Quan hệ giữa VietABank và Tập đoàn Việt Phương không chỉ thể hiện trên sổ cổ đông, mà còn hiện diện trong các dòng vốn.
Theo dữ liệu công bố, Tập đoàn Việt Phương từng là một trong những cổ đông lớn nhất tại VietABank, nắm trên 12% vốn điều lệ. Tuy nhiên, để tuân thủ quy định về giới hạn sở hữu tại ngân hàng, tập đoàn này đã bán thỏa thuận 17 triệu cổ phiếu VAB, qua đó giảm tỷ lệ sở hữu xuống còn 9,06% vào giữa năm 2025.
Tỷ lệ sở hữu giảm, nhưng mối liên hệ tài chính thì chưa hề “nguội đi”.
VietABank cấp bảo lãnh cho Tập đoàn Việt Phương khi tập đoàn bước vào “siêu dự án” cảng biển
Thông tin mới nhất cho thấy Hội đồng quản trị VietABank đã thông qua chủ trương cấp bảo lãnh từng lần cho Tập đoàn Việt Phương, cho phép triển khai các giao dịch tín dụng, ký kết hợp đồng vay vốn và các văn bản liên quan giữa hai bên.
Động thái này diễn ra đúng thời điểm Tập đoàn Việt Phương tham gia phát triển Cảng quốc tế Mỹ Thủy (Quảng Trị) – một dự án hạ tầng quy mô lớn tại miền Trung.
Cảng Mỹ Thủy có diện tích khoảng 685 ha, gồm 10 bến cảng, khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 100.000 DWT. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 14.000–15.000 tỷ đồng, triển khai theo ba giai đoạn đến năm 2036. Khi hoàn thành, đây được kỳ vọng sẽ trở thành cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng trên Hành lang Kinh tế Đông – Tây, kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan.
Trước đó, phần lớn các thông tin về tài trợ vốn cho dự án này gắn với VietinBank. Tuy nhiên, việc VietABank cấp bảo lãnh cho Tập đoàn Việt Phương vào thời điểm tập đoàn bước chân vào dự án cho thấy dòng vốn ngân hàng đang mở rộng sang các công trình hạ tầng chiến lược.
Không chỉ một doanh nghiệp: Mối liên hệ trải rộng trong cả “hệ sinh thái”
Quan hệ giữa VietABank và Tập đoàn Việt Phương không chỉ dừng ở một pháp nhân duy nhất, mà trải rộng qua nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái gắn với ông Phương Hữu Việt – người sáng lập tập đoàn này.
Trong số đó, CTCP LEC Group và CTCP Đầu tư Infinity Group là hai cái tên nổi bật từng phát sinh các giao dịch tài chính đáng chú ý với VietABank.
LEC Group: khoản phải thu 347 tỷ đồng
LEC Group hoạt động trong lĩnh vực logistics và vận tải, với hệ thống cảng và kho bãi trải dài từ Bắc vào Nam, bao gồm: Cảng Phú Thái (Hải Phòng), Cảng Chân Mây (Huế), Cảng Phú Mỹ (TP.HCM).
Doanh nghiệp này được thành lập năm 2018, trong đó có sự tham gia góp vốn của Capella Group – một pháp nhân thuộc hệ sinh thái liên quan đến Tập đoàn Việt Phương.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023, VietABank từng ghi nhận khoản phải thu khoảng 347 tỷ đồng từ LEC Group. Đây không phải là khoản vay tín dụng truyền thống, mà thuộc nhóm phải thu từ tiền đặt cọc hoặc các giao dịch liên quan đến bất động sản/chuyển nhượng tài sản. Phần lớn khoản này đã được tất toán vào cuối năm 2023.
Infinity Group: Mua lại tài sản xử lý nợ, tạo khoản phải thu gần 740 tỷ đồng
Khác với LEC Group, mối liên hệ giữa VietABank và CTCP Đầu tư Infinity Group nằm ở các giao dịch bất động sản.
Infinity Group được thành lập năm 2016, với các cổ đông sáng lập gồm Capella Group, ông Phương Hữu Việt và CTCP Bất động sản Capella – đều thuộc hệ sinh thái liên quan đến Tập đoàn Việt Phương. Doanh nghiệp này hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 của VietABank, ngân hàng ghi nhận khoản phải thu lớn nhất đối với Infinity Group, với giá trị gần 740 tỷ đồng.
Đáng chú ý, đây không phải khoản vay mới. Theo thuyết minh báo cáo, khoản phải thu này phát sinh từ các hợp đồng chuyển nhượng bất động sản – vốn là những tài sản mà VietABank thu hồi trong quá trình xử lý nợ xấu.
Nói cách khác, thay vì tiếp tục nắm giữ bất động sản tồn đọng trên bảng cân đối kế toán, VietABank đã bán lại cho Infinity Group, chuyển tài sản thành khoản phải thu theo tiến độ.
Tổng giá trị các hợp đồng chuyển nhượng giữa hai bên lên tới 820,3 tỷ đồng. Trong đó, Infinity Group mới thanh toán khoảng 82 tỷ đồng, phần còn lại – khoảng 738,3 tỷ đồng – được trả dần.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024, tại thời điểm lập báo cáo, Infinity Group vẫn còn phải thanh toán cho VietABank khoảng 314,3 tỷ đồng, với thời hạn hoàn tất nghĩa vụ kéo dài đến 31/7/2025.
Tập đoàn Việt Phương: Từ thương mại – dịch vụ đến tập đoàn đa ngành
Tập đoàn Việt Phương tiền thân là Công ty TNHH Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Phương, thành lập ngày 5/1/1996. Giai đoạn đầu, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại – dịch vụ, taxi và phân phối độc quyền thép không gỉ của Tập đoàn NEUMO (Đức).
Từ năm 2001, Tập đoàn Việt Phương bắt đầu mở rộng ra nước ngoài, đầu tư nhà máy chế biến gỗ tại Lào, đồng thời lấn sân sang sản xuất – lắp ráp ô tô và bất động sản. Đến năm 2007, doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sang công ty cổ phần, tiếp tục mở rộng sang khai thác khoáng sản như cao lanh, felspat và đá cao trắng.
Giai đoạn 2010–2015 là bước ngoặt quan trọng khi Tập đoàn Việt Phương trở thành cổ đông lớn tại VietABank, đồng thời xúc tiến đầu tư vào lĩnh vực năng lượng. Từ 2016–2020, tập đoàn mở rộng sang mảng dược phẩm – y tế, trở thành cổ đông chiến lược của Vinapharm, đồng thời đẩy mạnh các dự án hạ tầng.
Bất động sản nghỉ dưỡng: Dấu ấn Sơn Trà Resort & Spa
Trong mảng bất động sản, Tập đoàn Việt Phương tập trung vào phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp, với dự án tiêu biểu là Sơn Trà Resort & Spa tại Đà Nẵng.
Dự án nằm trên bán đảo Sơn Trà, được quy hoạch trên khoảng 14,1 ha đất liền và 20,8 ha mặt nước, sở hữu bãi biển dài hơn 1,6 km, bao trọn không gian biển – rừng nguyên sinh.
Dự án Sơn Trà Resort & Spa
Tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu của dự án – bao gồm khu biệt thự nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng, hồ bơi và các tiện ích spa – ước tính khoảng 600,7 tỷ đồng.
Gia đình – ngân hàng – doanh nghiệp: Mối liên kết nhiều lớp
Tên tuổi Tập đoàn Việt Phương gắn liền với ông Phương Hữu Việt, người từng giữ chức Chủ tịch HĐQT VietABank trong suốt giai đoạn 2011–2021.
Dù đã rời HĐQT, đến tháng 10/2024, ông vẫn sở hữu khoảng 4,55% cổ phần VietABank, trong khi nhóm cổ đông liên quan nắm hơn 14% vốn ngân hàng này. Chủ tịch HĐQT VietABank hiện nay là ông Phương Thành Long – cháu ruột của ông Phương Hữu Việt.
Không chỉ là quan hệ cổ đông
Nhìn tổng thể, mối quan hệ giữa Tập đoàn Việt Phương và VietABank không đơn thuần là chuyện sở hữu cổ phần.
Đó là một mạng lưới đan cài giữa vốn, tài sản, dự án, nhân sự và các doanh nghiệp vệ tinh. Từ bảo lãnh tín dụng, mua bán tài sản xử lý nợ, cho đến các khoản phải thu hàng trăm tỷ đồng – tất cả tạo nên một hệ sinh thái tài chính gắn kết chặt chẽ.
Điều này cho thấy Tập đoàn Việt Phương không chỉ là một tập đoàn đầu tư đa ngành, mà còn là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới các doanh nghiệp có quan hệ tài chính sâu với hệ thống ngân hàng.
Anh Mai