Từ việc đối chiếu các yêu cầu pháp lý với Chương trình đào tạo đại học ngành Luật của Học viện Tòa án, bài viết chỉ ra những điều kiện cần thiết để gắn chuẩn đầu ra với hoạt động dạy - học, thực hành, thực tập và kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, thực tập tại Tòa án cần được tổ chức như một quá trình học tập có mục tiêu, nhiệm vụ, người hướng dẫn, minh chứng và tiêu chí đánh giá cụ thể, thay vì chủ yếu quản lý theo thời gian thực tập. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất tăng cường sử dụng hồ sơ, tình huống, diễn án, phản tư nghề nghiệp, rubric và đánh giá đa nguồn; đồng thời chuẩn hóa năng lực số, bảo mật và quản trị thông tin. Những định hướng này góp phần hoàn thiện mô hình đào tạo gắn lý luận với thực tiễn xét xử và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.
Abstract
This study analyses the legal foundations and policy orientations for standardising judicial professional competence in legal education in Vietnam, with particular emphasis on training, practical learning and internships at the Judicial Academy. Judicial professional competence is conceptualised as an integrated structure comprising legal knowledge, practical and problem-solving skills, digital competence, professional ethics, integrity and professional responsibility. By comparing relevant legal requirements with the undergraduate Law programme of the Judicial Academy, the study identifies the conditions required to align learning outcomes with teaching and learning activities, practical training, internships and assessment. In particular, court internships should be organised as a structured learning process with clearly defined objectives, tasks, supervisors, evidence of learning and assessment criteria rather than being managed primarily on the basis of internship duration. Accordingly, the study proposes greater use of case files, practical scenarios, mock trials, professional reflection, assessment rubrics and multi-source evaluation, while strengthening digital competence, confidentiality and information governance. These directions contribute to developing a model of legal education that more effectively integrates legal theory with judicial practice and improves the quality of judicial human resources in response to current judicial reform requirements.
Keywords: legal education; legal skills; internship; judicial professional competence; learning outcomes.
1. Cơ sở pháp lý và yêu cầu đổi mới đào tạo nguồn nhân lực tư pháp
Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách tư pháp đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực pháp luật và tư pháp. Đối với các chức danh trong hệ thống Tòa án, năng lực nghề nghiệp không chỉ thể hiện ở mức độ nắm vững quy định pháp luật mà còn ở khả năng vận dụng pháp luật vào vụ việc cụ thể, nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, lập luận, thực hiện các thao tác tố tụng, sử dụng công nghệ và hành xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Vì vậy, đào tạo nguồn nhân lực tư pháp cần chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa trên nội dung kiến thức sang cách tiếp cận dựa trên năng lực mà người học có thể thực hiện sau quá trình đào tạo.
Định hướng này được hình thành trong tiến trình cải cách tư pháp ở Việt Nam. Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đặt yêu cầu xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, từng bước hiện đại, trong đó chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp là điều kiện quan trọng. Từ góc độ đào tạo, yêu cầu này cho thấy nguồn nhân lực tư pháp phải đồng thời có phẩm chất, kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp, thay vì chỉ đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo.
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc và phục vụ Nhân dân. Từ yêu cầu đó, chuẩn hóa năng lực nghề tư pháp có thể được nhìn nhận ở các phương diện cơ bản gồm năng lực pháp lý chuyên sâu; năng lực thực hiện nhiệm vụ theo vị trí nghề nghiệp; đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp; khả năng thích ứng với đổi mới tổ chức, công nghệ và phương thức làm việc. Cách tiếp cận này làm thay đổi logic của chương trình đào tạo: câu hỏi trọng tâm không chỉ là người học đã học những nội dung gì, mà là sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể thực hiện được những nhiệm vụ nghề nghiệp nào và ở mức độ nào.
Chuyển đổi số tiếp tục làm gia tăng yêu cầu đối với năng lực nghề tư pháp. Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Chuyển đổi số quốc gia tạo nền tảng chính sách cho việc ứng dụng công nghệ trong quản trị nhà nước và hoạt động chuyên môn. Đối với lĩnh vực tư pháp, công nghệ liên quan trực tiếp đến quản lý hồ sơ điện tử, dữ liệu pháp luật, chứng cứ điện tử, bảo mật thông tin và các hệ thống hỗ trợ nghiệp vụ. Vì vậy, năng lực số của người làm nghề tư pháp không thể được hiểu đơn giản là khả năng sử dụng phần mềm văn phòng. Người học cần có khả năng tìm kiếm, đánh giá và sử dụng dữ liệu pháp lý; quản lý tài liệu số; nhận diện giới hạn của công nghệ; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và trách nhiệm giải trình khi sử dụng các công cụ hỗ trợ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (Thanaraj & Gledhill, 2023).
Khung pháp lý về giáo dục đại học cũng ngày càng cụ thể hóa yêu cầu gắn đào tạo với năng lực nghề nghiệp. Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 xác định đào tạo trình độ đại học phải trang bị kiến thức, kỹ năng chuyên môn và năng lực thực hành nghề nghiệp. Thông tư số 54/2026/TT-BGDĐT tiếp tục hoàn thiện cơ chế xây dựng và quản lý chương trình đào tạo. Đối với lĩnh vực Pháp luật, Quyết định số 678/QĐ-BGDĐT ngày 14/3/2025 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực Pháp luật trình độ đại học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo chuẩn này, chương trình đào tạo luật phải bảo đảm sự liên kết giữa mục tiêu, chuẩn đầu ra, nội dung, phương pháp giảng dạy, hoạt động thực hành và kiểm tra, đánh giá. Thành phần thực tập, trải nghiệm được xác định với khối lượng từ 07 đến 15 tín chỉ. Điều đó cho thấy thực tập không còn nên được xem là hoạt động bổ sung hoặc đơn thuần là khoảng thời gian sinh viên đến cơ sở thực tế, mà là một cấu phần của chương trình đào tạo. Cơ sở đào tạo phải xác định được người học hình thành chuẩn đầu ra nào thông qua thực tập, thực hiện nhiệm vụ gì, được ai hướng dẫn và được đánh giá bằng minh chứng nào.
Chuẩn chương trình cũng yêu cầu tăng cường nghiên cứu tình huống, tranh biện, đóng vai, diễn án, bình luận bản án, hòa giải, đàm phán và trải nghiệm thực tế. Việc đánh giá phải dựa trên chuẩn đầu ra và không chỉ giới hạn ở khả năng ghi nhớ kiến thức mà cần xem xét khả năng vận dụng, giải quyết vấn đề, thực hành kỹ năng và thể hiện thái độ nghề nghiệp. Như vậy, khung pháp lý hiện hành đã tạo cơ sở tương đối rõ cho quá trình chuyển từ đào tạo luật thiên về truyền thụ kiến thức sang đào tạo dựa trên năng lực đầu ra.
2. Chuẩn hóa năng lực nghề tư pháp trong chương trình đào tạo của Học viện Tòa án
Học viện Tòa án có vị trí đặc thù trong hệ thống đào tạo pháp luật tại Việt Nam. Theo các quy định về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy, Học viện đồng thời thực hiện đào tạo đại học, sau đại học ngành Luật; đào tạo nghiệp vụ xét xử, nghiệp vụ Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án; bồi dưỡng các chức danh tư pháp và nghiên cứu khoa học phục vụ hoạt động đào tạo, bồi dưỡng. Mối liên hệ trực tiếp với hệ thống Tòa án tạo điều kiện thuận lợi để Học viện tổ chức mô hình đào tạo gắn kiến thức pháp luật với thực tiễn xét xử.
Chương trình đào tạo đại học hệ chính quy ngành Luật ban hành theo Quyết định số 322/QĐ-HVTA ngày 24/6/2026 đã thể hiện tương đối rõ định hướng này. Chương trình được cấu trúc thành 11 chuẩn đầu ra, trong đó PLO1-PLO4 tập trung vào kiến thức; PLO5-PLO9 tập trung vào kỹ năng; PLO10-PLO11 gắn với mức độ tự chủ, trách nhiệm và phẩm chất nghề nghiệp. Cấu trúc này về cơ bản tương thích với yêu cầu của Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực Pháp luật và đồng thời phản ánh đặc thù của đào tạo định hướng Tòa án.
Ở nhóm kiến thức, yêu cầu đối với sinh viên không dừng lại ở việc nhớ và giải thích quy phạm. Các chuẩn đầu ra sử dụng những động từ thể hiện năng lực nhận thức ở mức cao hơn như vận dụng, phân tích và đánh giá. Đáng chú ý, người học phải có khả năng đánh giá quy định về chứng cứ, trình tự, thủ tục và phương án xử lý trong các loại vụ việc để đề xuất giải pháp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Tòa án. Điều này thể hiện sự chuyển dịch từ "biết pháp luật" sang "sử dụng pháp luật để giải quyết vấn đề".
Ở nhóm kỹ năng, chương trình hướng tới khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề pháp lý thực tiễn, lập luận, phản biện, bảo vệ quan điểm chuyên môn, làm việc độc lập và theo nhóm, sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin phục vụ học tập và nghề nghiệp. Đây là những năng lực không thể hình thành đầy đủ thông qua thuyết giảng hoặc thi viết. Người học cần được đặt trong các nhiệm vụ có dữ kiện, chứng cứ, quan điểm và phương án khác nhau để phải tự lựa chọn căn cứ và chịu trách nhiệm về lập luận của mình.
Đối với nhóm tự chủ, trách nhiệm và phẩm chất, chương trình nhấn mạnh bản lĩnh, tinh thần thượng tôn pháp luật, đạo đức nghề nghiệp, ý thức bảo vệ công lý, quyền con người và tinh thần phục vụ Nhân dân. Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với đào tạo nhân lực tư pháp, bởi năng lực nghề nghiệp không thể tách rời cách thức người thực hiện quyền lực nghề nghiệp ứng xử với đương sự, người tham gia tố tụng, đồng nghiệp và xã hội.
Nhìn từ lý luận giáo dục pháp luật thực hành, năng lực nghề nghiệp là sự tích hợp giữa tri thức, khả năng hành động và ý thức trách nhiệm nghề nghiệp (Wilson, 2018). Do đó, chuẩn đầu ra chỉ có ý nghĩa thực chất khi được chuyển thành những hành vi có thể quan sát và những sản phẩm có thể đánh giá. Nếu chuẩn đầu ra yêu cầu sinh viên có khả năng nghiên cứu hồ sơ và đánh giá chứng cứ thì minh chứng phù hợp phải là sản phẩm phân tích hồ sơ, lập luận về giá trị của chứng cứ, dự thảo văn bản hoặc phần thể hiện trong một tình huống mô phỏng, thay vì chỉ là kết quả của bài kiểm tra lý thuyết.
Chương trình của Học viện đã có ma trận liên kết chuẩn đầu ra với các học phần. Tuy nhiên, để quản trị theo năng lực, cần tiếp tục phát triển mối liên kết theo logic: chuẩn đầu ra chương trình - chuẩn đầu ra học phần - chỉ báo năng lực - nhiệm vụ học tập - minh chứng đánh giá - mức độ đạt. Đây là điều kiện để chuyển chuẩn đầu ra từ một tuyên bố về mục tiêu thành công cụ quản trị chất lượng.
Phương pháp dạy học cũng phải được tổ chức tương ứng với năng lực cần hình thành. Các học phần như "Xét xử vụ án hình sự", "Xét xử vụ án dân sự" và "Xét xử vụ án hành chính" có lợi thế trong việc tích hợp nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, lập luận, soạn thảo văn bản và mô phỏng hoạt động xét xử. Bên cạnh đó, tình huống, tranh biện, đóng vai, diễn án và bình luận bản án giúp sinh viên chuyển từ tiếp nhận tri thức sang thực hiện các thao tác nghề nghiệp.
Phương pháp tình huống đặc biệt phù hợp với mục tiêu này. Thay vì đưa ra một câu hỏi pháp lý đơn giản với dữ kiện đầy đủ, tình huống nên được thiết kế dưới dạng "hồ sơ vấn đề" gồm nhiều loại tài liệu, chứng cứ và quan điểm khác nhau. Sinh viên phải tự nhận diện vấn đề, lựa chọn thông tin có giá trị, xác định căn cứ pháp lý và xây dựng phương án giải quyết. Cách tổ chức này gần hơn với môi trường nghề nghiệp, nơi dữ kiện thường không hoàn chỉnh và người hành nghề phải đưa ra quyết định trên cơ sở thông tin có sẵn.
Diễn án cũng không nên chỉ là việc tái hiện một kịch bản được chuẩn bị trước. Giá trị của diễn án nằm ở khả năng rèn luyện giao tiếp, điều hành, lập luận, phản biện và xử lý tình huống. Vì vậy, hoạt động này cần có tiêu chí đánh giá, nhiệm vụ rõ ràng, thông tin có thể được cung cấp theo từng giai đoạn và một phiên phản hồi sau hoạt động. Qua đó, sinh viên không chỉ biết mình đã làm đúng hay sai mà còn hiểu vì sao một lựa chọn nghề nghiệp phù hợp hoặc chưa phù hợp.
3. Chuẩn hóa thực tập và đánh giá năng lực nghề nghiệp tại Tòa án
Trong các hình thức đào tạo trải nghiệm, thực tập tại Tòa án là môi trường có tính chân thực nghề nghiệp cao nhưng cũng khó chuẩn hóa. Sinh viên có thể được phân công đến những đơn vị có loại vụ việc, khối lượng công việc và phong cách hướng dẫn khác nhau. Nếu chỉ quản lý thực tập theo số tuần hoặc số ngày có mặt, cơ sở đào tạo khó bảo đảm mọi sinh viên đều có cơ hội hình thành những năng lực tối thiểu giống nhau.
Do đó, cần chuyển từ quản lý theo "thời gian thực tập" sang quản lý theo "nhiệm vụ và minh chứng năng lực". Trước mỗi đợt thực tập, sinh viên cần có kế hoạch học tập, danh mục năng lực mục tiêu và nhóm nhiệm vụ tối thiểu cần thực hiện hoặc quan sát. Quá trình thực tập cần được ghi nhận qua nhật ký, sản phẩm học tập, nhận xét của người hướng dẫn và báo cáo phản tư. McNamara (2009) cho rằng thực tập pháp lý chỉ thực sự trở thành một trải nghiệm giáo dục khi mục tiêu học tập, hoạt động thực tế và đánh giá được liên kết với nhau. Các nghiên cứu tổng hợp về giáo dục pháp luật trải nghiệm cũng cho thấy phản hồi và phản tư là những yếu tố quan trọng đối với khả năng chuyển kinh nghiệm thành năng lực nghề nghiệp (Kuehn & Joy, 2024).
Đánh giá thực tập vì vậy nên dựa trên nhiều nguồn minh chứng. Thứ nhất là sản phẩm của sinh viên như phiếu phân tích hồ sơ, dự thảo văn bản, kế hoạch xử lý vụ việc, bài trình bày hoặc sản phẩm mô phỏng. Thứ hai là quan sát của người hướng dẫn tại Tòa án đối với những hành vi nghề nghiệp có thể nhận diện được, chẳng hạn tính đúng giờ, tác phong, khả năng giao tiếp, tuân thủ quy trình và tiếp nhận phản hồi. Thứ ba là đánh giá học thuật của giảng viên thông qua báo cáo, phản tư và bảo vệ kết quả thực tập.
Cách đánh giá đa nguồn giúp hạn chế tình trạng kết quả thực tập phụ thuộc quá nhiều vào một bản nhận xét chung hoặc báo cáo tự thuật của sinh viên. Tuy nhiên, để bảo đảm tính nhất quán, cần xây dựng rubric cho các nhóm năng lực trọng tâm. Rubric phải mô tả rõ hành vi hoặc chất lượng của sản phẩm ở từng mức độ, thay vì chỉ sử dụng những nhận xét chung như "tốt", "khá" hay "có ý thức".
Đối với năng lực phân tích pháp lý, tiêu chí có thể tập trung vào khả năng xác định vấn đề, lựa chọn căn cứ pháp luật, sử dụng chứng cứ và xây dựng lập luận. Đối với kỹ năng tố tụng và soạn thảo, cần đánh giá tính đúng trình tự, logic và phù hợp với vai trò nghề nghiệp. Đối với giao tiếp và tác phong, cần xem xét sự chuẩn mực, tôn trọng, khả năng tiếp nhận phản hồi và phối hợp trong công việc. Với đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp, các biểu hiện liên quan đến bảo mật, liêm chính, nhận diện xung đột lợi ích và trách nhiệm đối với công lý phải được đặt ở vị trí trung tâm.
Một nội dung cần được chú trọng hơn trong chuẩn hóa năng lực hiện nay là năng lực số và quản trị thông tin. Sinh viên cần được rèn luyện khả năng tra cứu chính xác, sử dụng dữ liệu và công cụ số đúng thẩm quyền, nhận diện chứng cứ điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tuân thủ quy định về bảo mật. Khi sử dụng hồ sơ thực tế cho mục đích đào tạo, thông tin phải được ẩn danh và kiểm soát phù hợp. Nếu sinh viên chưa được phép sử dụng hệ thống nghiệp vụ thật, việc thực hành nên được tiến hành trên môi trường mô phỏng.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra yêu cầu mới. Công cụ AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp hoặc gợi ý, nhưng sinh viên phải được yêu cầu kiểm chứng kết quả, xác định nguồn, nhận diện giới hạn của công cụ và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm chuyên môn cuối cùng. Năng lực số của người làm nghề tư pháp do đó phải luôn gắn với bảo mật, đạo đức và trách nhiệm giải trình.
Để hệ thống đánh giá thực tập vận hành hiệu quả, người hướng dẫn tại Tòa án cũng cần được cung cấp thông tin ngắn gọn về mục tiêu học tập, chỉ báo năng lực và cách sử dụng rubric. Người hướng dẫn có kinh nghiệm nghề nghiệp nhưng không nhất thiết được đào tạo về đánh giá giáo dục. Việc thống nhất biểu mẫu, hướng dẫn đầu kỳ và thiết lập kênh trao đổi giữa Học viện với cơ sở thực tập sẽ giúp giảm khác biệt về tiêu chuẩn đánh giá.
Quan trọng hơn, kết quả thực tập phải được sử dụng trở lại để cải tiến chương trình. Dữ liệu về mức độ đạt chuẩn đầu ra, những kỹ năng sinh viên còn yếu, nhận xét của Tòa án tiếp nhận và những nhiệm vụ thực tế sinh viên có cơ hội thực hiện cần được tổng hợp theo từng khóa. Khi dữ liệu này được phân tích có hệ thống, thực tập không chỉ là một học phần cuối chương trình mà còn trở thành nguồn thông tin phản hồi cho thiết kế học phần, phương pháp giảng dạy và chuẩn đầu ra.
4. Kết luận
Chuẩn hóa năng lực nghề tư pháp là yêu cầu tất yếu của quá trình cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền và hiện đại hóa hoạt động Tòa án. Khung pháp lý hiện hành cho thấy đào tạo luật ở Việt Nam đang chuyển ngày càng rõ từ tiếp cận dựa chủ yếu trên nội dung kiến thức sang tiếp cận dựa trên năng lực đầu ra. Theo đó, người học không chỉ phải hiểu pháp luật mà còn cần có khả năng vận dụng pháp luật, nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, lập luận, giải quyết vấn đề, giao tiếp nghề nghiệp, sử dụng công nghệ và hành xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức.
Đối với Học viện Tòa án, lợi thế của mối liên hệ trực tiếp với hệ thống Tòa án tạo điều kiện để phát triển mô hình đào tạo tích hợp lý luận với thực tiễn xét xử. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ được chuyển hóa thành chất lượng đào tạo khi chuẩn đầu ra được cụ thể hóa thành chỉ báo có thể quan sát, mỗi hoạt động học tập và thực tập được gắn với nhiệm vụ nghề nghiệp rõ ràng, đồng thời kết quả được đánh giá bằng minh chứng thực hiện.
Do đó, trọng tâm của giai đoạn tiếp theo không chỉ là tăng thời lượng thực hành hoặc mở rộng địa điểm thực tập mà cần chuẩn hóa chất lượng trải nghiệm nghề nghiệp. Học viện cần tiếp tục hoàn thiện ma trận liên kết giữa chuẩn đầu ra, học phần, nhiệm vụ và đánh giá; xây dựng rubric cho các năng lực cốt lõi; áp dụng đánh giá đa nguồn; tăng cường phản hồi và phản tư; đồng thời coi năng lực số, bảo mật và quản trị thông tin là thành phần của năng lực nghề tư pháp. Cách tiếp cận này sẽ góp phần hình thành đội ngũ nhân lực pháp luật và tư pháp có kiến thức vững, kỹ năng thực hành tốt, bản lĩnh, liêm chính và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp đang thay đổi.
TS. Nguyễn Văn Nam- Phó giám đốc Học viện Toà án
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022), Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, Hà Nội.
2. Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2025), Quyết định số 678/QĐ-BGDĐT ngày 14/3/2025 ban hành Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực Pháp luật trình độ đại học, Hà Nội.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026), Thông tư số 54/2026/TT-BGDĐT ngày 30/6/2026 quy định về chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, Hà Nội.
5. Học viện Tòa án (2026), Quyết định số 322/QĐ-HVTA ngày 24/6/2026 ban hành Chương trình đào tạo đại học hệ chính quy ngành Luật, áp dụng đối với các khóa tuyển sinh từ năm học 2026-2027, Hà Nội.
6. Quốc hội (2024), Luật Tổ chức Tòa án nhân dân số 34/2024/QH15 ngày 24/6/2024 và các văn bản sửa đổi, bổ sung, Hà Nội.
7. Quốc hội (2025), Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, Hà Nội.
8. Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Hà Nội.
9. Tòa án nhân dân tối cao (2025), Thông tư số 03/2025/TT-TANDTC quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy các đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao và các văn bản sửa đổi, bổ sung, Hà Nội.
10. Tòa án nhân dân tối cao (2026), Thông tư số 15/2026/TT-TANDTC ngày 01/6/2026 ban hành Quy định về công tác đào tạo, bồi dưỡng trong Tòa án nhân dân, Hà Nội.
11. Kuehn, R. R., & Joy, P. A. (2024). Measuring the impacts of experiential legal education. Journal of Legal Education, 73, 598-670.
12. McNamara, J. (2009). Internships: Effective work integrated learning for law students. Asia-Pacific Journal of Cooperative Education, 10(3), 229-240.
13. Thanaraj, A., & Gledhill, K. (Eds.). (2023). Teaching legal education in the digital age: Pedagogical practices to digitally empower law graduates. Routledge.
14. Wilson, R. J. (2018). Theory and clinical legal education. In The global evolution of clinical legal education: More than a method. Cambridge University Press.