TNV - Đó là khẳng định của ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (Vinasme) xoay quanh chủ đề: “Vinasme: Đồng hành, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp, doanh nhân” trong triển khai Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025 (Đề án 844) do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phê duyệt ngày 18/5/2016. Thanhnienviet.vn giới thiệu với bạn đọc nội dung trao đổi thú vị này.
Ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam
PV: Ông đánh giá như thế nào về tiềm năng khởi nghiệp của các bạn trẻ nói chung và các doanh nghiệp, doanh nhân trực thuộc Vinasme nói riêng?
Ông Tô Hoài Nam: Tôi khẳng định rằng ở góc độ tiềm năng, phải nói rằng thanh niên nói chung, đặc biệt là các em sinh viên mới tốt nghiệp Đại học ở nước ta thì rất nhiều tiềm năng vì: Thứ nhất , đối với hoạt động sản xuất kinh doanh những năm gần đây được Đảng và Nhà nước rất quan tâm do đó các loại hình kinh doanh rất phát triển, thậm chí hoạt động sản xuất kinh doanh hiểu một cách bao trùm hơn là ngoại giao kinh tế. Bằng các hoạt động để tạo lên chuyển biến từ hoạt động kinh doanh sang ngoại giao và được gọi là ngoại giao kinh tế. Điều đó thể hiện ở rất nhiều chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước để tập trung hỗ trợ sản xuất kinh doanh phát triển. Thứ hai , Thanh niên Việt Nam có sự sáng tạo về mặt trí tuệ, sự cần cù, quyết tâm vươn lên không thua kém gì các nước phát triển trên thế giới. Mặt khác, khởi nghiệp ở nước ta còn là công cụ xóa đói giảm nghèo, hiểu theo phạm trù rộng chứ không nói khởi nghiệp dựa trên sáng tạo khoa học công nghệ. Nhiều khi thành lập ra một cơ sở kinh doanh còn là một công cụ để giảm nghèo. Vì thế mà ngoài đam mê ra nó còn là cuộc sống nữa: ví dụ như thanh niên ở một số nước phát triển thì họ có thể đi làm thuê với một sự bảo trợ rất tốt của xã hội, còn thực sự đối với thanh niên Việt Nam để kiếm được một công việc cũng không hẳn đơn giản và có đi làm thuê thì thu nhập cũng chưa chắc đã đảm bảo thoát nghèo được. Vì thế mà tinh thần khởi nghiệpluôn nung nấu, tiềm năng, động lực rất lớn nó là cả đam mê, sự sáng tạo và cả sự sống còn nữa do đó tiềm năng khởi nghiệp là rất lớn.
Đối với các doanh nghiệp, doanh nhân trực thuộc Vinasme, cơ bản là doanh nghiệp tư nhân, mong muốn phát triển kinh doanh thì cũng rất lớn bởi vì doanh nghiệp nhỏ và vừa trong đó rất nhiều các doanh nghiệp như tôi vừa phân tích ở trên thành lập ra là để thoát nghèo. Đây là đặc điểm khác biệt với các nước phát triển hiện nay. Do đó, hỗ trợ cho khu vực Doanh nghiệp nhỏ và vừa chính là một công cụ để tăng số lượng trung lưu lên, xã hội nào người ta cũng rất trân trọng. Doanh nghiệp nhỏ và vừa thì rất năng động, sáng tạo nên tôi đánh giá đây là một trong những khu vực khởi nghiệp rất tiểm năng.
PV: Hiện nay các Doanh nghiệp khởi nghiệp thường gặp khó khăn về: Vốn, quản trị, mặt bằng, pháp luật.. vậy Hiệp hội có những giải pháp gì để đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp khởi nghiệp?
Ông Tô Hoài Nam: Nếu tính số lượng pháp nhân, tôi khẳng định rằng Vinasme là một trong những tổ chức có số lượng hội viên vào nhóm đông nhất đất nước trong lĩnh vực kinh tế. Chúng tôi có mạng lưới tổ chức từ Trung ương cho đến cấp tỉnh, thành và đến cả cấp huyện. Hiện nay trên 24 tỉnh, thành đã thành lập đến cấp huyện vì thế chúng tôi rất là sát với thực tế doanh nghiệp tại cơ sở. Hiệp hội các cấp đã nhận được sự quan tâm hỗ trợ của Đảng và Nhà nước và lãnh đạo địa phương như cơ sở vật chất và một phần ngân sách. Nhưng cơ bản vẫn là tự thân vận động để hoạt động và hoạt động tốt. Điều đó đã chứng minh một điều, nó phải được định hướng và hành động đúng thì mới có kết quả tốt như vừa qua.
Một trong những hoạt động quan trọng nhất của chúng tôi đó là, coi hỗ trợ khởi nghiệp là nhiệm vụ trong tâm. Khởi nghiệp thì rất là đa dạng nhưng gần như người khởi nghiệp nào cũng đều thiếu những cái rất cơ bản, phần lớn đối với các em sinh viên thì ngoài ý tưởng, lòng nhiệt huyết, sự sáng tạo, một công nghệ nào đó thì phần còn lại gần như là không có gì vì thế chúng tôi thường xuyên hỗ trợ, tìm mọi cách để hỗ trợ cho các đối tượng này bằng cách chuyển ý tưởng đó thành hoạt động kinh doanh để tạo ra sản phẩm, lợi nhuận. Đồng thời chúng tôi tư vấn về vốn, về quản trị, hướng dẫn về pháp luật sát với ý tưởng khởi nghiệp của các em. Thì đấy cũng chính là những khó khăn của các doanh nghiệp khởi nghiệp và đấy cũng là nhiệm vụ chúng tôi làm. Hiện nay chúng tôi hỗ trợ triển khai thành công đề tài khởi nghiệp đó là tem chống hàng giả mà ý tưởng là của một em sinh viên mới ra trường. Đến nay đã được nhà nước thừa nhận là một trong những biện pháp chống hàng giả rất tốt, giá rẻ, được Bộ Khoa học và Công nghệ thừa nhận đặc cách rất nhiều tiêu chuẩn và được nhận giải thưởng của Hội liên hiệp Khoa học kỹ thuật Việt Nam.
Xuất phát từ những khó khăn của doanh nghiệp khởi nghiệp, chúng tôi đã thành lập 19 nhóm tư vấn hạt nhân cho nên có thể khẳng định chúng tôi có thông tin cập nhật từ phía cộng đồng doanh nghiệp tương đối tốt. Chính vì vậy mà chúng tôi cũng phản ánh được nhiều chính sách kịp thời, ví dụ như giá thuê đất cho khu vực Doanh nghiệp nhỏ và vừa bất cập, chúng tôi cũng là đơn vị phát hiện ra, báo cáo rất nhiều lần với cơ quan chức năng. Rồi lúc kinh tế khó khăn chúng tôi cũng là đơn vị đầu tiên dự báo là nếu chính sách lãi tín dụng ngân hàng tiếp tục như thế này thì tình hình doanh nghiệp giải thể sẽ rất nhiều.. sau đó nó ảnh hưởng trên 30% doanh nghiệp và điều đó đã dự báo trước gần 01năm thì tất cả những điều đó là những việc rất cụ thể mà có thể kiểm tra được, nhìn thấy được cai vai trò của chúng tôi.
Cùng với các giải pháp nêu trên, Vinasme cũng có các công cụ tuyên truyền đến các doanh nghiệp liên quan đến chính sách hỗ trợ phát triển kinh doanh, đến doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngoài kênh chính thống mà nhà nước tuyên truyền, chúng tôi còn tuyên truyền sâu hơn về chính sách, đại loại chính sách này nó sẽ góp phần như thế nào, có lợi gì cho doanh nghiệp khi ban hành, doanh nghiệp có thể nhìn thấy chính sách này có cơ hội gì cho họ. Trong quá trình tuyên truyền chính sách pháp luật, chúng tôi thấy có nhiều chuyển biến, được công đồng daonh nghiệp tiếp cận hồ hởi hơn, hào hứng hơn..
PV: Với tư cách là Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Vinasme, ông có đề xuất, kiến nghị gì với Chính phủ và các đơn vị liên quan để nâng cao hiệu quả triển khai Đề án?
Ông Tô Hoài Nam: Nghị quyết 12 của Đảng có thể nói là Nghị quyết có nhiều đoạn rất quan trọng mở ra một tư tưởng, định hướng rất rõ về phát triển doanh nghiệp khối tư nhân, kinh tế tư nhân được ghi rõ trong Nghị quyết, DNNVV cũng được nhắc trong Nghị quyết, đây là cơ sở rất vững chắc về mặt đường lối. Chính phủ thì có rất nhiều các văn bản hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, các bộ, ngành cũng vậy. Để hỗ trợ kinh tế tư nhân, hiện nay Ủy ban Kinh tế Quốc hội đang thẩm tra Luật Hỗ trợ DNNVV mà chúng tôi là một thành viên rất tích cực trong ban soạn thảo. Có thể nói là rất nhiều vấn đề phức tạp khi mà đưa ra tranh luận giữa các bộ ngành với nhau gữa các hội đoàn, các bộ ngành với các doanh nghiệp, cuối cùng ban soạn thảo Luật hỗ trợ DNNVV do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì đã đưa ra được một phiên bản cuối cùng trong đó đáng chú ý có 8 hỗ trợ cơ bản, 3 hỗ trợ trọng tâm. Chúng tôi đề nghị rất quyết liệt là phải đưa hộ kinh doanh cá thể vào trong luật này. Vì đây chính là khu vực cực kỳ năng động và chúng ta muốn thực hiện thành công kế hoạch đến năm 2020 có 1 triệu doanh nghiệp thì đây là số lượng rất tiềm năng. Đưa khu vực kinh doanh phi chính thức và khu vực kinh doanh chính thức thì sẽ có lợi rất nhiều mặt cho quốc gia và lợi cho chính họ vì thế chúng tôi kiến nghị về chính sách thuế phải ưu tiên để khuyến khích đưa khu vực này vào, chính sách về lao động như thế nào để cho người ta tham gia vào. Chúng tôi rất mong được các đại biểu Quốc hội thông qua tại kỳ họp Quốc hội lần thứ 3 này để cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa có một chỗ dựa về mặt pháp lý. Bởi vì cuối cùng tất cả các chính sách của chúng ta nó chỉ có thể căn cơ được, lâu dài được thì phải có cơ sở pháp lý thì việc hỗ trợ cho khu vực khởi nghiệp mới đạt hiệu quả.
Doanh nghiệp khởi nghiệp muốn bắt đầu bao giờ cũng phải có vốn, có lẽ hỗ trợ vốn là một trong những hỗ trợ mà các doanh nghiệp toàn thế giới ưa thích nhất cùng với hỗ trợ thuế. Cơ chế làm sao để họ tiếp cận với vốn dễ dàng hơn, cơ chế hoạt động của các Quỹ để phát huy hiệu quả trong hỗ trợ khởi nghiệp, đồng thời chúng tôi đưa ra những phương án, khái niệm “dùng chung” doanh nghiệp mà nói dùng chung thì đối với nước ta rất mới mẻ nhưng chúng tôi khẳng định dùng chung được. Ví dụ một doanh nghiệp nhỏ nhưng muốn đổi mới sáng tạo, có chất lượng tốt thì công nghệ phải mới mà nhập một công nghệ đó quy mô 1 tháng có thể ra được 500 triệu sản phẩm, nếu anh chỉ có quy mô 500 nghìn mà nhập một công nghệ mới thì chi phí cao nhưng chúng ta có 10 doanh nghiệp thì chúng ta có thể giải quyết được bài toán đó chúng ta có 20 doanh nghiệp thì chắc chắn chi phí sẽ giảm xuống và chúng tôi tin là qua lần chung đó thì các doanh nghiệp liên kết được với nhau. Chúng tôi đưa ra những quan điểm về tín dụng như nhà nước phải có chính sách để xác định ví dụ như một nhà khoa học nghiên cứu ra 01 đề tài khoa học, thì chính sách về tín dụng phải coi đề tài là tài sản, chính sách tín dụng phải mở hơn nữa..
Nhà nước phải thay đổi cơ chế, chính sách về tín dụng cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo khởi nghiệp dựa trên nền đổi mới sáng tạo phát minh sáng chế. Trong những cơ chế đó thì nó bao gồm cả hoạt động hỗ trợ cho các tổ chức hỗ trợ.
Xin cảm ơn và kính chúc ông sức khỏe!
Văn Quảng