Bệnh viện tuyến cuối với thế mạnh hồi sức – tim mạch – lão khoa
Là bệnh viện đa khoa hạng I trực thuộc Bộ Y tế, Bệnh viện Thống Nhất từ lâu được biết đến là cơ sở y tế đầu ngành trong chăm sóc sức khỏe cán bộ trung – cao cấp, đồng thời phục vụ đông đảo người dân khu vực phía Nam. Với quy mô hàng nghìn giường bệnh, hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, bệnh viện có thế mạnh nổi bật ở các lĩnh vực như hồi sức cấp cứu, tim mạch can thiệp, lão khoa, nội tổng quát và điều trị các bệnh lý mạn tính phức tạp.
Đặc biệt, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU) của bệnh viện là một trong những đơn vị nòng cốt trong xử trí các ca bệnh nguy kịch, từ sốc nhiễm trùng, suy đa tạng đến các trường hợp ngộ độc nặng, đòi hỏi kỹ thuật cao như lọc máu liên tục (CRRT), thở máy xâm lấn, hồi sức chuyên sâu đa mô thức. Chính nền tảng chuyên môn vững chắc này đã góp phần tạo nên “kỳ tích” trong ca bệnh đặc biệt vừa qua.
Đêm trực căng thẳng và ca cấp cứu “báo động đỏ”
Lúc 22 giờ 15 phút ngày 23-3, không khí tại Khoa Cấp cứu trở nên căng thẳng khi tiếp nhận bệnh nhân V.V.S (52 tuổi, ngụ TP.HCM) trong tình trạng nguy kịch. Theo người nhà, khoảng 2 giờ trước đó, bệnh nhân đã uống nhầm một lượng lớn hóa chất do sơ suất.
Khi nhập viện, ông S. lơ mơ, co giật dữ dội, gọi hỏi không đáp ứng. Chỉ trong thời gian ngắn, độc chất đã “tấn công” toàn diện lên hệ thần kinh và hô hấp, đẩy bệnh nhân vào tình trạng suy kiệt nhanh chóng.
Các dấu hiệu lâm sàng cho thấy đây là một ca nhiễm độc cấp tính cực kỳ nặng:
- Suy hô hấp nặng, co kéo cơ hô hấp phụ, vã mồ hôi, chi lạnh
- Sốc nhiễm độc với huyết áp tụt sâu chỉ còn 80/40 mmHg
- Đồng tử co nhỏ chỉ còn 1mm, tăng tiết đàm nhớt, da ẩm – dấu hiệu điển hình của nhóm độc chất ức chế men Cholinesterase
Kết quả xét nghiệm càng khiến tình hình trở nên báo động: pH máu giảm xuống 6,8 (toan chuyển hóa nặng), Lactat tăng vọt lên 20 mmol/L – những chỉ số tiên lượng tử vong rất cao nếu không can thiệp kịp thời.
Ngay lập tức, quy trình “báo động đỏ” nội viện được kích hoạt.
144 giờ giành giật sự sống
Dưới sự chỉ huy của ThS.BS. Phạm Thị Thanh Thúy, ê-kíp Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc đã triển khai đồng loạt các biện pháp hồi sức chuyên sâu, chạy đua với thời gian để giành lại sự sống cho bệnh nhân.
Thiết lập “lá chắn” hô hấp – tuần hoàn
Bệnh nhân được đặt nội khí quản và thở máy ngay lập tức nhằm đảm bảo cung cấp oxy cho não và các cơ quan quan trọng. Song song đó, các loại dịch truyền và thuốc vận mạch được sử dụng để nâng huyết áp, chống sốc, duy trì tuần hoàn.
Loại bỏ độc chất càng sớm càng tốt
Các bác sĩ tiến hành rửa dạ dày khẩn cấp, kết hợp bơm than hoạt tính để hạn chế hấp thu độc chất vào máu. Đồng thời, liệu pháp giải độc đặc hiệu bằng Atropin liều cao được truyền liên tục nhằm đối kháng với tác động của hóa chất lên hệ thần kinh.
Lọc máu liên tục – “vũ khí” tối quan trọng
Trước tình trạng toan chuyển hóa nặng và dấu hiệu suy thận cấp, bệnh nhân được chỉ định lọc máu liên tục (CRRT). Đây là kỹ thuật hiện đại giúp loại bỏ các chất độc, cytokine gây viêm, đồng thời ổn định môi trường nội môi và hỗ trợ chức năng thận.
Thách thức từ bệnh nền phức tạp
Không chỉ đối mặt với ngộ độc cấp tính, bệnh nhân còn mang nhiều bệnh lý nền nguy hiểm: tăng huyết áp, bệnh mạch vành hai nhánh đã đặt stent và rối loạn lipid máu. Những yếu tố này khiến việc điều chỉnh thuốc, thông số máy thở và chiến lược hồi sức trở nên cực kỳ khó khăn.
Mỗi quyết định điều trị đều phải cân nhắc kỹ lưỡng để vừa kiểm soát ngộ độc, vừa không làm trầm trọng thêm bệnh nền tim mạch.
Chẩn đoán chính xác – chìa khóa của sự sống
Sau quá trình hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị ngộ độc Carbamat – một loại hóa chất thường có trong thuốc bảo vệ thực vật, có cơ chế gây độc tương tự phospho hữu cơ nhưng diễn tiến nhanh và rất nguy hiểm.
Chẩn đoán đúng và kịp thời đã giúp ê-kíp lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, đặc biệt là sử dụng thuốc giải độc đặc hiệu đúng chỉ định.
Sau 6 ngày điều trị tích cực – tương đương 144 giờ giành giật sự sống không ngừng nghỉ – bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu hồi phục. Tình trạng toan chuyển hóa được kiểm soát, chức năng thận cải thiện, các chỉ số sinh tồn dần ổn định.
Bệnh nhân dần tỉnh táo, được rút nội khí quản và có thể tự thở tốt. Khoảnh khắc người bệnh mở mắt, nhận biết xung quanh đã mang lại niềm xúc động lớn cho gia đình và tập thể y bác sĩ.
Sau đó, ông được chuyển về khoa Nội điều trị theo yêu cầu để tiếp tục phục hồi và đã xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Bài học từ “thời gian vàng” cấp cứu
Theo ThS.BS. Phạm Thị Thanh Thúy, thành công của ca bệnh không chỉ đến từ kỹ thuật hiện đại mà còn nằm ở việc nhận diện sớm và xử trí kịp thời ngay từ những phút đầu tiên.
“Trong các trường hợp ngộ độc hóa chất, đặc biệt là nhóm ức chế Cholinesterase, việc phát hiện sớm và triển khai đồng bộ các biện pháp hồi sức, giải độc và lọc máu chính là yếu tố quyết định sự sống còn của người bệnh”, bác sĩ nhấn mạnh.
Dấu hiệu nhận biết ngộ độc cần cấp cứu ngay
Người dân cần đặc biệt lưu ý các biểu hiện sau:
Thần kinh: lơ mơ, hôn mê, co giật hoặc kích động
- Hô hấp: khó thở, thở khò khè, tăng tiết đàm nhớt
- Tiêu hóa: đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy
- Dấu hiệu khác: đồng tử co nhỏ, da vã mồ hôi, rối loạn mạch và huyết áp
Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Các bác sĩ đưa ra một số khuyến cáo quan trọng:
- Không tự xử lý tại nhà: Việc gây nôn sai cách hoặc áp dụng các phương pháp dân gian có thể khiến tình trạng nặng hơn, thậm chí gây tử vong.
- Mang theo mẫu hóa chất: Vỏ chai, nhãn mác hoặc mẫu hóa chất sẽ giúp bác sĩ xác định nhanh loại độc chất và lựa chọn thuốc giải độc phù hợp.
- Bảo quản hóa chất an toàn: Không để chung với thực phẩm, phải có nhãn rõ ràng và để xa tầm tay trẻ em.
Minh chứng cho năng lực y học hiện đại
Sự hồi sinh của bệnh nhân V.V.S sau 6 ngày nguy kịch không chỉ là một “kỳ tích” y khoa mà còn là minh chứng cho trình độ chuyên môn, sự tận tâm và tinh thần “còn nước còn tát” của đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Thống Nhất.
Trong bối cảnh các ca ngộ độc hóa chất vẫn còn xảy ra trong cộng đồng, câu chuyện này một lần nữa nhấn mạnh vai trò của “thời gian vàng” cấp cứu, cũng như tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về an toàn hóa chất trong đời sống.
Đó không chỉ là cuộc chiến giành giật sự sống cho một bệnh nhân, mà còn là lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm bảo vệ sức khỏe – từ mỗi cá nhân, gia đình đến toàn xã hội.
Tấn Tài