Năm 2025, USD ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng 8 năm. Sang đầu năm nay, chỉ số Dollar Index – thước đo sức mạnh đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chủ chốt – vẫn thấp hơn khoảng 1% so với đầu năm, nối dài đà giảm gần 9% của năm trước, bất chấp một vài nhịp hồi phục ngắn hạn.
Các chuyên gia cho rằng áp lực hiện tại không chỉ đến từ yếu tố chu kỳ, mà còn gắn với môi trường chính sách nhiều biến động.
Đồng USD suy yếu trong khi vàng và nhiều đồng tiền trú ẩn tăng giá, phản ánh xu hướng phòng thủ gia tăng trên thị trường toàn cầu.
Thuế quan và bất ổn chính sách làm lung lay kỳ vọng
Bước vào năm 2026, thị trường từng kỳ vọng chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ thúc đẩy tăng trưởng thông qua các biện pháp hỗ trợ kinh tế. Tuy nhiên, những thông tin liên quan đến thuế quan và các động thái thương mại khó đoán đã khiến tâm lý dè dặt gia tăng.
Ngay sau khi Mỹ công bố gói thuế “Liberation Day” hồi tháng 4 năm ngoái, USD từng giảm hơn 5% chỉ trong vài ngày. Từ đó đến nay, đồng tiền này vẫn chưa thể quay lại vùng giá trước đó.
Theo các chiến lược gia của Goldman Sachs, mức độ bất định trong chính sách thương mại đủ lớn để hạn chế khả năng phục hồi của đồng USD, nhất là khi nhà đầu tư khó dự báo môi trường kinh doanh toàn cầu.
Fed và chính trị: biến số mới với thị trường tiền tệ
Bên cạnh thương mại, chính sách tiền tệ cũng trở thành tâm điểm chú ý.
Việc Tổng thống Trump đề cử cựu Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Kevin Warsh thay thế Chủ tịch Jerome Powell ban đầu giúp đồng USD nhích lên nhờ kỳ vọng lập trường chống lạm phát cứng rắn. Tuy nhiên, hiệu ứng này không kéo dài.
Nguyên nhân là những phát biểu cho thấy chính quyền Mỹ ưu tiên mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng. Kỳ vọng Fed có thể chuyển sang nới lỏng hơn trong thời gian tới khiến lợi suất tài sản bằng USD bớt hấp dẫn, từ đó làm suy yếu sức hút của đồng tiền này.
Một số nhà phân tích cũng lưu ý rằng áp lực chính trị lên ngân hàng trung ương có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với chính sách tiền tệ Mỹ.
Nhà đầu tư rời USD, đổ tiền vào vàng và kim loại
Trong bối cảnh đó, dòng vốn phòng thủ ngày càng rõ nét.
Giá vàng đã tăng hơn 60% trong năm 2025 – một trong những đợt tăng mạnh nhất lịch sử – và hiện vẫn cao hơn khoảng 70% so với cùng kỳ năm trước. Bạc, bạch kim và nhiều kim loại công nghiệp như đồng cũng duy trì xu hướng đi lên.
Theo Saxo Bank, sự suy yếu của USD là một trong những yếu tố thúc đẩy nhu cầu nắm giữ tài sản hữu hình, khi nhà đầu tư tìm cách bảo toàn giá trị trong môi trường biến động.
Không chỉ kim loại quý, các đồng tiền an toàn khác như euro, bảng Anh và franc Thụy Sĩ cũng tăng giá so với USD. Thậm chí, nhiều đồng tiền thị trường mới nổi như real Brazil hay peso Mexico cũng ghi nhận diễn biến tích cực hơn.
Đây là điều chỉnh ngắn hạn hay thay đổi dài hạn?
Câu hỏi được đặt ra là liệu USD chỉ đang trải qua một nhịp điều chỉnh mang tính chu kỳ, hay thị trường đang bước vào giai đoạn tái cân bằng cấu trúc.
Bank of America cho rằng còn quá sớm để nói đến kịch bản đồng USD suy yếu kéo dài. Tuy nhiên, ngân hàng này thừa nhận một số yếu tố nền tảng vẫn đang tạo áp lực, bao gồm: khả năng Fed nới lỏng chính sách, tác động trễ từ căng thẳng thương mại, rrủi ro địa chính trị gia tăng, thâm hụt ngân sách Mỹ ở mức cao
Những yếu tố này có thể khiến USD tiếp tục dao động trong biên độ yếu hơn so với giai đoạn trước.
“Chưa có lựa chọn thay thế hoàn toàn, nhưng xu hướng đa dạng hóa tăng lên”
Dù vậy, giới chuyên gia nhấn mạnh USD vẫn giữ vai trò trung tâm của hệ thống tài chính toàn cầu nhờ lợi thế về quy mô thị trường vốn và tính thanh khoản.
Theo ông Steven Kamin, cựu lãnh đạo tài chính quốc tế của Fed, hiện chưa có đồng tiền nào – kể cả euro hay nhân dân tệ – có thể thay thế hoàn toàn vị thế của USD.
Tuy nhiên, ông cho rằng nhà đầu tư đang dần đa dạng hóa danh mục nhiều hơn so với trước đây, thay vì phụ thuộc quá lớn vào một đồng tiền duy nhất.
Đợt hồi phục của USD có thể chỉ mang tính kỹ thuật
Một số phiên tăng gần đây của Dollar Index chưa đủ để thay đổi xu hướng chung. Tính trong 12 tháng, chỉ số này vẫn giảm gần 10%.
Theo DataTrek Research, USD đã suy yếu so với phần lớn các đồng tiền chủ chốt trong năm qua và xu hướng này vẫn tiếp diễn trong những tuần đầu năm 2026, cho thấy các đợt hồi phục hiện tại có thể chỉ mang tính ngắn hạn.
Trong bối cảnh môi trường chính sách toàn cầu còn nhiều biến động, nhà đầu tư có xu hướng ưu tiên sự an toàn và linh hoạt hơn. Đồng USD vẫn là trụ cột của hệ thống tài chính quốc tế, nhưng khi sức hút phần nào hạ nhiệt, vàng và các đồng tiền thay thế đang trở thành lựa chọn bổ sung trong chiến lược phòng thủ.
Xu hướng đa dạng hóa này được xem là bước đi thận trọng của thị trường, thay vì một sự thay thế hoàn toàn – ít nhất là trong ngắn hạn.
Anh Mai