Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và tăng vụ – hướng đi mới để Tà Xi Láng giảm nghèo bền vững

Phát triển đại trà diện tích trồng cây su su để trở thành cây hàng hóa

Với diện tích tự nhiên hơn 88,54km², nằm ở độ cao trung bình 1.300m, hiện xã Tà Xi Láng có 419 hộ (khoảng 2.236 nhân khẩu) thì có 210 hộ nghèo (chiếm 50,12%). Điều đặc biệt là con đường độc đạo từ chân núi dẫn vào xã dài chừng 16km có đến 13 tầng dốc, trong đó có 9 con dốc nằm vắt ngược như sợi dây thừng trước mặt với các khúc cua tay áo, một bên là vách đá cao, một bên là vực sâu hun hút, nên mỗi lần ra vào xã Tà Xi Láng là mỗi lần thử thách lòng cam đảm và bài thi tay lái đối với cánh lái xe. Con đường độc đạo hiểm trở và những số liệu trên là minh chứng cho tỷ lệ nghèo thuộc diện cao nhất tỉnh của xã Tà Xi Láng.

Trăn trở trước thực trạng trên, Đảng bộ, chính quyền xã xác định phát huy nội lực, khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo của toàn dân bằng việc tập trung vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng và tăng vụ là hướng đi cốt lõi để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Có thể nói đây là hướng phù hợp với điều kiện đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu địa phương ; chi phí thấp, kết quả nhanh, thu nhập ổn định quanh năm.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Phạm Mạnh Tưởng, với lợi thế về độ cao làm cho khí hậu của xã thường mát mẻ hơn so với các địa phương lân cận, rất thích hợp cho việc trồng su su, nên trong tháng 5/2026 xã đã vận động được gần chục hộ dân thôn Sá Nhù trồng su su với diện tích hơn 3ha ; hiện cây sinh trưởng tốt, ra hoa kết trái và đang cho thu hoạch. Từ thành công của mô hình thử nghiệm này, trong các năm tới xã sẽ phát triển đại trà diện tích trồng cây su su ở cả 3 thôn để trở thành cây hàng hóa cho thu nhập quanh năm cho bà con.

Ngoài ra, Tà Xi Láng là xã có diện tích canh tác trên 491ha nhưng do điều kiện tự nhiên thiếu nước nhất là vào mùa khô nên bà con trong xã chỉ canh tác được 01 vụ trong năm, chỗ cao thì trồng ngô, chỗ trũng thì cấy lúa. Do vậy, năng suất, sản lượng lương thực thấp và là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của xã ở mức rất cao. Để giải quyết bài toán này, xã đang quyết liệt triển khai vận động, hướng dẫn bà con tăng vụ để có thêm nông sản, cải thiện đời sống; trước mắt là tăng vụ để trồng ngô sinh khối phục vụ phát triển chăn nuôi trâu bò cũng là thế mạnh của xã để bà con giảm nghèo, khắc phục tình trạng nhiều bà con chăn nuôi trâu bò nhưng phải đi xã khác mua cỏ. 

Đồng thời, xã đã tổ chức được nhiều cuộc tuyên truyền vận động Nhân dân chuyển đổi diện tích trồng lúa nước từ 1 vụ sang 2 vụ, chuyển đổi diện tích lúa nương, ngô kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế như đào địa phương, sa nhân tím,…, nhằm đảm bảo an ninh lương thực tại chỗ, cải thiện thu nhập, xóa đói giảm nghèo. Nhờ vậy, một số diện tích gần nguồn nước tưới tiêu đã được bà con gieo trồng 2 vụ lúa tại cả 3/3 thôn đạt 83 ha, còn lại diện tích không có nước sẽ được trồng các loại cây ngắn ngày như rau, khoai tây, lạc,…để cải thiện sinh hoạt hằng ngày. "Đáng chú ý, đến nay trên địa bàn xã đã có trên 15 ha đào địa phương và khoảng 10ha cây sa nhân tím, góp phần mang lại nguồn thu tương đối lớn cho bà con địa phương" – ông Phạm Mạnh Tưởng nhấn mạnh.

Nhân rộng các mô hình tổ hợp tác hoặc tổ tự quản giảm nghèo

Bên cạnh đó, để đạt mục tiêu giảm nghèo 14,87% trở lên, tương đương với giảm 63 hộ nghèo trở lên trong năm 2026, xã Tà Xi Láng cam kết thực hiện đầy đủ chính xác, kịp thời các chính sách hỗ trợ cho hộ nghèo, người nghèo, đối tượng chính sách xã hội như: 100% người nghèo, người dân tộc thiểu số được cấp phát thẻ khám chữa bệnh miễn phí; 100% đối tượng bảo trợ xã hội đủ điều kiện được hưởng kinh phí chi trả trợ cấp hàng tháng; 100% đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách miễn giảm học phí và hỗ trợ học tập được thực hiện đầy đủ; 100% hộ nghèo, hộ chính sách xã hội được hỗ trợ tiền điện theo quy định; phấn đấu đào tạo nghề cho 50 người, tư vấn, định hướng nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho 97 người và chuyển dịch 23 lao động từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp.

Đặc biệt chú ý nhân rộng các mô hình tổ hợp tác hoặc tổ tự quản giảm nghèo để tập hợp các hộ khá giả hoặc đã thoát nghèo với các hộ nghèo, cận nghèo để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực và động viên, khích lệ nhau cùng phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, thoát nghèo. Kết hợp với hướng dẫn các hộ nghèo, cận nghèo vay vốn phát triển sản xuất; chuyển giao khoa học kỹ thuật; hỗ trợ bao tiêu sản phẩm cho hộ nghèo.

Tạo điều kiện cho người nghèo, hộ nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt và vệ sinh, tiếp cận thông tin); gắn các mục tiêu giảm nghèo bền vững với xây dựng nông thôn mới, các chương trình đào tạo nghề, chuyển dịch lao động nông nghiệp sang phi nông nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động là hộ nghèo, góp phần hoàn thành mục tiêu giảm nghèo đa chiều đến năm 2030 còn 10 – 11% theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Tà Xi Láng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2030, cũng như thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của tỉnh Lào Cai. 

Được biết, từ đầu năm 2026 đến nay, xã đã thành lập mới 01 tổ hợp tác trồng cây măng sặt tại thôn Làng Mảnh, với 3 thành viên tham gia. Tổng dư nợ từ nguồn vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội đến tháng 8/2026 là hơn 31 tỷ đồng, với 341 hộ vay để chăn nuôi trâu bò và trồng quế phát triển sản xuất.

Điểm nổi bật là ngay từ đầu năm, 10 hộ nghèo của xã đã được Nhà nước hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát để ổn định cuộc sống, trong đó một số hộ đã bỏ thêm tiền để làm nhà to hơn, đẹp hơn, ví dụ như nhà của ông Giàng Gà Ninh ở chòm Cầu Tà, thôn Xá Nhù; cùng đó, 40 hộ nghèo của xã cũng được Nhà nước hỗ trợ mỗi hộ chăn nuôi 3 con trâu vỗ béo để làm sinh kế thoát nghèo bền vững, hiện đàn trâu 120 con này đều được các hộ chăm sóc tốt, hứa hẹn sẽ mang lại nguồn thu nhập khá cao ổn định hàng năm cho bà con./.

Phạm Quỳnh

Ảnh do địa phương cung cấp