Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 - Một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam

Thứ năm, 08/01/2026 - 16:51

Theo sử sách ghi lại, chỉ trong vòng 5 ngày, đạo quân xâm lược nhà Thanh với quy mô hàng chục vạn đã bị đánh tan, buộc triều đình phương Bắc phải nhanh chóng công nhận chủ quyền và vị thế của Đại Việt. Trong những năm gần đây, một số nghiên cứu mới đặt ra cách nhìn khác về yếu tố quyết định làm nên thắng lợi "thần tốc" ấy.

Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 là minh chứng cho trí tuệ quân sự vượt thời đại của Hoàng đế Quang Trung và quân dân Đại Việt. Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu được ví như bản anh hùng ca về tốc độ hành quân thần tốc, Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 là một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam.

Theo kỹ sư Vũ Đình Thanh, chuyên gia kỹ thuật từng nghiên cứu trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng cho biết: Đại Việt thời Tây Sơn có thể đã sở hữu và sử dụng các loại hỏa dược đặc biệt chứa phốt pho, tạo nên hỏa lực vượt trội so với đối phương, liên tiếp chiến thắng kẻ thù xâm lược.

Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 - Một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam- Ảnh 1.

Đội quân Đại Việt trên mình voi ném hỏa cầu chứa đầy phốt pho nguyên chất vào quân Thanh.

Quân đội Đại Việt trên mình voi ném hỏa cầu chứa đầy phốt pho nguyên chất vào quân Thanh, quả pháo đùng bên trong hỏa cầu sẽ nổ, tung phốt pho vào không khí, phốt pho bùng cháy như sấm chớp gây vết bỏng như thò tay vào vạc dầu ngay lập tức triệt hết oxy gây chết ngạt hoặc tai biến.

Qua nhiều năm khảo cứu sử liệu nhà Thanh, nhà Nguyễn, kết hợp mô phỏng và thực nghiệm, ông cho rằng các loại "hỏa cầu", "hỏa tiễn", "hỏa hổ" được ghi trong sử sách không đơn thuần là vũ khí cháy thông thường, mà có khả năng gây cháy dữ dội, không thể dập tắt, đồng thời làm suy giảm nghiêm trọng khả năng hô hấp của đối phương trong không gian kín.

Những mô tả trong chính sử như "nóng như thò tay vào vạc dầu", "chốc lát chết hàng loạt", hay cảnh quân Thanh hoảng loạn nhảy xuống sông vẫn không thoát nạn, được ông Thanh lý giải bằng đặc tính của phốt pho: Tự bốc cháy trong không khí, cháy được trên mặt nước và gây tổn thương sâu.

Phốt pho có trong hỏa cầu, đầu nổ của hỏa tiễn ở dạng nguyên chất

Phốt pho có trong hỏa cầu, đầu nổ của hỏa tiễn ở dạng nguyên chất

Kỹ sư Vũ Đình Thanh cho biết: Sau 6 năm nghiên cứu vũ khí của Đại Việt thời hoàng đế Quang Trung, qua sự kiểm tra phản biện nghiêm khắc của các chuyên gia vũ khí tầm thế giới của Nga, của Thượng tướng, Viện sĩ, Tiến sĩ, Anh hùng lực lượng Vũ trang Nhân dân, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Huy Hiệu, đã có kết quả được kiểm chứng rõ ràng, Đại Việt thời hoàng đế Quang Trung có vũ khí phốt pho ở dạng nguyên chất trong hỏa cầu, đầu nổ hỏa tiễn, đạn súng thần công.

Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 - Một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam- Ảnh 3.

Sư đoàn hỏa lực voi cơ động đồng loạt bắn hỏa tiễn (tên lửa thô sơ như pháo thăng thiên) với đầu nổ là phốt pho hoặc hỗn hợp nhựa thông trộn dầu mỏ và phốt pho vào đồn Đống Đa, ngay lập tức gây đám cháy với nhiệt độ 2000 độ, không có ô xy khiến toàn bộ quân địch trong đồn ngay lập tức chết ngạt

Phốt pho ở dạng hỗn hợp với nhựa thông và dầu mỏ có ở đạn trong hỏa hổ, trong đầu nổ hỏa tiễn. Kỹ sư Thanh cũng đã thực hiện việc mô phỏng và phục dựng trong thực tế và đã đăng ký độc quyền sáng chế hỏa dược Tây Sơn, cháy lâu, không thể dập tắt để sử dụng cho động cơ tên lửa và động cơ đốt trong ngày nay.

Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 - Một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam- Ảnh 4.

Hình ảnh mô tả Đại chiến hai bền bờ sông Hồng

Dù còn cần thêm những kiểm chứng khoa học độc lập, nhưng chúng ta khẳng định một điều rằng, Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 không chỉ là chiến thắng của lòng yêu nước và tài thao lược, mà còn có thể là kết quả của một trình độ kỹ thuật quân sự bản địa rất cao, phản ánh trí tuệ và bản lĩnh vượt thời đại của Đại Việt dưới thời Hoàng đế Quang Trung.

Đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 - Một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam- Ảnh 5.