Sáng 22/10, tiếp tục kỳ họp thứ 2 của Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình tóm tắt về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Trình bày những chính sách trọng tâm, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đề xuất nhiều thay đổi đáng chú ý về quy hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo không quy định riêng về quy hoạch sử dụng đất mà tích hợp nội dung sử dụng đất vào quy hoạch tỉnh. Kế hoạch sử dụng đất cấp xã được xây dựng theo hướng đơn giản hóa, số hóa và tích hợp các nội dung từ quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch chi tiết ngành, phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai.
Về giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo cơ bản kế thừa các quy định của Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bổ sung căn cứ xem xét dựa trên tiến độ sử dụng đất và tiến độ đầu tư của các dự án sử dụng đất trước đó.
Đối với việc lựa chọn nhà đầu tư, các trường hợp giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư về cơ bản được giữ nguyên.
Hình thức đấu thầu dự án có sử dụng đất được áp dụng đối với những dự án có yêu cầu cao về năng lực tài chính, kinh nghiệm, công nghệ, tiến độ, chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng đất hoặc phát triển đồng bộ hạ tầng theo quy định pháp luật chuyên ngành.
Trong khi đó, đấu giá quyền sử dụng đất được áp dụng đối với quỹ đất do Nhà nước thu hồi hoặc do cơ quan, tổ chức nhà nước quản lý, bao gồm cả đất cho thuê trả tiền hằng năm. Các trường hợp còn lại được thực hiện dự án thông qua nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc sử dụng quyền sử dụng đất hiện có.
Một điểm đáng chú ý khác là người được Nhà nước cho thuê đất có quyền lựa chọn hình thức trả tiền thuê đất một lần hoặc hằng năm.
Dự thảo cũng phân định rõ các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép và các trường hợp không phải xin phép. Đồng thời, bổ sung cơ chế giải quyết đối với trường hợp đã được chấp thuận chuyển mục đích hoặc chuyển hình thức sử dụng đất nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính và có nhu cầu không tiếp tục thực hiện.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung cơ chế bàn giao mặt bằng mà không phải thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với nhà đầu tư, nhà thầu chỉ sử dụng mặt bằng trong thời gian thi công.
Đối với đất sau cổ phần hóa, dự thảo hoàn thiện quy định theo hướng cho phép tiếp tục sử dụng đất và thực hiện các quyền tương ứng với hình thức sử dụng đất, không phải xem xét lại nguồn gốc đất đã được xác định tại thời điểm cổ phần hóa.
Về tài chính đất đai và giá đất, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất so với Luật Đất đai năm 2024.
Thay vào đó, dự thảo kế thừa, hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, căn cứ định giá đất của Nhà nước, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và phương pháp xác định giá đất dựa trên bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh, phù hợp với định hướng chính sách tại Nghị quyết số 21-NQ/TW.
Dự thảo bổ sung quy định về tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường, làm căn cứ tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất cũng như tiền bồi thường đối với người có đất bị thu hồi. Đồng thời, bổ sung quy định về cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng.
Về cải cách hành chính và chuyển đổi số, một trong những điểm mới đáng chú ý là đề xuất gắn mã định danh duy nhất cho mỗi thửa đất trên phạm vi cả nước.
Đồng thời, việc đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bằng bản giấy hoặc bản điện tử được xác định có giá trị pháp lý như nhau. Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.
Về phân cấp, phân quyền, dự thảo quy định cấp xã thực hiện thẩm quyền quản lý đất đai đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư; cấp tỉnh thực hiện đối với tổ chức, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và các dự án liên xã. UBND cấp tỉnh cũng được phép phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ tùy theo tình hình thực tế và năng lực quản lý.
Diệu Trang