Với sự tham dự của 300 đại biểu thanh niên ưu tú, đại diện cho hơn 21 triệu thanh niên cả nước, chương trình tập trung thảo luận những vấn đề đang được người trẻ quan tâm như cơ chế hỗ trợ nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tiếp cận nguồn vốn, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trẻ, thích ứng với trí tuệ nhân tạo và giải quyết việc làm. Những nội dung trao đổi tại diễn đàn góp phần làm rõ trách nhiệm của Nhà nước trong kiến tạo môi trường phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với thanh niên về bản lĩnh, năng lực, lý tưởng sống và tinh thần cống hiến.
Đối thoại để lắng nghe, đồng hành cùng khát vọng tuổi trẻ
Chương trình diễn ra trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (1956-2026), một dấu mốc có ý nghĩa đối với quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển của các thế hệ thanh niên nước nhà.
Tham dự và đồng chủ trì chương trình có Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga; Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tiến Hải; Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Bộ Công an; cùng lãnh đạo Trung ương Đoàn, trong đó có Bí thư thứ nhất Bùi Quang Huy và Bí thư Thường trực, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết.
Sự hiện diện của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành và tổ chức thanh niên thể hiện tinh thần đối thoại trực tiếp, tăng cường sự kết nối giữa cơ quan hoạch định chính sách với những người đang học tập, nghiên cứu, lao động và khởi nghiệp. Qua đó, những khó khăn từ thực tiễn được phản ánh cụ thể hơn, tạo cơ sở để các cơ quan chức năng nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phù hợp với nhu cầu phát triển của thế hệ trẻ.
Phát biểu khai mạc chương trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ, tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Những công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và chuỗi khối (blockchain) mở ra nhiều cơ hội mới, tạo nền tảng thúc đẩy kinh tế số và hình thành các mô hình sản xuất, kinh doanh hiện đại.
Trong bối cảnh đó, thanh niên có nhiều điều kiện để tiếp cận tri thức mới, thử nghiệm ý tưởng, phát triển sản phẩm và tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành kết quả khi người trẻ được trang bị kiến thức, kỹ năng, tư duy sáng tạo và có môi trường thuận lợi để phát huy năng lực.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định chương trình đối thoại là dịp để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo các bộ, ngành lắng nghe những chia sẻ, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của thanh niên trên con đường học tập, lập nghiệp và cống hiến. Đây cũng là biểu hiện sinh động của sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với thế hệ trẻ, lực lượng có vai trò quan trọng đối với tương lai đất nước.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Làm chủ công nghệ, không để công nghệ cản trở sáng tạo
Trao đổi trực tiếp với các đại biểu thanh niên, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh vai trò chủ động của thế hệ trẻ trong việc nắm bắt cơ hội phát triển, làm chủ khoa học, công nghệ và đóng góp vào quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước.
Theo Thủ tướng, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang mở ra không gian rộng lớn cho sáng tạo, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về cách tiếp cận và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Người trẻ cần biết khai thác những tiện ích của môi trường số, sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ học tập, nghiên cứu và lao động, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ.
Thủ tướng lưu ý: “Chúng ta dùng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đóng góp cho công nghệ, thực thi nhiệm vụ, hoạch định, điều hành chính sách, nhưng nếu lạm dụng quá mức mạng xã hội và AI, sẽ trở thành cản trở sáng tạo, tìm tòi”.
Thông điệp này đặt ra yêu cầu mỗi thanh niên phải duy trì khả năng tư duy độc lập, tinh thần phản biện, năng lực kiểm chứng thông tin và sự chủ động trong giải quyết vấn đề. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, rút ngắn thời gian thực hiện công việc, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, nhưng không thể thay thế hoàn toàn tư duy, trách nhiệm và bản lĩnh của con người.
Đối với thanh niên khởi nghiệp, việc ứng dụng công nghệ cần gắn với nhu cầu thực tế của thị trường, khả năng tạo ra sản phẩm có giá trị và hiệu quả kinh tế. Đối với sinh viên, công nghệ cần được sử dụng để nâng cao năng lực học tập, nghiên cứu, phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Với các nhà khoa học trẻ, AI và những công nghệ mới có thể mở rộng phương pháp nghiên cứu, nhưng vẫn đòi hỏi tính trung thực, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm đối với kết quả khoa học.
Bên cạnh yêu cầu làm chủ công nghệ, Thủ tướng cũng bày tỏ trăn trở trước thực tế một bộ phận thanh niên chưa xác định rõ lý tưởng sống, chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và tương lai đất nước. Theo đó, khát vọng phát triển phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bắt đầu từ tinh thần tự học, lao động nghiêm túc, chủ động vượt khó và sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ mới.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tập trung thực hiện những nhiệm vụ thiết thực nhằm tạo điều kiện cho thanh niên học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp và tìm kiếm việc làm.
Đối với Bộ Nội vụ, trọng tâm là triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2030; nâng cao chất lượng dự báo nhu cầu nhân lực và thị trường lao động; phối hợp với Trung ương Đoàn phát triển các hình thức tư vấn, kết nối và giới thiệu việc làm trên nền tảng số.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì thực hiện Đề án “Tái cấu trúc các chương trình khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035”, hướng đến tạo cơ chế thuận lợi để các nhà khoa học, kỹ sư trẻ tham gia nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ và trưởng thành từ thực tiễn.
Trong khi đó, Bộ Tài chính cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khơi thông và đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ và các hoạt động đổi mới sáng tạo. Việc tăng khả năng tiếp cận vốn được xem là một trong những điều kiện quan trọng để những ý tưởng có tiềm năng được phát triển thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh bền vững.
Những nhiệm vụ được đặt ra cho các bộ, ngành cho thấy yêu cầu chuyển từ sự khuyến khích chung sang các giải pháp có mục tiêu, có cơ chế thực hiện và có khả năng đo lường kết quả.
Bốn cơ hội lớn để thanh niên khẳng định vai trò trong kỷ nguyên mới
Chia sẻ tại chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh thanh niên Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để phát huy năng lực, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Trong đó, có bốn cơ hội nổi bật cần được nhận diện và tận dụng hiệu quả.
Thứ nhất là cơ hội từ khát vọng phát triển đất nước. Những định hướng, quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước đang mở ra không gian để người trẻ tham gia vào các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ đến xây dựng doanh nghiệp và cung cấp dịch vụ mới. Thanh niên cần chủ động tìm kiếm cơ hội, gắn mục tiêu phát triển cá nhân với nhu cầu của xã hội.
Thứ hai là cơ hội từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Sự phát triển của AI, tự động hóa, dữ liệu lớn và các nền tảng số giúp người trẻ tiếp cận công cụ hiện đại với chi phí ngày càng phù hợp. Đây là điều kiện để hình thành những sản phẩm, dịch vụ có khả năng cạnh tranh, từng bước xây dựng thương hiệu “Make in Vietnam” và nâng cao giá trị của tri thức Việt Nam.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, thanh niên không thể chỉ dừng lại ở việc sử dụng công nghệ sẵn có. Điều quan trọng hơn là khả năng sáng tạo, làm chủ công nghệ, phát triển giải pháp phù hợp với điều kiện trong nước và giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống.
Thứ ba là cơ hội từ hội nhập quốc tế sâu rộng. Việc tham gia các mạng lưới hợp tác, tiếp cận thị trường toàn cầu và trao đổi tri thức tạo điều kiện để thanh niên nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng ngoại ngữ và năng lực làm việc trong môi trường đa văn hóa. Song song đó, người trẻ cần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy giá trị Việt Nam và xây dựng hình ảnh thế hệ công dân có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.
Thứ tư là cơ hội từ thực tiễn cuộc sống. Theo định hướng được chia sẻ tại diễn đàn, thanh niên có thể khẳng định bản lĩnh qua những việc làm cụ thể như hỗ trợ đồng bào vùng khó khăn, tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ nhóm yếu thế và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng.
Bốn cơ hội này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Khát vọng tạo động lực, công nghệ mở rộng khả năng hành động, hội nhập mang đến không gian phát triển, còn thực tiễn là môi trường để kiểm nghiệm năng lực và trách nhiệm của mỗi người trẻ.
Tạo cơ chế để nhà khoa học trẻ mạnh dạn đổi mới sáng tạo
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại diễn đàn là cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ. Đây được xem là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đất nước cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực nghiên cứu trong nước.
Đặt câu hỏi tại chương trình, TS Đặng Thị Lệ Hằng, công tác tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đề cập đến những điều kiện để các nhà khoa học trẻ có cơ hội tham gia các nhiệm vụ nghiên cứu, phát huy năng lực và đưa kết quả khoa học vào thực tiễn.
Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết tỷ lệ hồ sơ nghiên cứu cơ bản của các nhà khoa học dưới 40 tuổi đã tăng từ 31% năm 2024 lên 67% năm 2026. Thông tin này cho thấy sự tham gia ngày càng tích cực của lực lượng nghiên cứu trẻ, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách để phát huy hiệu quả nguồn nhân lực khoa học.
Bộ trưởng cũng thông tin về việc triển khai các gói hỗ trợ lên đến 3 tỷ đồng nhằm thúc đẩy ứng dụng AI tại doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là hướng đi giúp tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện để công nghệ được ứng dụng rộng rãi hơn trong nền kinh tế.
Đối với thanh niên theo đuổi con đường nghiên cứu, Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của tầm nhìn dài hạn, tinh thần cởi mở và sự kiên trì. Người trẻ cần xác định mục tiêu trong khoảng 5-10 năm, xây dựng kế hoạch hành động cụ thể và duy trì nỗ lực mỗi ngày. Việc nhắc đến “quy tắc 10.000 giờ” cũng nhằm nhấn mạnh giá trị của quá trình tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện chuyên môn và lao động nghiêm túc.
Đổi mới sáng tạo không chỉ đòi hỏi những ý tưởng khác biệt mà còn cần thời gian, nguồn lực, môi trường thử nghiệm và khả năng chấp nhận những kết quả chưa như mong muốn. Vì vậy, bên cạnh sự nỗ lực của cá nhân, cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, đánh giá công bằng và kết nối với doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc giúp nhà khoa học trẻ trưởng thành.
Doanh nghiệp trẻ cần nâng cao năng lực để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu
Trong bối cảnh kinh tế thế giới thay đổi nhanh chóng, việc đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu là một trong những vấn đề được các doanh nhân trẻ quan tâm.
Tại diễn đàn, anh Nguyễn Bá Thái, Giám đốc Công ty cổ phần Madin Chem, đặt câu hỏi về giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế.
Trả lời, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh hai năng lực cốt lõi mà doanh nghiệp cần chú trọng là quản trị nội bộ và phát triển thị trường bên ngoài.
Quản trị nội bộ tốt giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, nâng cao năng suất, chuẩn hóa quy trình và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Trong khi đó, phát triển thị trường đòi hỏi khả năng nghiên cứu nhu cầu khách hàng, xây dựng thương hiệu, tìm kiếm đối tác và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.
Bộ Công Thương sẽ đẩy mạnh chương trình Go Global, đồng thời phát huy vai trò của hệ thống thương vụ tại 63 nước và tận dụng các hiệp định thương mại tự do để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.
Đối với doanh nghiệp trẻ, đây là cơ hội để mở rộng quy mô hoạt động, tham gia mạng lưới cung ứng và từng bước nâng cao vị thế trên thị trường. Tuy nhiên, việc hội nhập không thể chỉ dựa vào ưu đãi thương mại mà cần được xây dựng trên nền tảng chất lượng sản phẩm, năng lực quản trị, uy tín và khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.
Sự đồng hành của cơ quan quản lý trong cung cấp thông tin thị trường, kết nối đối tác và hỗ trợ xúc tiến thương mại sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt rào cản khi mở rộng hoạt động. Về phía doanh nghiệp, chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng chiến lược dài hạn là điều kiện để nắm bắt cơ hội.
Giáo dục trong kỷ nguyên AI: Không chỉ trang bị kiến thức mà còn hình thành trách nhiệm
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức học tập, nghiên cứu và làm việc, đồng thời đặt ra nhiều câu hỏi đối với hệ thống giáo dục và đào tạo.
Tại chương trình, sinh viên Khổng Yến Chi, Học viện Ngân hàng, nêu băn khoăn về những thay đổi mà AI mang lại đối với giáo dục và yêu cầu chuẩn bị năng lực cho người học trong tương lai.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn khẳng định nội dung đào tạo cần hướng đến việc trang bị cho người học tư duy làm chủ công nghệ. Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, người học không chỉ cần kiến thức chuyên môn vững chắc mà còn phải có khả năng sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.
Điều này đồng nghĩa với việc giáo dục cần chú trọng hơn đến năng lực tự học, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với sự thay đổi. Người học phải biết đánh giá độ tin cậy của thông tin, nhận diện giới hạn của các công cụ AI và chịu trách nhiệm về sản phẩm do mình tạo ra.
Đối với cơ sở giáo dục, thách thức không chỉ nằm ở việc đưa công nghệ vào giảng dạy mà còn ở việc đổi mới phương pháp đào tạo, cập nhật chương trình và tăng cường gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp. Những kiến thức, kỹ năng được trang bị cần phù hợp hơn với nhu cầu của thị trường lao động, hạn chế tình trạng sinh viên tốt nghiệp nhưng thiếu năng lực thực hành hoặc chưa đáp ứng yêu cầu tuyển dụng.
Trong kỷ nguyên số, một nền giáo dục hiệu quả phải giúp người học không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn có khả năng sáng tạo, hợp tác và phát triển những giải pháp mới. Đây cũng là nền tảng để thanh niên nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động thích ứng với những biến động của thị trường lao động.
Khơi thông nguồn vốn, tạo điều kiện cho startup phát triển
Tiếp cận nguồn vốn là một trong những khó khăn phổ biến của các doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt đối với những mô hình kinh doanh dựa trên ý tưởng mới, tài sản trí tuệ hoặc công nghệ nhưng chưa có nhiều tài sản bảo đảm.
Tại diễn đàn, chị Nguyễn Thùy Chi, đồng sáng lập Công ty Chạm Vào Xanh, nêu những vướng mắc trong việc tiếp cận vốn để phát triển hoạt động kinh doanh.
Giải đáp vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ được định hướng theo hướng đa dạng hóa phương thức tiếp cận tín dụng, chú trọng hiệu quả hoạt động kinh doanh thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm. Bên cạnh đó, các chính sách đơn giản hóa nghĩa vụ thuế, sổ sách đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng được kỳ vọng góp phần giảm chi phí tuân thủ cho các startup.
Đối với doanh nghiệp mới thành lập, chi phí hành chính và khó khăn trong tiếp cận tín dụng có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng duy trì hoạt động, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường. Do đó, những cơ chế hỗ trợ phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp dành nhiều nguồn lực hơn cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tuy nhiên, nguồn vốn chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng năng lực quản trị và phương án kinh doanh khả thi. Doanh nghiệp trẻ cần xây dựng kế hoạch tài chính rõ ràng, minh bạch thông tin, xác định thị trường mục tiêu và chứng minh khả năng tạo ra doanh thu bền vững.
Về phía cơ quan quản lý, việc hoàn thiện chính sách tín dụng, đa dạng hóa kênh huy động vốn và đơn giản hóa thủ tục cần được triển khai đồng bộ. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp thành lập mà còn giúp các mô hình có tiềm năng vượt qua giai đoạn đầu, mở rộng hoạt động và tạo thêm việc làm.
Khởi nghiệp nông nghiệp gắn với công nghệ và phát triển bền vững
Nông nghiệp tiếp tục là lĩnh vực có nhiều tiềm năng cho thanh niên khởi nghiệp, nhất là khi nhu cầu về nông sản chất lượng cao, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và sản xuất thân thiện với môi trường ngày càng được quan tâm.
Tại diễn đàn, anh Hồ Hoàng Hiếu, đại diện thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh, và chị Nguyễn Thị Như Quỳnh, kỹ sư Vindynamics, đặt vấn đề về cơ hội khởi nghiệp nông nghiệp và giải quyết việc làm cho người trẻ.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trao đổi về những cơ hội phát triển trong lĩnh vực này, đồng thời đề cập vai trò của chính sách đất đai và bảo hiểm nông nghiệp trong việc tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp đầu tư sản xuất.
Khởi nghiệp nông nghiệp hiện nay không chỉ giới hạn ở hoạt động trồng trọt, chăn nuôi truyền thống. Người trẻ có thể tham gia vào các khâu nghiên cứu giống, ứng dụng công nghệ trong canh tác, phát triển thiết bị tự động hóa, xây dựng nền tảng kết nối tiêu thụ, chế biến sâu và phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn.
Việc kết hợp tri thức khoa học, công nghệ số với kinh nghiệm sản xuất có thể giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, những mô hình sản xuất gắn với nhu cầu thị trường sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo sinh kế tại địa phương.
Dù vậy, khởi nghiệp nông nghiệp vẫn phải đối mặt với những thách thức về vốn đầu tư, biến động thời tiết, dịch bệnh, thị trường tiêu thụ và khả năng tổ chức sản xuất. Vì thế, bên cạnh các chính sách hỗ trợ, người trẻ cần được tiếp cận thông tin thị trường, kiến thức quản trị, công nghệ phù hợp và mạng lưới liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp cùng các cơ sở nghiên cứu.
Giải quyết việc làm cho thanh niên: Cần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường
Một trong những vấn đề đáng chú ý được đặt ra tại chương trình là tình trạng thất nghiệp và nhóm thanh niên không tham gia việc làm, giáo dục hoặc đào tạo.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết cả nước hiện có khoảng 1,6 triệu thanh niên thuộc nhóm “3 không”, tức không có việc làm, không tham gia học tập và không được đào tạo. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi 15-24 ở mức 9,07%. Theo Bộ trưởng, một trong những nguyên nhân là sự lệch pha giữa quá trình đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Những số liệu này cho thấy bài toán việc làm cho thanh niên không thể chỉ được giải quyết bằng các hoạt động giới thiệu việc làm đơn lẻ. Vấn đề cần được tiếp cận từ nhiều phía, bao gồm định hướng nghề nghiệp, chất lượng giáo dục, đào tạo kỹ năng, khả năng dự báo nhu cầu nhân lực và sự kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, một số công việc đang thay đổi nhanh chóng, trong khi những ngành nghề mới liên tục xuất hiện. Nếu chương trình đào tạo không theo kịp sự thay đổi của công nghệ và nhu cầu tuyển dụng, người học có thể gặp khó khăn khi tìm việc dù đã hoàn thành chương trình đào tạo.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng thông tin thị trường lao động có ý nghĩa quan trọng. Thanh niên cần được tiếp cận dữ liệu về nhu cầu tuyển dụng, yêu cầu kỹ năng, xu hướng ngành nghề và cơ hội việc làm tại các địa phương. Các nền tảng số có thể hỗ trợ kết nối người lao động với doanh nghiệp, đồng thời giúp cơ quan quản lý theo dõi biến động cung - cầu nhân lực.
Song song đó, đào tạo nghề cần gắn với thực hành, tăng cường thời lượng trải nghiệm tại doanh nghiệp và chú trọng những kỹ năng có khả năng ứng dụng trực tiếp. Các chương trình đào tạo lại, đào tạo nâng cao và học tập suốt đời cũng cần được mở rộng để người trẻ có thể thích ứng khi công việc thay đổi.
Đối với nhóm thanh niên “3 không”, cần có những giải pháp tiếp cận phù hợp, xác định nguyên nhân cụ thể và hỗ trợ theo từng hoàn cảnh. Không phải mọi trường hợp đều có cùng rào cản: có người thiếu kỹ năng, có người gặp khó khăn về điều kiện kinh tế, có người cần định hướng nghề nghiệp hoặc hỗ trợ để quay lại học tập. Việc kết hợp tư vấn, đào tạo và kết nối việc làm sẽ giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ.
Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức Đoàn - Hội, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Mục tiêu cuối cùng là giúp thanh niên có cơ hội tham gia thị trường lao động, phát triển nghề nghiệp ổn định và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.
Chuyển thông điệp đối thoại thành hành động và kết quả cụ thể
Diễn đàn Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026 không chỉ là dịp để người trẻ nêu kiến nghị mà còn đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan quản lý trong việc chuyển những vấn đề được trao đổi thành chính sách và hành động cụ thể.
Từ cơ chế hỗ trợ nhà khoa học trẻ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, cải thiện khả năng tiếp cận vốn đến đổi mới giáo dục và giải quyết việc làm, các nội dung tại diễn đàn đều hướng đến mục tiêu mở rộng cơ hội phát triển cho thanh niên. Hiệu quả của chương trình sẽ được thể hiện rõ hơn thông qua việc triển khai các nhiệm vụ được giao, mức độ tháo gỡ khó khăn và khả năng tiếp cận chính sách của người trẻ trong thực tế.
Để các chính sách phát huy hiệu quả, cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và tổ chức thanh niên; xây dựng những kênh tiếp nhận, phản hồi kiến nghị thuận tiện; đồng thời theo dõi kết quả thực hiện bằng các mục tiêu cụ thể. Thanh niên cũng cần được tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng, thử nghiệm và đánh giá các chương trình hỗ trợ có liên quan trực tiếp đến mình.
Về phía thế hệ trẻ, tinh thần chủ động, sáng tạo và khát vọng cống hiến cần được thể hiện bằng những hành động thiết thực. Mỗi sinh viên cần xây dựng năng lực tự học và định hướng nghề nghiệp; mỗi nhà khoa học trẻ cần kiên trì theo đuổi nghiên cứu có giá trị; mỗi doanh nhân trẻ cần nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và tuân thủ pháp luật. Những người trẻ hoạt động trong cộng đồng cần tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm, chia sẻ và đóng góp cho xã hội.
Trải qua 70 năm xây dựng và trưởng thành, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam cùng các thế hệ thanh niên nước nhà đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn phát triển mới, truyền thống ấy cần tiếp tục được kế thừa bằng tri thức, bản lĩnh, tinh thần sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ.
Thông điệp xuyên suốt của diễn đàn là thanh niên vừa là đối tượng cần được quan tâm, hỗ trợ, vừa là chủ thể trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai. Khi khát vọng của tuổi trẻ được kết nối với chính sách phù hợp, môi trường thuận lợi và cơ hội phát triển công bằng, nguồn lực thanh niên sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm bền vững.
Từ những ý kiến được trao đổi tại Hà Nội, kỳ vọng đặt ra là các cam kết đồng hành sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong thực tiễn, giúp người trẻ có thêm điều kiện học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp và lập nghiệp. Với tinh thần tiên phong, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, thanh niên Việt Nam có cơ sở để phát huy trí tuệ, khơi dậy khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững và vững bước hội nhập quốc tế.
Tấn Tài