Chủ nhân của Miến dong Bình Liêu – sản phẩm OCOP 5 sao cấp Quốc gia - đoạt Giải thưởng Lương Định Của

Tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2023 với tấm bằng kỹ sư cơ điện tử và một khát vọng vươn cao, nhưng Nguyễn Xuân Tùng đành gác lại giấc mơ chinh phục những chân trời xa, để trở về với gia đình làm tròn chữ HIẾU – phụng dưỡng người cha đau yếu, gánh vác cơ nghiệp của cha còn dang dở và hơn thế nữa là sự mong mỏi, hy vọng của hàng ngàn hộ dân đang cung cấp nguồn nguyên liệu và lao động cho công ty.

Táo bạo đưa ra nhiều quyết định đột phá

Không phụ niềm kỳ vọng của mọi người dành cho, chàng kỹ sư trẻ tuổi Nguyễn Xuân Tùng đã dốc toàn bộ tâm sức nhanh chóng bắt nhịp với đời sống thường nhật của người dân miền núi Bình Liêu quê anh. Hàng ngày, anh miệt mài làm bạn với những củ dong giềng, mẻ bột, tráng bánh,.. để tiếp tục điều hành Cơ sản sản xuất miến dong Bình Liêu (thuộc Công ty cổ phần TM&DV Bình Liêu) làm ra những sợi miến dẻo dai mang đặc trưng của dải đất miền núi biên cương xa xôi; góp phần duy trì sản xuất, việc làm và thu nhập ổn định cho hàng nghìn hộ gia đồng bào các dân tộc nơi đây.

Một mặt anh khẩn trương bắt tay vào tháo gỡ những khó khăn trước mắt; mặt khác, anh dành nhiều tâm sức quan sát, nghiên cứu, học hỏi để mạnh dạn đưa ra những cải cách, đột phá. Năm 2024, Xuân Tùng đã quyết định đầu tư hệ thống tráng sấy dẻo liên hoàn trị giá 2 tỷ đồng, giúp tăng công suất sản phẩm lên 3 tấn/ngày (gần gấp đôi so với trước). Điều đáng nói, hệ thống tráng sấy dẻo liên hoàn đã giúp doanh nghiệp tháo gỡ được điểm nghẽn bấy lâu mà tất cả các cơ sở sản xuất miến dong đang gặp là phụ thuộc vào thời tiết, có nắng ráo thì mới phơi được sản phẩm và mới hoạt động sản xuất.

Từ đột phá về tăng công suất sản phẩm đã tạo thuận lợi để Nguyễn Xuân Tùng mở rộng thu mua nguyên liệu, chuyển đổi trạng thái sản xuất miến quanh năm thay cho sản xuất theo mùa vụ trước đây; đồng thời cải tiến mẫu mã, bao bì sản phẩm theo hướng nhấn mạnh nét đặc trưng văn hóa địa phương, khẳng định điểm khác biệt riêng có của sản phẩm Miến dong Bình Liêu để lan tỏa đến các vùng miền trong cả nước.

Nhờ vậy, sản lượng tiêu thụ đã tăng lên rõ rệt, từ 100 tấn năm 2023 nhanh chóng bật lên gần 200 tấn vào năm 2024, đưa doanh thu vượt mốc 10 tỷ đồng so với mức 6 tỷ đồng của năm 2023; dự kiến năm 2025 và các năm tiếp theo con số này tiếp tục được duy trì ổn định và đi lên. Đặc biệt, cùng với đổi mới công nghệ và phương pháp quản trị, chất lượng sản phẩm được củng cố và cải thiện tốt hơn - dù nấu lại nhiều lần nhưng sợi miến vẫn dai mềm, thơm ngon và không bị nát. Cùng đó, công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được chú trọng kiểm soát nghiêm nghặt, tuyệt đối không sử dụng hóa chất bảo quản, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

Đây chính là bí quyết làm lên uy tín cho thương hiệu Miến dong Bình Liêu, là đặc điểm nổi trội để sản phẩm Miến dong Bình Liêu do Cơ sản sản xuất miến dong Bình Liêu (thuộc Công ty cổ phần Thương mại và dịch vụ Bình Liêu) sản xuất được công nhận đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia vào ngày 26/6/2025 và danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia ngày 15/9/2025.

Đặt những con số biết nói trên, cùng với sự tín nhiệm của đông đảo người tiêu dùng trong cả nước, sự vinh danh của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, trong bối cảnh hàng chục năm qua nghề sản xuất miến dong của nhiều cơ sở ở các xã thuộc huyện Bình Liêu (cũ) với quy mô bán thủ công nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, sản xuất phụ thuộc vào thời tiết và mùa vụ thu hoạch dong giềng,.. thì mới thấy hết được sự táo bạo và tầm vóc lớn lao của những quyết định có phần "mạo hiểm" của chàng trai trẻ là đúng, thể hiện tinh thần tiên phong, dám nghĩ, dám làm và khát vọng vươn mạnh mẽ lên của tuổi trẻ.

Được biết, hiện chủ nhân của sản phẩm OCOP Miến dong Bình Liêu đang duy trì liên kết với khoảng 1.000 hộ dân trồng dong riềng, bằng việc đầu tư giống, phân bón, kỹ thuật và ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm theo Nghị quyết 194/2019/HĐND tỉnh Quảng Ninh, với cam kết thu mua tận nơi và thanh toán ngay sau khi cân hàng. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định, mà còn đồng hành cùng hàng nghìn hộ dân và người lao động có sinh kế ổn định, bền vững; đồng thời tạo niềm tin cho bà con gắn bó bền chặt cùng sự phát triển của thương hiệu Miến dong Bình Liêu.

Đề xuất giải pháp phát huy vai trò của thanh niên nông thôn

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, nông thôn đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, đại diện duy nhất của tỉnh Quảng Ninh đoạt giải thưởng Lương Định Của phấn khởi nhận thấy vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên là hết sức quan trọng trong việc đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp.

Hai là, xây dựng mô hình "Thanh niên tham gia chuyển đổi số nông nghiệp": Tổ chức tập huấn kỹ năng số cho đoàn viên như kỹ năng sử dụng sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông sản địa phương. Từ đó hình thành các "Tổ công nghệ thanh niên nông thôn" giúp đỡ hộ nông dân, hợp tác xã trong chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Ba là, phát triển phong trào "Thanh niên nông thôn sáng tạo, làm kinh tế giỏi": Phát động thi đua trong đoàn viên thanh niên với các nội dung cụ thể như: sáng kiến cải tiến kỹ thuật, sản xuất sạch – an toàn, bảo vệ môi trường; ứng dụng khoa học công nghệ trong chế biến, bảo quản sản phẩm. Định kỳ tổ chức bình chọn và tuyên dương "Thanh niên sản xuất, kinh doanh giỏi" cấp xã, cấp tỉnh để lan tỏa tinh thần nỗ lực vươn lên của thanh niên.

Bốn là, gắn kết hoạt động Đoàn với bảo tồn văn hóa và du lịch nông thôn: Tổ chức "Ngày hội thanh niên với sản phẩm OCOP" và các chương trình quảng bá du lịch cộng đồng, ẩm thực truyền thống của người Tày, Dao, Sán Chỉ,.. tại địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh con người và sản phẩm Bình Liêu. Thanh niên có thể tham gia làm hướng dẫn viên du lịch cộng đồng, quảng bá đặc sản quê hương, góp phần phát triển kinh tế – văn hóa địa phương bền vững.

Năm là, chú trọng công tác an sinh, tình nguyện vì cộng đồng: Phát huy tinh thần xung kích của thanh niên trong các hoạt động như hỗ trợ hộ nghèo, cải tạo môi trường sản xuất, xây dựng đường giao thông nông thôn, trồng cây xanh, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm nông dân. Đặc biệt, cần quan tâm tạo việc làm tại chỗ cho thanh niên địa phương thông qua các mô hình kinh tế tập thể, tổ hợp tác thanh niên.

Trước thềm năm mới 2026, anh bày tỏ niềm tin tưởng rằng với tinh thần sáng tạo, ý chí vươn lên của thế hệ thanh niên nông thôn hiện nay sẽ làm nên động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng quê hương Bình Liêu ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Phạm Quỳnh