Chiều 21/1, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tham luận “Hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững” tại Đại hội XIV của Đảng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tham luận tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Ảnh: Cổng TTĐT Bộ Tài Chính
Theo Bộ trưởng, cải cách thể chế góp phần giúp Việt Nam đạt các kết quả vượt trội về kinh tế, tài chính - ngân sách. Chẳng hạn, thị trường chứng khoán được nâng hạng vào cuối năm ngoái, với quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu tăng khoảng 2,3 lần so với đầu 2020. Việt Nam cũng thành lập, đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do thế hệ mới.
Quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với đầu nhiệm kỳ; thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn ước đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần giai đoạn trước. Tổng vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với giai đoạn trước.
GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500USD
Giai đoạn 2026-2030 nước ta sẽ tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Do vậy, Đảng ủy Bộ Tài chính nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn này như dự thảo nghị quyết, đặc biệt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP.
Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước... trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm”.
Đây là mệnh lệnh để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm và hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế, sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững…
Các giải pháp trọng tâm
Để đạt mục tiêu này, hoàn thiện thể chế kinh tế là một trong những giải pháp trọng tâm. Bộ Tài chính sẽ tham mưu ban hành toàn bộ các văn bản hướng dẫn các luật, nghị quyết mới được Quốc hội thông qua ngay trong quý 1/2026 theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư để đưa các chủ trương, chính sách đột phá của Đảng vào cuộc sống nhanh nhất.
Đồng thời, Bộ Tài chính sẽ tham mưu, triển khai hiệu quả các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển các thành phần kinh tế.
Trong đó, kinh tế nhà nước có vai trò chủ đạo, trong khi khu vực tư nhân được phát triển để thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nhà điều hành sẽ có chính sách hỗ trợ, phát triển, mở rộng thị trường cho kinh tế tập thể, hợp tác xã, đồng thời thu hút và sử dụng hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Tiếp tục hoàn thiện và thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm; phối hợp chặt chẽ hài hòa với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô, tiếp tục tái cơ cấu nâng cao hiệu quả đầu tư công. Tập trung nguồn lực cho các dự án đột phá, chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế, quán triệt tư duy hạch toán kinh tế trong việc lựa chọn và thực hiện từng dự án. Đảm bảo cả nước không có quá 3.000 dự án sử dụng ngân sách Trung ương, nhằm thu hút dẫn dắt nguồn lực đầu tư của các thành phần kinh tế khác.
Ngành tài chính sẽ tham mưu, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để phát triển các mô hình kinh tế, sản phẩm tài chính mới như kinh tế tri thức, tuần hoàn, thị trường carbon, trái phiếu xanh, tài sản mã hóa...
Điều chỉnh chính sách kịp thời nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, cắt giảm thủ tục nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.
Đồng thời, Việt Nam sẽ hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, các đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và toàn cầu.
Cơ quan này cũng tăng truyền thông chính sách, để tạo sự đồng thuận của người dân, cộng đồng doanh nghiệp.
Phương Vy