CÀ MAU – Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Tuổi thọ trung bình không ngừng tăng lên là thành tựu đáng tự hào của ngành y tế và sự phát triển kinh tế - xã hội, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Khi số lượng người cao tuổi ngày càng lớn, mô hình điều trị bệnh theo từng đợt không còn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Thay vào đó, ngành y tế cần chuyển mạnh sang quản lý sức khỏe chủ động, toàn diện và liên tục trong suốt vòng đời mỗi người dân.
Xuất phát từ yêu cầu đó, trong hai ngày 31/7 và 1/8, tại tỉnh Cà Mau, Bệnh viện Thống Nhất phối hợp với UBND tỉnh Cà Mau và Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chuỗi hoạt động gồm Hội nghị giao ban công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ miền Nam và Hội nghị khoa học với chủ đề "Nâng cao công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn già hóa dân số".
Đây không chỉ là diễn đàn cập nhật những thành tựu mới trong y học lão khoa mà còn là nơi các nhà quản lý, chuyên gia đầu ngành cùng nhìn nhận những thách thức của quá trình già hóa dân số, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân trong tình hình mới.
Tham dự chuỗi sự kiện có đồng chí Vũ Mạnh Hà, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương; lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau; đại diện các Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế; Ban Tổ chức các tỉnh, thành ủy khu vực phía Nam; lãnh đạo các Sở Y tế, bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh cùng hàng trăm chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ y tế.
Công tác bảo vệ sức khỏe cán bộ cần tiếp tục đổi mới
Mở đầu chuỗi hoạt động là Hội nghị giao ban công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ miền Nam diễn ra ngày 31/7.
Ông cho rằng, cùng với quá trình đổi mới tổ chức bộ máy và yêu cầu ngày càng cao của công tác chăm sóc sức khỏe, mạng lưới bảo vệ sức khỏe cán bộ cũng cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa.
Với vai trò là đơn vị thường trực Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam, Bệnh viện Thống Nhất sẽ tiếp tục đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mở rộng chuyển giao kỹ thuật, đẩy mạnh hội chẩn trực tiếp và từ xa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, điều trị và quản lý sức khỏe.
Hiệu quả từ mô hình phối hợp giữa bệnh viện tuyến cuối và địa phương
Đại diện tỉnh Cà Mau, đồng chí Hồ Thanh Thủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đánh giá cao sự hỗ trợ của Bộ Y tế cùng các bệnh viện tuyến trung ương, đặc biệt là Bệnh viện Thống Nhất, trong việc đào tạo nhân lực và chuyển giao kỹ thuật cho ngành y tế địa phương.
Theo đồng chí Hồ Thanh Thủy, nhờ hoạt động chỉ đạo tuyến trong nhiều năm qua, Cà Mau đã triển khai thành công nhiều kỹ thuật chuyên sâu như can thiệp mạch vành, can thiệp mạch não, can thiệp mạch máu ngoại vi và phẫu thuật nội soi khớp.
Đặc biệt, công tác khám sức khỏe định kỳ cho cán bộ thuộc diện Trung ương và Tỉnh ủy quản lý được thực hiện ngày càng bài bản. Nhiều trường hợp bệnh nặng được hội chẩn trực tuyến với các chuyên gia của Bệnh viện Thống Nhất và xử trí kịp thời ngay tại địa phương, góp phần giảm tỷ lệ chuyển tuyến và nâng cao chất lượng điều trị.
Những kết quả này cho thấy hiệu quả thiết thực của mô hình liên kết giữa bệnh viện tuyến cuối với hệ thống y tế địa phương, nhất là đối với các tỉnh còn nhiều khó khăn về nguồn nhân lực chuyên sâu.
Phát huy vai trò hạt nhân của Bệnh viện Thống Nhất
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà ghi nhận và biểu dương những kết quả mà Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam cùng Bệnh viện Thống Nhất đã đạt được trong thời gian qua.
Thứ trưởng đánh giá, công tác khám sức khỏe, quản lý bệnh mạn tính, hội chẩn, điều trị, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật giữa Bệnh viện Thống Nhất với các địa phương đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cán bộ khu vực phía Nam.
Trong thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam tiếp tục phát huy vai trò điều phối chuyên môn; đổi mới toàn diện công tác quản lý sức khỏe theo hướng chủ động, cá thể hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe đồng bộ; tăng cường hội chẩn từ xa và phát huy vai trò hạt nhân của Bệnh viện Thống Nhất trong công tác chỉ đạo tuyến.
Theo Thứ trưởng, đây cũng là nền tảng quan trọng để hệ thống y tế thích ứng với quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng.
Khi già hóa dân số trở thành thách thức của toàn xã hội
Tiếp nối Hội nghị giao ban, sáng 1/8 diễn ra Hội nghị khoa học với chủ đề "Nâng cao công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn già hóa dân số".
Người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, loãng xương, sa sút trí tuệ, bệnh răng miệng… Vì vậy, việc chăm sóc không thể chỉ dừng lại ở từng đợt điều trị cấp tính mà phải được thực hiện liên tục, toàn diện, kết hợp giữa dự phòng, phát hiện sớm, điều trị, phục hồi chức năng, dinh dưỡng và chăm sóc tinh thần.
Theo mô hình này, y tế cơ sở sẽ đóng vai trò nền tảng trong việc quản lý hồ sơ sức khỏe, tầm soát nguy cơ, theo dõi bệnh mạn tính thông qua mạng lưới bác sĩ gia đình và các nền tảng số. Trong khi đó, các bệnh viện chuyên sâu tập trung đánh giá lão khoa toàn diện, xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa nhằm giúp người cao tuổi duy trì khả năng vận động, nhận thức và sinh hoạt độc lập lâu nhất có thể.
Điều quan trọng hơn cả, theo Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, là thay đổi nhận thức của toàn xã hội về người cao tuổi.
"Người cao tuổi không phải là gánh nặng. Khi được chăm sóc sức khỏe tốt, họ tiếp tục là nguồn lực quý báu với vốn tri thức, kinh nghiệm và những giá trị tinh thần to lớn cho gia đình và cộng đồng."
Lấy dự phòng làm nền tảng, xây dựng hệ thống y tế thích ứng với xã hội già hóa
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị khoa học, đồng chí Vũ Mạnh Hà, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương đánh giá cao sáng kiến phối hợp tổ chức chuỗi hoạt động của Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh và UBND tỉnh Cà Mau.
Theo Thứ trưởng, việc tổ chức đồng thời Hội nghị giao ban công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ miền Nam và Hội nghị khoa học về già hóa dân số thể hiện tư duy tiếp cận toàn diện, gắn kết giữa nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cán bộ với chiến lược chăm sóc sức khỏe Nhân dân trong bối cảnh mới.
Ông nhấn mạnh, tuổi thọ bình quân của người Việt Nam liên tục được nâng lên là thành tựu đáng ghi nhận của ngành y tế. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng tuổi thọ là sự gia tăng nhanh của các bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính, đa bệnh lý và nhu cầu chăm sóc sức khỏe dài hạn.
Điều này đòi hỏi ngành y tế phải thay đổi căn bản tư duy phát triển.
"Chúng ta cần chuyển mạnh từ điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe; từ chăm sóc khi người dân đã mắc bệnh sang chủ động dự phòng, phát hiện sớm và quản lý liên tục trong suốt vòng đời. Mọi hoạt động của hệ thống y tế phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là giúp người dân sống khỏe mạnh hơn, chất lượng hơn chứ không chỉ sống lâu hơn", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo định hướng của Bộ Y tế, thời gian tới các địa phương cần tiếp tục lấy y tế dự phòng và y tế cơ sở làm nền tảng, lấy người dân làm trung tâm, đồng thời phát triển mạnh chuyên ngành lão khoa, y học gia đình và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Song song đó là nâng cao năng lực tuyến cơ sở thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật; đẩy mạnh ứng dụng hồ sơ sức khỏe điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và các thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa nhằm xây dựng mô hình quản lý sức khỏe hiện đại, đồng bộ và hiệu quả.
Một trong những yêu cầu quan trọng được Thứ trưởng đặt ra là tăng cường phối hợp liên chuyên khoa trong chăm sóc người cao tuổi.
Theo ông, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh lý cùng lúc nên việc điều trị không thể tách rời giữa các chuyên ngành. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nội khoa, ngoại khoa, tim mạch, thần kinh, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, da liễu, răng hàm mặt và các chuyên khoa khác để xây dựng phác đồ điều trị toàn diện, cá thể hóa đối với từng người bệnh.
Đối với công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cán bộ khu vực phía Nam, Thứ trưởng đề nghị Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam tiếp tục phát huy vai trò điều phối chuyên môn; đổi mới phương thức quản lý sức khỏe cán bộ theo hướng chủ động, cá thể hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các địa phương và các bệnh viện.
Sức khỏe răng miệng - mắt xích quan trọng trong chăm sóc người cao tuổi
Một trong những điểm nhấn của hội nghị là chuyên đề về vai trò của sức khỏe răng miệng trong chăm sóc sức khỏe toàn diện người cao tuổi do TS.BS.CKII. Lê Trung Chánh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam trình bày.
Theo TS.BS.CKII. Lê Trung Chánh, thực tế cho thấy sức khỏe răng miệng vẫn chưa được quan tâm đúng mức trong chăm sóc người cao tuổi, mặc dù tỷ lệ mắc các bệnh lý răng miệng ở nhóm đối tượng này luôn ở mức rất cao.
Các bệnh như sâu răng, viêm nha chu, mất răng hay nhiễm trùng khoang miệng không chỉ làm giảm khả năng ăn nhai, gây suy dinh dưỡng mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều bệnh lý mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi và các bệnh nhiễm trùng toàn thân.
Theo các chuyên gia, nếu người cao tuổi không được chăm sóc răng miệng đúng cách, chất lượng cuộc sống sẽ suy giảm đáng kể, đồng thời nguy cơ nhập viện và tử vong cũng tăng lên do các biến chứng liên quan.
Từ thực tế đó, hội nghị thống nhất rằng khám răng miệng định kỳ cần được lồng ghép vào chương trình quản lý sức khỏe người cao tuổi tại tuyến y tế cơ sở. Việc phát hiện sớm các bệnh lý nha khoa, hướng dẫn vệ sinh răng miệng và điều trị kịp thời sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm chi phí điều trị và kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người cao tuổi.
13 báo cáo khoa học mở ra nhiều hướng tiếp cận mới
Trong khuôn khổ hội nghị, 13 báo cáo khoa học chuyên sâu của các giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ đầu ngành đã mang đến nhiều góc nhìn mới về chăm sóc sức khỏe trong bối cảnh già hóa dân số.
Các chuyên đề tập trung vào mô hình quản lý sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi; hiệu quả công tác chỉ đạo tuyến; áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế trong bệnh viện; cập nhật điều trị tim mạch, đột quỵ, loãng xương; sử dụng thuốc an toàn và hợp lý ở người cao tuổi; kiểm soát phản vệ; ứng dụng hóa sinh, da liễu trong điều trị; sử dụng kháng sinh hợp lý trong điều trị bệnh răng hàm mặt; xử trí biến chứng sau phẫu thuật và quản lý điều trị nội nha trên bệnh nhân có nhiều bệnh nền.
Không khí trao đổi học thuật diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến phản biện, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn giữa các chuyên gia đầu ngành và đội ngũ bác sĩ đến từ nhiều địa phương.
Nhiều đại biểu cho rằng, để thích ứng với già hóa dân số, hệ thống y tế cần chuyển từ mô hình điều trị đơn chuyên khoa sang chăm sóc tích hợp, tăng cường ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý sức khỏe.
Những kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại hội nghị được kỳ vọng sẽ nhanh chóng được chuyển hóa thành các giải pháp cụ thể tại các cơ sở khám, chữa bệnh trong khu vực.
Mang dịch vụ y tế chất lượng đến với người dân vùng cực Nam
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động học thuật, chuỗi sự kiện còn mang đậm ý nghĩa nhân văn thông qua chương trình khám tầm soát sức khỏe miễn phí cho người dân xã Năm Căn.
Chương trình do Đoàn Thanh niên tỉnh Cà Mau phối hợp với Đoàn Thanh niên Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, hướng đến người dân, đặc biệt là người cao tuổi tại vùng cực Nam của Tổ quốc.
Ngay từ sáng sớm, hàng trăm người dân đã có mặt để được các bác sĩ trực tiếp khám tim mạch, khám răng miệng, đo huyết áp, thực hiện điện tim, tư vấn dinh dưỡng và hướng dẫn theo dõi sức khỏe.
Kết quả, hơn 200 người dân đã được khám và tư vấn sức khỏe miễn phí.
Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp mắc các bệnh lý tim mạch và răng miệng cần tiếp tục theo dõi, điều trị.
Đặc biệt, 6 trường hợp có dấu hiệu bệnh tim mạch nguy hiểm đã được chỉ định nhập viện cấp cứu ngay để tiếp tục điều trị, qua đó góp phần phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
Bên cạnh hoạt động khám bệnh, người dân còn được Ban Tổ chức trao tặng nhiều phần quà thiết thực.
Những việc làm tuy giản dị nhưng đã lan tỏa hình ảnh đẹp của đội ngũ thầy thuốc, thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự sẻ chia và mong muốn đưa các dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân vùng sâu, vùng xa.
Lan tỏa trách nhiệm xã hội của bệnh viện tuyến cuối
Trong khuôn khổ hội nghị, Bệnh viện Thống Nhất cũng đã trao tặng 100 triệu đồng cho Quỹ hỗ trợ bệnh nhân nghèo tỉnh Cà Mau.
Món quà không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của bệnh viện đối với cộng đồng, góp phần hỗ trợ những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận dịch vụ y tế, giảm bớt gánh nặng chi phí điều trị.
Đây cũng là hoạt động thường xuyên của Bệnh viện Thống Nhất trong các chương trình phối hợp với địa phương, thể hiện tinh thần "lấy người bệnh làm trung tâm", đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn của ngành y.
Chung tay xây dựng một xã hội già hóa khỏe mạnh
Khép lại chuỗi hoạt động tại Cà Mau, điều còn đọng lại không chỉ là những con số, những báo cáo khoa học hay các kỹ thuật y học hiện đại được chia sẻ, mà quan trọng hơn là sự thống nhất về một định hướng phát triển của ngành y tế trong giai đoạn mới.
Đó là chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe"; từ chăm sóc từng bệnh lý riêng lẻ sang chăm sóc toàn diện cả thể chất, tinh thần và chất lượng sống; từ hoạt động của từng cơ sở y tế riêng lẻ sang sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, cộng đồng, y tế cơ sở, bệnh viện chuyên sâu và các cơ quan quản lý.
Chuỗi hội nghị tại Cà Mau cũng tiếp tục khẳng định vai trò của Bệnh viện Thống Nhất là trung tâm đầu ngành trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ khu vực phía Nam, đồng thời là đơn vị tiên phong trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng, những nội dung được chia sẻ và thống nhất tại hội nghị không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn góp phần định hình các chính sách, giải pháp thực tiễn để xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, công bằng và bền vững.
Đó cũng chính là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu mà ngành y tế đang hướng tới: mỗi người cao tuổi Việt Nam không chỉ được sống lâu hơn, mà còn sống khỏe mạnh hơn, sống hạnh phúc hơn và tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, đóng góp cho gia đình, cộng đồng và sự phát triển của đất nước.
Tấn Tài