Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình và Giám đốc Sở Công Thương Lê Thị Kim Phương vừa chủ trì hội thảo tham vấn ý kiến Đề án hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại thành phố.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình nhấn mạnh, phát triển logistics có ý nghĩa chiến lược trong việc phát huy vai trò trung tâm, cửa ngõ giao thương của miền Trung, đồng thời tăng cường kết nối các ngành kinh tế trong nước và quốc tế.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, trong bối cảnh thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu thay đổi nhanh chóng, logistics không còn đơn thuần là hoạt động vận tải, kho bãi hay giao nhận mà đã trở thành yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh của quốc gia và địa phương.
Xu hướng hiện nay đòi hỏi phát triển logistics theo hướng tích hợp đa phương thức, kết nối đồng bộ các hành lang vận tải, trung tâm sản xuất và tiêu dùng, gắn với chuyển đổi số, logistics xanh và nâng cao khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng.
Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế để phát triển trung tâm logistics vùng
Đà Nẵng được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển logistics khi nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, là cửa ngõ ra Biển Đông của Hành lang kinh tế Đông - Tây, đồng thời sở hữu hệ thống giao thông đa dạng gồm đường hàng không, đường bộ, đường sắt và đường biển.
Thành phố có hai sân bay ở phía Bắc và phía Nam, hệ thống cảng biển, các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường Hồ Chí Minh cùng các khu công nghiệp, khu kinh tế và Khu thương mại tự do.
Đáng chú ý, Đà Nẵng đang tập trung triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông chiến lược như cảng Liên Chiểu, định hướng phát triển cảng Chu Lai, tuyến cao tốc kết nối trung tâm Đà Nẵng với Chu Lai và các tuyến giao thông kết nối khu vực miền núi, cửa khẩu quốc tế Nam Giang.
Địa phương cũng phối hợp với tỉnh Sê Kông (Lào) nghiên cứu lộ trình nâng cấp các cửa khẩu nhằm tăng cường kết nối giao thương giữa hai địa phương và khu vực.
Bên cạnh đó, Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ giao nghiên cứu dự án liên kết không gian phát triển giữa Chu Lai, Dung Quất, cửa khẩu Nam Giang và các khu vực liên quan. Đây được xem là cơ sở để mở rộng không gian phát triển logistics, tăng cường liên kết các hành lang kinh tế Đông - Tây và Bắc - Nam.
Đà Nẵng tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến Đề án hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức. Ảnh: CTT thành phố Đà Nẵng
Thông tin tại hội thảo, PGS.TS Hồ Thị Thu Hòa, Cố vấn cao cấp Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam, đơn vị tư vấn lập Đề án cho biết, Đà Nẵng có tiềm năng phát triển logistics nhờ vị trí địa kinh tế chiến lược, khả năng kết nối đa phương thức, nguồn hàng công nghiệp và những lợi thế về cơ chế, chính sách.
Với vai trò cửa ngõ ra Biển Đông của Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC), Đà Nẵng có khả năng thu hút nguồn hàng từ 4 vùng thị trường gồm Đà Nẵng; Huế - Quảng Trị - Quảng Ngãi; Tây Nguyên; Nam Lào - Đông Bắc Thái Lan.
Hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường sắt và đường bộ tạo nền tảng phát triển hai cụm logistics động lực phía Bắc và phía Nam, gắn với Liên Chiểu - Đà Nẵng và Chu Lai - Tam Kỳ.
Năm 2025, tổng nguồn hàng tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp ước đạt 45,2 triệu tấn. Trong đó, khu vực Đà Nẵng - Điện Bàn đạt khoảng 19,4 triệu tấn, khu vực Chu Lai - Núi Thành khoảng 21,3 triệu tấn. Nguồn hàng này tạo điều kiện phát triển các dịch vụ logistics công nghiệp, chuỗi lạnh, phân phối và các dịch vụ giá trị gia tăng.
Ngoài ra, Khu thương mại tự do Đà Nẵng với 7 vị trí, tổng diện tích khoảng 1.881ha được đánh giá là lợi thế về thể chế để phát triển các hoạt động logistics gắn với thương mại, sản xuất và tái xuất.
Hiện Đà Nẵng có khoảng 14.000 lao động trong lĩnh vực logistics, chiếm khoảng 40% tổng lao động logistics của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, cùng mạng lưới cơ sở đào tạo và doanh nghiệp dịch vụ logistics.
Đề xuất 15 trung tâm logistics, quy hoạch quỹ đất hơn 930ha sau năm 2030
Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, dự báo nguồn hàng, nhu cầu thị trường và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đơn vị tư vấn đề xuất hình thành mạng lưới 15 trung tâm logistics, tổ chức theo mô hình 3 cấp gồm trung tâm đầu mối, trung tâm cửa ngõ và trung tâm vệ tinh (Hub - Gateway - Satellite).
Mạng lưới này được phân thành 6 nhóm chức năng, gồm logistics cảng biển; logistics hàng không; ICD và đường sắt; logistics Hành lang kinh tế Đông - Tây; logistics hỗ trợ Khu thương mại tự do; logistics thương mại điện tử và dịch vụ giá trị gia tăng.
Theo phương án đề xuất, không gian phát triển logistics được tổ chức thành 2 cụm động lực chính.
Cụm phía Bắc tập trung quanh khu vực Liên Chiểu - sân bay Đà Nẵng, phát triển các dịch vụ logistics cảng biển, hàng không, đường sắt và phục vụ Khu thương mại tự do.
Cụm phía Nam phát triển quanh Chu Lai - Tam Kỳ, gắn với logistics công nghiệp, hàng tổng hợp và hàng không.
Trong đó, trung tâm TT15 tại Điện Bàn Tây được định hướng giữ vai trò kết nối 2 cụm, thực hiện gom, chia hàng, phân phối vùng và điều tiết luồng hàng trên trục Bắc - Nam.
Đề án dự kiến quỹ đất dành cho mạng lưới trung tâm logistics khoảng 362,43 ha đến năm 2030 và mở rộng lên 930,43 ha sau năm 2030. Trong đó, một số vị trí có quy mô lớn gồm TT04 - Chu Lai khoảng 225ha; TT13 - Liên Chiểu 175ha; TT01 - Thăng Bình 100 ha và TT09 - Hòa Nhơn 80ha.
Để lựa chọn vị trí, đơn vị tư vấn sử dụng phương pháp phân tích thứ bậc mờ (Fuzzy AHP), kết hợp tham vấn 20 chuyên gia thuộc 7 lĩnh vực liên quan.
Việc đánh giá dựa trên 8 tiêu chí gồm kết nối giao thông; nhu cầu hàng hóa; chi phí đầu tư và khai thác; quỹ đất và khả năng mở rộng; tiềm năng kinh tế khu vực; điều kiện môi trường và rủi ro tự nhiên; mức độ phù hợp với quy hoạch, sử dụng đất; khả năng tiếp cận nguồn lao động.
Ưu tiên phát triển 5 trung tâm logistics trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030
Theo lộ trình được đề xuất, trong giai đoạn 2026 - 2030, Đà Nẵng sẽ ưu tiên chuẩn bị đầu tư, phát triển 5 đầu mối logistics trọng điểm gồm TT13 - Liên Chiểu, TT09 - Hòa Nhơn, TT04 - Chu Lai, TT05 - Cảng hàng không Chu Lai và TT12 - Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.
Các vị trí còn lại được phát triển theo nhu cầu nguồn hàng và điều kiện hạ tầng; trong đó, TT01 - Thăng Bình và TT06 - La Dêê ưu tiên bảo vệ quỹ đất, chuẩn bị điều kiện đầu tư sau năm 2030.
Đề án cũng đưa ra các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện kết nối giữa cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, đường bộ với các khu công nghiệp, khu kinh tế và Khu thương mại tự do.
Song song đó là thu hút các hãng tàu, hãng hàng không vận chuyển hàng hóa, doanh nghiệp logistics và nhà khai thác chiến lược; phát triển nền tảng logistics thông minh, chia sẻ dữ liệu, thúc đẩy logistics xanh và đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn.
Đáng chú ý, việc triển khai mạng lưới được định hướng theo nguyên tắc phân kỳ đầu tư, phát triển theo mô-đun và mở rộng dựa trên nhu cầu thực tế, thay vì triển khai đồng loạt cả 15 trung tâm.
Việc nghiên cứu hình thành mạng lưới trung tâm logistics tích hợp đa phương thức được kỳ vọng sẽ giúp Đà Nẵng khai thác hiệu quả hơn lợi thế cảng biển, hàng không, công nghiệp và Khu thương mại tự do, tăng cường liên kết vùng, từng bước phát huy vai trò đầu mối logistics của khu vực miền Trung.
Thúy Hà