Đây là một trong những dự án hạ tầng quy mô lớn của Nghệ An, được kỳ vọng mở ra trục kết nối chiến lược từ nội địa ra biên giới Việt - Lào.
Theo kế hoạch, tuyến cao tốc có tổng chiều dài khoảng 60 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư lên tới 23.940 tỷ đồng. Dự án được triển khai trong giai đoạn 2025 - 2029 và chia thành 10 dự án thành phần, trong đó 9 dự án liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do các địa phương trực tiếp làm chủ đầu tư.
Đến thời điểm hiện tại, các thủ tục pháp lý quan trọng cơ bản đã hoàn tất. Hồ sơ dự án thành phần xây lắp đã nhận được ý kiến của Kiểm toán Nhà nước, đồng thời Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ủy quyền cho UBND tỉnh phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Các sở, ngành đang khẩn trương thẩm định để trình phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 4/2026, tạo cơ sở triển khai bước tiếp theo.
.jpg)
Song song với hoàn thiện hồ sơ, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang được triển khai đồng loạt. Toàn dự án có 2.688 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 331 hộ liên quan đến đất ở và hơn 2.300 hộ liên quan đến đất nông, lâm nghiệp, cùng 274 ngôi mộ cần di dời. Một số địa phương như Hưng Nguyên và Kim Liên đã cơ bản hoàn thành các bước kiểm đếm, công khai phương án và chuẩn bị chi trả đợt 1 ngay trong tháng 4.
Lãnh đạo tỉnh đặt ra các mốc tiến độ rất cụ thể: hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp và lâm nghiệp trước ngày 30/4; hoàn tất bồi thường đất ở và bố trí tái định cư trước ngày 30/6; và kết thúc toàn bộ việc di dời các hộ dân bị ảnh hưởng trước ngày 30/8/2026. Để đảm bảo tiến độ này, Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh được yêu cầu hoàn thành việc cắm mốc ngoài thực địa trước ngày 30/4, làm cơ sở cho các địa phương triển khai các bước tiếp theo.
Cùng với đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc tuyến như đường điện từ 500kV đến hạ thế và mạng viễn thông cũng đang được lập phương án di dời, đảm bảo không làm gián đoạn tiến độ thi công. Tổng cộng 12 khu tái định cư cho người dân, cùng các khu phục vụ riêng cho trường bắn và doanh nghiệp xăng dầu, đang được chuẩn bị đầu tư để sẵn sàng bố trí chỗ ở mới.
Về hướng tuyến, cao tốc bắt đầu từ điểm giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, đi qua địa bàn 9 xã của Nghệ An và kết thúc tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy, kết nối sang Nậm On.
Khi hoàn thành, tuyến đường không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn mở rộng không gian phát triển kinh tế, thúc đẩy giao thương xuyên biên giới và tạo động lực tăng trưởng mới cho khu vực Bắc Trung Bộ.
Hiện tại, mặt bằng giá đất dọc tuyến dự kiến cao tốc Vinh - Thanh Thủy đã thiết lập một mặt bằng mới so với giai đoạn 2021-2022, với sự phân hóa rõ theo vị trí và mức độ hưởng lợi hạ tầng.
Tại các khu dân cư trong ngõ, khu vực xa trục giao thông chính thuộc Hưng Nguyên hay Nam Đàn, giá đất phổ biến hiện dao động khoảng 10 - 15 triệu đồng/m2, tăng đáng kể so với giai đoạn trước.
Trong khi đó, các lô đất bám trục đường lớn như Quốc lộ 46, khu trung tâm xã hoặc khu vực có hoạt động kinh doanh, dịch vụ đã ghi nhận mức giá phổ biến 25 - 40 triệu đồng/m2, tùy vị trí và mặt tiền.
Đáng chú ý, tại một số điểm có yếu tố “câu chuyện hạ tầng” rõ nét như khu vực Kim Liên hoặc các trục gần khu du lịch, trung tâm hành chính huyện, giá chào bán thực tế trên thị trường thứ cấp có thể lên tới 45 - 60 triệu đồng/m2, nhưng thanh khoản không đồng đều và phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng của nhà đầu tư.
Tâm An