng nghe và phản hồi; khi những kiến nghị, khiếu nại được giải quyết kịp thời, đúng pháp luật – thì mỗi lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn cá nhân mà còn là minh chứng cho sự đồng thuận sống động.

Rõ ràng là, với vai trò là tổ chức liên minh chính trị rộng lớn, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, MTTQ tỉnh Thanh Hoá tiếp tục là hạt nhân quan trọng bảo đảm mỗi cuộc bầu cử thực sự trở thành biểu hiện sinh động về quyền làm chủ thực chất của Nhân dân, là minh chứng cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân và khẳng định sức mạnh của "thế trận lòng dân" trong hệ thống chính trị./

ThS. Nguyễn Thị Kiều Trang

Trường Chính trị tỉnh Thanh Hoá