Ngày 15/9, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp ban hành Công văn số 659-CV/TU về tăng cường lãnh đạo công tác tổ chức lập quy hoạch chung đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh.
Theo yêu cầu của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và địa phương phải đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành việc lập và phê duyệt toàn bộ 82 quy hoạch chậm nhất trong quý I/2027.
Đây được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm sớm thiết lập khung phát triển thống nhất cho Đồng Tháp, trong bối cảnh không gian hành chính, quy mô dân số và nhu cầu đầu tư của tỉnh đã có nhiều thay đổi.
21 đô thị và 61 xã nằm trong kế hoạch quy hoạch
Theo kế hoạch, Đồng Tháp sẽ tổ chức lập 21 quy hoạch chung đô thị theo tỷ lệ 1/10.000 và 61 quy hoạch chung xã nông thôn theo tỷ lệ từ 1/5.000 đến 1/10.000.
Trong số 21 đô thị, tỉnh xác định 6 đô thị trung tâm có mở rộng không gian, gồm Mỹ Tho, Cao Lãnh, Hồng Ngự, Sa Đéc, Cai Lậy và Gò Công.
Bên cạnh đó là 15 đô thị mới, gồm Tân Hồng, Tràm Chim, Thanh Bình, Hòa Long, Phú Hựu, Lấp Vò, Tháp Mười, An Hữu, Cái Bè, Chợ Gạo, Gia Thuận, Tân Phước 1, Gò Công Tây, Tân Hòa và Vĩnh Kim.
Các đồ án không chỉ xác định ranh giới, tính chất và hướng phát triển của từng khu vực mà còn là cơ sở để tổ chức không gian, quản lý sử dụng đất, đầu tư xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng.
Quy hoạch chung cũng liên quan trực tiếp đến quá trình thu hút đầu tư, phân loại đô thị, xây dựng nông thôn mới và định hướng phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa phương.
Trước đó, Đồng Tháp đã hoàn thành việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 1410/QĐ-UBND ngày 13/5/2026. Việc triển khai 82 quy hoạch cấp đô thị và nông thôn là bước tiếp theo nhằm cụ thể hóa những định hướng lớn của Quy hoạch tỉnh tại từng khu vực.
Sở Xây dựng lập 5 đồ án, địa phương đảm nhiệm 77 đồ án còn lại
Về phân công, Sở Xây dựng được giao tổ chức lập 5 quy hoạch chung đô thị lớn, gồm Mỹ Tho, Cao Lãnh, Sa Đéc, Cai Lậy và Gò Công.
Theo tiến độ được công bố vào tháng 7/2026, cơ quan này đã hoàn thành kế hoạch, dự toán, phương án khảo sát và dự thảo nhiệm vụ quy hoạch đối với 5 đô thị trên.
77 đồ án còn lại do UBND các xã, phường tổ chức lập. Tại thời điểm tháng 7/2026, một số xã đã trình thẩm định dự toán, 10 xã lập kế hoạch thực hiện và khoảng 20 đơn vị đang chuẩn bị dự toán.
Những dữ liệu trên cho thấy tỉnh đã khởi động quá trình lập quy hoạch từ trước. Tuy nhiên, yêu cầu mới về việc hoàn thành toàn bộ 82 đồ án trong quý I/2027 đồng nghĩa khối lượng công việc còn lại tại các địa phương là rất lớn.
Ngoài kinh phí, quá trình thực hiện còn đòi hỏi đội ngũ chuyên môn, dữ liệu đất đai, số liệu dân cư, dự báo nhu cầu phát triển và sự phối hợp giữa nhiều sở, ngành.
Bài toán quy hoạch trên địa bàn rộng gần 5.939 km2
Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Đồng Tháp hiện có diện tích khoảng 5.938,64 km2, dân số hơn 4,37 triệu người và 102 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 82 xã và 20 phường.
Quy mô địa bàn lớn cùng đặc điểm phát triển không đồng đều đặt ra yêu cầu cao đối với công tác tổ chức không gian. Trên cùng địa bàn tỉnh hiện có các khu vực đô thị, công nghiệp, nông nghiệp chuyên canh, vùng ven sông, vùng ngập nước, vùng biên giới, ven biển và các đầu mối giao thông quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long.
Vì vậy, từng đồ án phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề, từ bố trí đất ở, đất sản xuất và đất công nghiệp đến hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý chất thải, công trình công cộng và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương cụ thể hóa đầy đủ định hướng phát triển không gian, ngành, lĩnh vực, kết cấu hạ tầng và sử dụng đất vào từng đồ án. Các quy hoạch chung phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ và liên kết với Quy hoạch tỉnh cũng như các quy hoạch liên quan.
Quá trình lập quy hoạch phải đúng trình tự, thủ tục và quy định pháp luật; đồng thời bảo đảm chất lượng, tầm nhìn dài hạn và tính khả thi, tránh tình trạng quy hoạch được phê duyệt nhưng thiếu nguồn lực triển khai.
6 đô thị trung tâm tạo nên mô hình phát triển đa cực
Theo định hướng đến năm 2030, Đồng Tháp sẽ tập trung phát triển 6 đô thị trung tâm gồm Mỹ Tho, Gò Công, Cai Lậy, Hồng Ngự, Cao Lãnh và Sa Đéc, hướng tới đáp ứng tiêu chí đô thị loại II.
Trong mô hình này, Mỹ Tho tiếp tục giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, trong khi khu vực Cai Lậy – Cái Bè được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới, dựa trên lợi thế về giao thông, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và du lịch sinh thái.
Đáng chú ý, Quy hoạch tỉnh còn đặt ra định hướng nghiên cứu dịch chuyển trung tâm hành chính về khu vực Cái Bè – Cai Lậy sau năm 2030, khi đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Do đó, công tác lập quy hoạch tại Cai Lậy, Cái Bè và khu vực lân cận phải có tầm nhìn dài hạn, dự báo nhu cầu về quỹ đất, giao thông, nhà ở và các công trình hành chính, công cộng.
Mô hình đô thị đa cực được kỳ vọng giúp Đồng Tháp phân bổ lại không gian phát triển, giảm áp lực lên các trung tâm hiện hữu và khai thác thế mạnh riêng của từng khu vực.
5 vùng kinh tế - xã hội định hình không gian mới
Quy hoạch tỉnh Đồng Tháp xác định 5 vùng kinh tế - xã hội, gồm vùng trung tâm dọc sông Tiền; vùng Nam sông Tiền – Bắc sông Hậu; vùng nông nghiệp sinh thái Đồng Tháp Mười; vùng kinh tế biển và vùng kinh tế biên giới.
Tỉnh đồng thời định hướng hình thành 5 hành lang động lực, đóng vai trò kết nối các đô thị trung tâm, khu vực sản xuất, vùng cửa khẩu, không gian ven biển và những đầu mối giao thông quan trọng.
Do đó, 82 đồ án đang được triển khai không thể thực hiện riêng lẻ. Mỗi quy hoạch phải xác định rõ vai trò của địa phương trong tổng thể 5 vùng phát triển, đồng thời bảo đảm khả năng kết nối với các hành lang giao thông và kinh tế liên vùng.
Việc xây dựng đồng bộ hệ thống quy hoạch cũng là cơ sở để Đồng Tháp thực hiện mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp phát triển nhanh, hiện đại và bền vững, đồng thời tiên phong về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 155 triệu đồng, không còn hộ nghèo đa chiều, 100% dân số tham gia bảo hiểm y tế và tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 82%.
Hạ tầng liên vùng đặt ra yêu cầu mới cho quy hoạch
Việc hoàn thiện quy hoạch đô thị và nông thôn diễn ra trong bối cảnh Đồng Tháp cùng các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long đang triển khai hàng loạt dự án giao thông và công trình liên vùng.
Các tuyến như cao tốc Cao Lãnh – An Hữu, Mỹ An – Cao Lãnh và trục Cao Lãnh – Lộ Tẻ đang từng bước hình thành mạng lưới kết nối Đồng Tháp với An Giang, Cần Thơ và các địa phương lân cận.
Khi những tuyến đường này được khai thác đồng bộ, không gian phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ của Đồng Tháp có thể không còn tập trung chủ yếu tại các trung tâm hiện hữu. Những khu vực gần nút giao, hành lang cao tốc và tuyến kết nối liên vùng sẽ xuất hiện thêm nhu cầu về khu dân cư, kho bãi, logistics và hạ tầng dịch vụ.
Vì vậy, 82 quy hoạch cần dự báo đúng hướng phát triển của các hành lang giao thông, tránh tình trạng hạ tầng đã hình thành nhưng địa phương chậm chuẩn bị quỹ đất và không gian phát triển đi kèm.
Gắn tiến độ với trách nhiệm người đứng đầu
Để bảo đảm mục tiêu, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan khẩn trương cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp thực hiện.
Các cơ quan chuyên môn phải tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ địa phương về kỹ thuật, kinh phí, tư vấn; đồng thời huy động, bố trí nguồn lực cần thiết phục vụ công tác lập quy hoạch.
Đáng chú ý, kết quả thực hiện sẽ được gắn với mức độ hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu. Yêu cầu này cho thấy Đồng Tháp không chỉ đặt ra mốc thời gian mang tính định hướng mà sẽ kiểm soát tiến độ tại từng cơ quan, đơn vị và địa phương.
Đăng Thy