Sáng 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Trong đó, quy định về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và thẩm quyền quyết định là những nội dung nhận được nhiều ý kiến.
Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất (K) do HĐND cấp tỉnh quyết định 3 năm một lần, thay vì sửa, bổ sung hàng năm như hiện hành. Ngoài ra, bảng giá đất, hệ số K có thể được xem xét sửa đổi, bổ sung khi có thay đổi về hạ tầng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, địa giới đơn vị hành chính..
Đề xuất bảng giá đất ổn định 5 năm, hệ số K rà soát hàng năm
Đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) bày tỏ quan điểm chưa đồng tình với phương án quy định UBND tỉnh quyết định và ban hành hệ số điều chỉnh giá đất định kỳ 3 năm một lần.
Đại biểu Lê Văn Thế, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Ông Thế phân tích, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh có chức năng không hoàn toàn giống nhau; bảng giá đất xác lập một mặt bằng giá theo loại đất, khu vực, vị trí, trong khi hệ số điều chỉnh cần phản ánh yếu tố khác biệt chưa thể hiện đầy đủ trong bảng giá đất.
Dẫn thực tiễn tại Ninh Bình, ông Thế cho biết có những trường hợp đất tại các tuyến đường, khu vực mới hình thành nhưng chưa được quy định giá trong bảng giá đất. Nếu không có cơ chế bổ sung kịp thời, việc xác định nghĩa vụ tài chính và tiền bồi thường về đất có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án cũng như quyền lợi của người dân.
Vì vậy, đại biểu đề nghị sửa Điều 75 theo hướng, bảng giá đất được quyết định định kỳ 5 năm một lần và được xem xét sửa đổi, bổ sung trong chu kỳ khi cần thiết; riêng hệ số điều chỉnh giá đất được rà soát ít nhất mỗi năm một lần trên cơ sở biến động giá đất và điều kiện thực tế của từng địa phương.
Đề xuất giao UBND tỉnh chủ động điều chỉnh hệ số K
Trong khi đó, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) góp ý cụ thể về thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất.
Theo dự thảo, bảng giá đất có hệ số điều chỉnh; giá và hệ số điều chỉnh do UBND tỉnh quyết định định kỳ 3 năm một lần. Thực tế cho thấy giá đất chịu tác động của rất nhiều yếu tố, nhất là khi có thay đổi về quy hoạch, hạ tầng, giao thông, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Nếu mỗi trường hợp điều chỉnh hệ số mà phải trình Hội đồng nhân dân tỉnh thì có thể thiếu linh hoạt, chưa kịp thời với những biến động của thực tế.
Do đó, ông Khánh đề nghị nghiên cứu sửa đổi theo hướng HĐND tỉnh quyết định bảng giá đất, nguyên tắc, phạm vi điều chỉnh hệ số K; giao cho UBND tỉnh quyết định hệ số K và điều chỉnh khi cần thiết trong phạm vi đã được HĐND tỉnh quyết định, đồng thời có trách nhiệm báo cáo HĐND cùng cấp.
Quy định này vừa đảm bảo vai trò quyết định, giám sát của Hội đồng nhân dân, vừa tạo sự chủ động cho Ủy ban nhân dân trong điều hành, kịp thời xử lý biến động về giá đất, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi tài chính của người sử dụng đất.
Hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi và nhà đầu tư.
Đề cập trực tiếp đến vấn đề định giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) chỉ ra rằng thực tiễn áp dụng cho thấy việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương còn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh.
Đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Nếu xác định mức giá quá cao, chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tăng; nếu xác định mức giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có thể chịu thiệt thòi. Vấn đề cốt lõi là phải giải quyết hài hòa ba nhóm lợi ích: Nhà nước, người có đất bị thu hồi và nhà đầu tư.
Ông Trí đề nghị dự thảo luật làm rõ nguyên tắc, phương pháp, quy trình xác định hệ số điều chỉnh giá đất áp dụng thống nhất trong cả nước, tăng cường công khai dữ liệu, kiểm soát chất lượng thông tin đầu vào và thúc đẩy cơ chế giám sát độc lập nhằm hạn chế sự tùy nghi trong áp dụng giữa các địa phương.
Đồng thời, cần quy định rõ giá đất phục vụ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, giá đất làm căn cứ thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, giá đất chuyển nhượng theo thỏa thuận và giá giao dịch trên thị trường. Các loại giá đất này có mối liên hệ nhưng khác nhau về mục đích, cơ sở xác định và điều kiện áp dụng, do đó cần có nguyên tắc xử lý chênh lệch minh bạch, phù hợp với thực tế.
Từ đó, ông kiến nghị nhóm giải pháp quy định thống nhất nguyên tắc, phương pháp xác định hệ số điều chỉnh giá đất. Đồng thời có cơ chế xử lý đối với những trường hợp đặc thù hoặc bảng giá đất và hệ số điều chỉnh chưa phản ánh phù hợp với giá trị thực tế; nghiên cứu cơ chế cho phép nhà đầu tư thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt được khấu trừ vào nghĩa vụ tài chính về đất đai khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, đảm bảo công khai, minh bạch và không làm thay đổi thẩm quyền thu hồi đất của Nhà nước.
Diệu Trang