Sáng 11/6/2026, tại Nhà Quốc hội, Bộ Chính trị và Ban Bí thư tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng. Đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy chiến lược về đối ngoại của Đảng, khẳng định quyết tâm đưa công tác đối ngoại trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và huy động nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh những định hướng mang tính chiến lược, xuyên suốt nhằm cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, tiếp nối tinh thần của Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, đồng thời mở ra tầm nhìn mới cho nền ngoại giao Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của dân tộc.
Mục tiêu xuyên suốt được xác định là xây dựng nền đối ngoại toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc Việt Nam, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Đối ngoại trong bối cảnh thế giới nhiều biến động và cơ hội đan xen
Thế giới đang trải qua những chuyển biến sâu sắc về chính trị, kinh tế và công nghệ với tốc độ chưa từng có kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; quá trình chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo đang làm thay đổi căn bản phương thức phát triển của các quốc gia.
Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải đối mặt với yêu cầu thích ứng nhanh chóng trước những biến động khó lường. Nếu chậm trễ trong dự báo hoặc thiếu tầm nhìn chiến lược, nguy cơ tụt hậu sẽ trở nên hiện hữu. Ngược lại, những quốc gia chủ động định vị vai trò, biết tận dụng cơ hội hợp tác và kết nối quốc tế sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh và không gian phát triển mới.
Đối với Việt Nam, quá trình phát triển không thể tách rời xu thế vận động của thế giới. Việc kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, phát huy nội lực đồng thời tranh thủ hiệu quả nguồn lực bên ngoài tiếp tục được xác định là yêu cầu khách quan để đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Bài học lịch sử khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa đối nội và đối ngoại
Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn cho thấy đối nội và đối ngoại là hai mặt thống nhất, bổ trợ lẫn nhau. Một quốc gia muốn có vị thế đối ngoại vững chắc phải dựa trên nền tảng nội lực mạnh mẽ; ngược lại, thành công trong đối ngoại sẽ tạo thêm nguồn lực cho phát triển trong nước.
Ngay từ thời phong kiến, cha ông đã thể hiện nghệ thuật bang giao mềm dẻo nhưng kiên cường. Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn từng đúc kết trong Binh thư yếu lược: "Hòa ở trong nước thì ít phải dùng binh, hòa ở ngoài biên thì không sợ báo động", thể hiện tư duy lấy hòa bình làm nền tảng để bảo vệ và phát triển đất nước.
Bước sang thời đại Hồ Chí Minh, tư tưởng đối ngoại tiếp tục được nâng lên tầm cao mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là điều cần yếu cho một quốc gia độc lập". Trong suốt các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc cũng như trong công cuộc đổi mới, đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng đã giúp Việt Nam tranh thủ được sự ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế, góp phần tạo nên những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử.
Ngày nay, khi đất nước hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, vai trò của đối ngoại không chỉ dừng lại ở bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia mà còn phải trực tiếp góp phần tạo dựng động lực phát triển mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Năm luận điểm cốt lõi định hình tư duy đối ngoại của Đại hội XIV
Nghị quyết số 06-NQ/TW đã cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV bằng năm luận điểm mang tính nền tảng.
Trước hết, đối ngoại được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, có vị trí ngang tầm với quốc phòng và an ninh trong bảo vệ lợi ích quốc gia từ sớm, từ xa.
Thứ hai, công tác đối ngoại không chỉ nhằm bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia mà còn là phương thức thể hiện bản lĩnh, bản sắc văn hóa và giá trị của Việt Nam, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước hòa bình, trách nhiệm và đáng tin cậy.
Thứ ba, tự chủ chiến lược và tự cường quốc gia được xác định là nền tảng cốt lõi. Tự chủ để làm chủ vận mệnh dân tộc, tự cường để phát huy tối đa nội lực và nâng cao sức mạnh tổng hợp của đất nước.
Thứ tư, mọi hoạt động đối ngoại đều hướng tới phục vụ lợi ích quốc gia – dân tộc, lấy hòa bình và phát triển làm mục tiêu, lấy người dân làm trung tâm và coi việc đóng góp tích cực cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm của Việt Nam.
Thứ năm, nền đối ngoại được xây dựng theo hướng toàn diện, đồng bộ với sự kết hợp chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng.
Những luận điểm này tạo thành nền tảng lý luận và định hướng hành động cho toàn bộ hệ thống chính trị trong triển khai công tác đối ngoại thời gian tới.
Năm định hướng chiến lược đưa ngoại giao Việt Nam vươn tầm
Từ tư duy bảo vệ không gian phát triển, Nghị quyết hướng đến xây dựng nền ngoại giao kiến tạo năng lực phát triển quốc gia với năm định hướng lớn.
Tiên phong ngăn ngừa khủng hoảng, kiến tạo môi trường hòa bình
Đối ngoại phải chủ động xây dựng "vành đai an ninh – phát triển", củng cố quan hệ với các nước láng giềng thông qua kết nối hạ tầng, năng lượng, logistics, văn hóa và khoa học công nghệ, tạo sự đan xen lợi ích lâu dài.
Đồng thời, Việt Nam kiên trì giải quyết các bất đồng bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, tiếp tục phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và duy trì quan hệ cân bằng, hài hòa với các nước lớn, không để rơi vào thế đối đầu hay phụ thuộc.
Cùng với đó, việc nâng cao năng lực dự báo chiến lược, quản trị rủi ro và mở rộng hợp tác về quốc phòng, an ninh mạng được coi là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh mới.
Đối ngoại trở thành động lực mở rộng không gian phát triển
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là chuyển mạnh tư duy ngoại giao kinh tế từ "thu hút" sang "lựa chọn và nâng cao chất lượng".
Việt Nam ưu tiên các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài có hàm lượng công nghệ cao, tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Song song đó là khai thác hiệu quả các nguồn vốn xanh, tín dụng khí hậu và vốn ưu đãi dành cho phát triển hạ tầng chiến lược.
Ngoại giao công nghệ cũng được xác định là hướng đi quan trọng nhằm kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử và các ngành công nghệ mũi nhọn, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thể hiện trách nhiệm với cộng đồng quốc tế
Với vị thế và uy tín ngày càng được nâng cao, Việt Nam được kỳ vọng đóng vai trò chủ động hơn trong các cơ chế đa phương, không chỉ tham gia mà còn đóng góp sáng kiến và định hình các chương trình nghị sự quốc tế.
Việt Nam tiếp tục tích cực tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, cứu trợ nhân đạo và cứu hộ quốc tế, qua đó khẳng định hình ảnh một quốc gia có trách nhiệm và tích cực đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Nâng tầm vị thế quốc gia bằng sức mạnh mềm
Ngoại giao văn hóa được xác định là một trong những trụ cột quan trọng nhằm lan tỏa hình ảnh đất nước Việt Nam giàu truyền thống, đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu rộng.
Những giá trị văn hóa ngàn năm văn hiến cùng thành tựu của công cuộc đổi mới cần được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển thông qua ngoại giao di sản, quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy hợp tác du lịch, kinh tế sáng tạo.
Đồng thời, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được xem là nguồn lực chiến lược. Việc kết nối đội ngũ trí thức, chuyên gia và doanh nhân kiều bào sẽ góp phần bổ sung nguồn lực chất lượng cao cho sự phát triển đất nước.
Xây dựng nền ngoại giao hiện đại, chuyên nghiệp
Định hướng cuối cùng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền ngoại giao kết hợp hài hòa giữa truyền thống ngoại giao dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh và tinh hoa ngoại giao hiện đại của thế giới.
Đặc biệt, yếu tố con người được xác định là nhân tố quyết định. Đội ngũ cán bộ đối ngoại cần được xây dựng theo hướng "vừa hồng, vừa chuyên", có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy hiện đại, trình độ chuyên môn cao và phong cách làm việc chuyên nghiệp.
Tinh thần "6 dám" gồm dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn được xem là yêu cầu cốt lõi để hình thành đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới.
Bốn trọng tâm bảo đảm Nghị quyết đi vào cuộc sống
Để Nghị quyết số 06-NQ/TW nhanh chóng được triển khai hiệu quả, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung thực hiện bốn nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết là thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị rằng đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Mỗi bộ, ngành, địa phương làm tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của mình cũng chính là góp phần tạo nền tảng cho thành công của đối ngoại.
Thứ hai, các cấp, các ngành cần khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình hành động, kế hoạch thực hiện với mục tiêu rõ ràng, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo thay cho hình thức hay thành tích.
Thứ ba là đổi mới cơ chế phối hợp liên ngành, tăng cường kết nối giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và dữ liệu lớn trong theo dõi, giám sát việc thực hiện các cam kết quốc tế.
Cuối cùng, việc kiện toàn bộ máy chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế, chuẩn bị xây dựng Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện.
Khẳng định bản lĩnh và khát vọng Việt Nam trong kỷ nguyên mới
Lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng mỗi bước phát triển vượt bậc của dân tộc đều gắn liền với sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh nội sinh và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, yêu cầu đặt ra đối với công tác đối ngoại không chỉ là bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia mà còn phải tiên phong mở ra những cơ hội phát triển mới cho đất nước.
Nghị quyết số 06-NQ/TW thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và khát vọng phát triển của Đảng trong kỷ nguyên mới. Với tư duy chủ động, tự chủ, tự cường và hội nhập sâu rộng, đường lối đối ngoại của Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tạo nên bước chuyển mạnh mẽ, đưa ngoại giao Việt Nam trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo môi trường hòa bình, huy động nguồn lực quốc tế và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần đoàn kết của toàn dân tộc sẽ là nền tảng để hiện thực hóa những mục tiêu chiến lược đó, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và ngày càng khẳng định vai trò, uy tín trong cộng đồng quốc tế.
Tấn Tài