Bản giao hưởng hạ tầng trên vùng biển Tây Nam
Nằm cách đất liền hơn 14 km về phía Đông Nam Mũi Cà Mau, Hòn Khoai từ lâu được ví như một “trạm gác tiền tiêu” án ngữ vùng biển Tây Nam. Với vị trí chiến lược đặc biệt, đảo không chỉ mang ý nghĩa về quốc phòng – an ninh mà còn ẩn chứa tiềm năng phát triển kinh tế biển rất lớn. Tuy nhiên, trong nhiều năm, sự cách trở về địa lý và hạn chế về hạ tầng đã khiến vùng đất này chưa thể bứt phá.
Bước ngoặt xuất hiện vào ngày 19/8/2025, khi hai dự án quy mô lớn chính thức được khởi công, bao gồm cầu vượt biển nối đất liền với đảo Hòn Khoai và cảng tổng hợp lưỡng dụng. Đây không chỉ là các công trình giao thông, mà còn là biểu tượng cho chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững, gắn với bảo đảm chủ quyền quốc gia.
Theo báo cáo tại hiện trường, đến đầu tháng 4/2026, dự án đã triển khai thi công cọc khoan nhồi trên cả khu vực đất liền và ngoài khơi. Tổng giá trị thực hiện đạt hơn 407 tỷ đồng, tương đương gần 2% tổng giá trị xây lắp. Dù mới ở giai đoạn khởi đầu, những con số này cho thấy quyết tâm cao của lực lượng thi công, đứng đầu là Binh đoàn 12, trong việc đảm bảo tiến độ hoàn thành công trình vào cuối năm 2028.
Cầu vượt biển Hòn Khoai: Kỷ lục mới và kỳ tích kỹ thuật
Điểm nhấn nổi bật nhất trong tổ hợp hạ tầng này chính là tuyến cầu vượt biển Hòn Khoai với tổng chiều dài hơn 18 km. Đây được đánh giá là một trong những công trình giao thông có quy mô lớn nhất từng được triển khai tại Việt Nam, với tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng.
Dự án bao gồm cầu chính dài 17,3 km và cầu nhánh lên đảo dài 0,87 km, được thiết kế với 4 làn xe, bề rộng mặt cầu 16,5 m, tốc độ khai thác 80 km/h. Đặc biệt, công trình được xây dựng theo tiêu chuẩn cầu vượt biển vĩnh cửu, có khả năng chịu đựng điều kiện khắc nghiệt của môi trường nước mặn, gió mạnh và sóng lớn.
Khi hoàn thành, cầu Hòn Khoai sẽ vượt qua Cầu Tân Vũ – Lạch Huyện – hiện đang giữ kỷ lục dài 15,63 km – để trở thành cây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở quy mô quốc gia, công trình còn được dự báo lọt vào nhóm những cây cầu vượt biển dài nhất khu vực Đông Nam Á, đánh dấu bước tiến lớn về năng lực thiết kế và thi công của ngành xây dựng Việt Nam.
Việc chinh phục hơn 17 km biển khơi không đơn thuần là bài toán kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho ý chí và bản lĩnh của con người Việt Nam trong hành trình làm chủ không gian biển.
Trục kết nối chiến lược: Từ cao tốc đến cảng nước sâu
Cầu vượt biển Hòn Khoai không phải là một công trình độc lập, mà là mắt xích quan trọng trong tổng thể hệ thống hạ tầng giao thông – logistics liên hoàn. Dự án được thiết kế kết nối trực tiếp với tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, tuyến đường dài hơn 80 km với tổng vốn đầu tư gần 59.000 tỷ đồng.
Sự đồng bộ giữa các dự án đã hình thành nên một hành lang kinh tế hoàn chỉnh, bao gồm ba trụ cột:
- Đường bộ: Tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi kết nối với trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông.
- Đường cầu: Cầu vượt biển Hòn Khoai nối liền đất liền với đảo.
- Đường biển: Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai – cửa ngõ giao thương quốc tế.
Trong đó, cảng Hòn Khoai được quy hoạch là cảng nước sâu có khả năng tiếp nhận tàu lên đến 250.000 DWT – một con số mang tính đột phá đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khi đi vào vận hành, cảng sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quy mô lớn, góp phần giảm tải cho các cảng hiện hữu, đồng thời rút ngắn đáng kể hành trình vận tải biển giữa các tuyến hàng hải quốc tế.
“Đòn bẩy” kinh tế và lá chắn an ninh
Việc đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng tại Hòn Khoai mang lại ý nghĩa kép cả về phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng – an ninh.
Về kinh tế, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu đã đối mặt với “điểm nghẽn” về logistics, khiến chi phí vận chuyển nông sản, thủy sản tăng cao, làm giảm sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Khi cảng Hòn Khoai đi vào hoạt động, hàng hóa từ khu vực này có thể xuất khẩu trực tiếp ra biển lớn mà không cần trung chuyển qua các cảng xa, qua đó giảm chi phí và thời gian vận chuyển.
Bên cạnh đó, tiềm năng du lịch biển đảo của Cà Mau cũng được kỳ vọng sẽ được đánh thức. Hòn Khoai với hệ sinh thái tự nhiên phong phú, kết hợp cùng vị trí gần Mũi Cà Mau, có thể trở thành điểm đến hấp dẫn trong chuỗi du lịch sinh thái – tâm linh phía Nam.
Về quốc phòng – an ninh, Hòn Khoai giữ vị trí chiến lược trong việc kiểm soát vùng biển Tây Nam, đặc biệt là khu vực Vịnh Thái Lan. Cây cầu vượt biển dài 18 km sẽ đóng vai trò như “cánh tay nối dài”, giúp việc cơ động lực lượng, vận chuyển vật tư, trang thiết bị từ đất liền ra đảo trở nên nhanh chóng, thuận lợi trong mọi điều kiện thời tiết.
Đây chính là biểu hiện cụ thể của việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên biển.
“Từ một hòn đảo tiền tiêu, Hòn Khoai đang được định vị lại trong cấu trúc hạ tầng quốc gia – nơi giao thoa giữa kinh tế biển và chủ quyền. Và cây cầu dài 18 km chính là nhịp nối hữu hình cho khát vọng đó.”
Hướng tới tương lai 2028
Theo quy hoạch phát triển tỉnh Cà Mau, Hòn Khoai được xác định là hạt nhân của kinh tế biển phía Nam, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược mở rộng không gian phát triển ra biển của Việt Nam.
Nếu hoàn thành đúng tiến độ vào cuối năm 2028, cầu vượt biển Hòn Khoai sẽ không chỉ xác lập một kỷ lục mới về chiều dài, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới cho khu vực cực Nam. Đây sẽ là nền tảng để hình thành chuỗi logistics hiện đại, thúc đẩy thương mại quốc tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực.
Chuyến khảo sát của Bộ Quốc phòng không chỉ mang ý nghĩa kiểm tra tiến độ, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về tầm quan trọng của dự án. Giữa những con sóng không ngừng của biển Tây Nam, hình ảnh những cọc khoan nhồi đầu tiên vươn lên chính là biểu tượng của niềm tin và khát vọng.
Trong tương lai không xa, khi những chuyến tàu trọng tải lớn cập cảng, khi dòng xe nối dài trên cây cầu vượt biển kỷ lục, Hòn Khoai sẽ không còn là vùng đảo xa xôi mà trở thành điểm kết nối sôi động giữa đất liền và đại dương.
Hòn Khoai hôm nay đang chuyển mình. Và với nhịp cầu vượt biển, khoảng cách địa lý đã dần được xóa nhòa, mở ra cơ hội để Cà Mau nói riêng và đất nước nói chung vững vàng tiến ra biển lớn, khẳng định vị thế trong kỷ nguyên phát triển mới.
Tấn Tài