Để giáo dục chính trị, tư tưởng sát hơn với bộ đội

Làm cho giờ học dễ "vào" hơn

Chúng tôi có mặt tại hội trường Sư đoàn 377 khi Hội thi cán bộ giảng dạy chính trị và báo cáo viên năm 2026 bước vào phần thi chung khảo. Không khí trong hội trường lắng lại khi Thiếu tá Trần Văn Tiến, Trợ lý Cán bộ, Phòng Chính trị bước lên bục giảng. Anh không vội mở slide, mà đặt ra một câu hỏi: "Giả sử một ngày, đồng chí đọc được thông tin tiêu cực về đơn vị mình trên mạng xã hội, các đồng chí sẽ làm gì?".

Cả hội trường thoáng chững lại. Thiếu úy CN Chu Văn Luật đứng dậy, còn chút bối rối: "Báo cáo, tôi… chắc sẽ thấy hoang mang, rồi hỏi lại những đồng đội xung quanh". Một vài tiếng cười nhẹ vang lên, nhưng nhanh chóng lắng xuống. Thiếu tá Trần Văn Tiến gật đầu, không phủ nhận, cũng không phê phán. Anh chậm rãi dẫn dắt: "Hoang mang là điều có thể xảy ra. Nhưng chúng ta cần kiểm chứng, bởi nguồn tin chưa xác thực".

Từ tình huống ấy, bài giảng về nhận diện, đấu tranh với thông tin xấu độc trên không gian mạng được mở ra một cách tự nhiên. Không còn khoảng cách giữa người dạy và người học, giờ học chính trị trở thành cuộc đối thoại thẳng thắn, nơi những vấn đề sát sườn với đời sống bộ đội được mổ xẻ đến tận cùng.

Rời bục giảng, mồ hôi còn đọng trên trán, Thiếu tá Trần Văn Tiến chia sẻ: "Muốn bộ đội tin, trước hết mình phải nói trúng điều họ nghĩ. Bài giảng chính trị nếu xa rời thực tế thì khó thuyết phục lắm". Câu nói mộc mạc nhưng cho thấy sự trăn trở và đầu tư nghiêm túc của người cán bộ đối với công việc.

Theo dõi hội thi, chúng tôi nhận thấy các bài giảng đều được chuẩn bị công phu, nghiên cứu kỹ lưỡng và bám sát thực tiễn đơn vị. Nhiều thí sinh linh hoạt trong cách thể hiện: đưa vào bài giảng các video ngắn về huấn luyện, sinh hoạt của bộ đội; xây dựng tình huống giả định để người học xử lý; hoặc kể chuyện, dẫn chứng từ chính đồng đội mình. Nhờ đó, 100% thí sinh tham gia hội thi đạt yêu cầu, trên 90% khá, giỏi; nhiều đồng chí có cách tiếp cận mới, sáng tạo.

Thượng tá Trương Công Pháp, Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 377, cho biết: "Điều chúng tôi quan tâm không chỉ là thí sinh giảng đúng, đủ nội dung, mà quan trọng hơn là cách truyền đạt có thuyết phục hay không, có chạm được đến suy nghĩ, tình cảm của bộ đội hay không. Hội thi là dịp để đánh giá thực chất, từ đó có biện pháp bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ".

"Gỡ rối tơ lòng" chiến sĩ

Rời hội thi, chúng tôi về Tiểu đoàn huấn luyện chiến sĩ mới (CSM), Sư đoàn 377 - nơi phía sau mỗi bài giảng, mỗi giờ huấn luyện là những tâm tư, trăn trở của người lính trẻ.

CSM Mã Văn Hoài Long, Trung đội 1, Đại đội 2, người dân tộc Nùng, quê ở xã Sông Ray, tỉnh Đồng Nai. Trước ngày nhập ngũ, Long có những lo lắng về môi trường quân đội sẽ gò bó, nặng tính kỷ luật. Vì thế, khi về đơn vị, dù đã được cán bộ giải thích, định hướng, Long vẫn chưa thực sự yên tâm; trong sinh hoạt còn khép kín, rụt rè, ngại giao tiếp với đồng đội.

Sau khi tìm hiểu, nắm rõ nguyên nhân, Thượng úy Mùa A Thành, Chính trị viên Đại đội 2 đã trực tiếp gặp gỡ, phân tích cho Long hiểu rõ bản chất kỷ luật quân đội, tinh thần đoàn kết và phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ". Đồng thời, động viên Long yên tâm công tác, xác định tốt nhiệm vụ. Từ đó, Long tiến bộ hơn, mạnh dạn và sống chan hòa với đồng đội.

Nói về vấn đề này, Trung tá Trần Quang Thanh, Chính trị viên Tiểu đoàn huấn luyện chiến sĩ mới cho biết: "Thực tế cho thấy, phần lớn CSM đều trải qua giai đoạn bỡ ngỡ, dao động về tư tưởng khi chuyển từ môi trường gia đình sang quân ngũ. Vì vậy, để "gỡ rối tơ lòng" cho bộ đội, trước hết cấp ủy, chỉ huy các cấp phải nắm chắc hoàn cảnh, đặc điểm tâm lý từng quân nhân ngay từ khi tiếp nhận, phân loại đối tượng để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp".

Cũng theo Trung tá Trần Quang Thanh, cùng với việc duy trì nghiêm nền nếp, chế độ ngày, tuần, đơn vị đặc biệt coi trọng việc gần gũi, lắng nghe, đối thoại với bộ đội; phát huy vai trò của cán bộ tiểu đội, trung đội, hoạt động "tổ 3 người", "đôi bạn cùng tiến" trong kèm cặp, giúp đỡ CSM. "Cán bộ phải thực sự là chỗ dựa tinh thần, nói đi đôi với làm, lấy tình cảm, sự chân thành để cảm hóa, lấy trách nhiệm để dẫn dắt. Khi bộ đội tin, hiểu và chia sẻ, thì mọi "nút thắt" về tư tưởng sẽ dần được tháo gỡ", đồng chí nhấn mạnh.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, để kịp thời nắm bắt và giải quyết những vướng mắc của bộ đội, các đơn vị thuộc Sư đoàn 377 đã chú trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt của các tổ chức, tạo không khí tinh thần dân chủ, cởi mở trong đơn vị. Các buổi sinh hoạt được chuẩn bị chu đáo, đúng hướng dẫn; thường xuyên cập nhật, cung cấp và định hướng thông tin cho bộ đội; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chung với gặp gỡ, trao đổi riêng theo từng đối tượng.

Lan tỏa cách làm hiệu quả

Từng giờ học chính trị đến những tâm tư được tháo gỡ, có thể nhận thấy một điểm chung trong giáo dục chính trị, tư tưởng ở Sư đoàn 377: mọi nội dung, biện pháp đều hướng về bộ đội, bám sát thực tiễn và đi vào những vấn đề cụ thể. Chính cách tiếp cận ấy tạo nên sự chuyển biến, đang dần lan tỏa thành cách làm chung ở nhiều đơn vị.

Sự lan tỏa bắt đầu từ việc thay đổi cách nghĩ, cách làm của đội ngũ cán bộ. Từ truyền đạt một chiều sang đối thoại, gợi mở như cách Thiếu tá Trần Văn Tiến nêu trên bục giảng; hay sự gần gũi, lắng nghe và động viên chân thành của Thượng úy Mùa A Thành với những tâm tư, trăn trở của CSM. Tất cả đang đồng hành với bộ đội trong từng suy nghĩ và việc làm; công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cũng vì thế trở nên tự nhiên trong đời sống, sinh hoạt của đơn vị.

Cùng với đó, các mô hình công tác tư tưởng trở thành công cụ duy trì và lan tỏa cách làm hiệu quả. Tiêu biểu như mô hình: "5 chủ động - 4 linh hoạt - 3 kịp thời", "Nhóm Zalo gia đình chiến sĩ", "Lời nhắn gửi từ hậu phương" hay "Mỗi tuần một chuyện tốt - ý nghĩa". Đây vừa là kênh thông tin hai chiều, vừa giúp cán bộ theo sát, gắn kết chiến sĩ với đơn vị và với gia đình; đồng thời, tạo nhịp điệu gần gũi, thân thuộc đối với bộ đội.

Từ những cách làm đó, đời sống bộ đội cởi mở hơn, nhận thức, trách nhiệm cao hơn; các vướng mắc được phát hiện và giải quyết sớm. Thực tế cho thấy, kết quả giáo dục chính trị hằng năm 100% đạt yêu cầu, trong đó trên 85% khá, giỏi; tình hình tư tưởng ổn định, mối quan hệ đoàn kết ngày càng bền chặt.

Trong nhịp sinh hoạt thường ngày, những đổi mới giáo dục chính trị, tư tưởng ở Sư đoàn 377 đang phát huy hiệu quả. Điều ấy không chỉ thể hiện ở nội dung, hình thức, mà còn ở sự gần gũi, sâu sát của đội ngũ cán bộ, thấm dần vào nếp nghĩ, cách làm của từng đơn vị. Đúng như khẳng định của Thượng tá Trương Công Pháp, Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 377: "Giáo dục chính trị, tư tưởng phải thực sự "đi cùng" bộ đội, trở thành dòng chảy tự nhiên trong đời sống đơn vị, bền bỉ bồi đắp bản lĩnh, niềm tin và động lực cho cán bộ, chiến sĩ".

Công Luận