Người giàu nhất thế giới cho rằng sự phát triển của AI, năng lượng và robot sẽ tạo ra một tương lai “dồi dào” đến mức của cải trở nên dư thừa
Trong một buổi trò chuyện trên podcast Moonshots with Peter Diamandis hồi đầu tháng, CEO của Tesla và SpaceX khuyên mọi người “đừng quá lo lắng về việc tích góp tiền cho hưu trí trong 10–20 năm tới”, vì theo ông, “điều đó sẽ không còn quan trọng”.
Người giàu nhất thế giới cho rằng sự phát triển của AI, năng lượng và robot sẽ tạo ra một tương lai “dồi dào” đến mức của cải trở nên dư thừa, khiến khoản tiết kiệm cá nhân cho tuổi già trở nên “không còn ý nghĩa”.
Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh nước Mỹ đang đối mặt với khủng hoảng chi phí sinh hoạt, do lạm phát kéo dài, lãi suất cao và tiền lương tăng chậm. Nợ hộ gia đình Mỹ đã chạm mức kỷ lục 18.590 tỷ USD trong quý 3/2025, tăng hơn 50% so với năm 2015.
Business Insider đã hỏi ý kiến 7 chuyên gia tài chính cá nhân và AI về phát ngôn của Musk. Tất cả đều thống nhất một điều: người dân không nên nghe theo lời khuyên này.
“Nguy hiểm và gây hiểu lầm”
Ông Geoffrey Sanzenbacher, chuyên gia nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Hưu trí (CRR) thuộc Đại học Boston, cho rằng phát biểu của Musk là “nguy hiểm và gây hiểu lầm”.
“Musk đang gửi đi một thông điệp sai lệch”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng an sinh xã hội Mỹ có nguy cơ bị cắt giảm trong những năm tới do thiếu hụt ngân sách. Vì vậy, người dân nên tiết kiệm nhiều hơn, chứ không phải ít đi.
Bà Alicia Munnell, cố vấn cao cấp của CRR, cũng bác bỏ quan điểm của Musk:
“Tôi sẽ không để tâm đến những gì Elon Musk nói ngoài lĩnh vực chuyên môn của ông ấy. Ông ấy không hiểu cuộc sống của người Mỹ hay tầm quan trọng của an sinh xã hội và các quỹ hưu trí đối với mức sống của người dân”.
AI không đảm bảo tương lai an toàn cho tất cả
Bà Olivia Mitchell, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lương hưu và Hưu trí thuộc Đại học Wharton, thừa nhận rằng AI có thể nâng cao năng suất và giảm chi phí trong dài hạn. Tuy nhiên, bà cảnh báo lời khuyên của Musk là rủi ro, vì an ninh tài chính khi về già vẫn phụ thuộc nhiều vào tiết kiệm cá nhân.
“Ngay cả trong một nền kinh tế giàu có hơn, lợi ích sẽ không được phân bổ đều và vẫn tồn tại nhiều bất định”, bà nói.
Công nghệ không tự động mang lại công bằng
Bà Kristin Pugh, chuyên gia quản lý tài sản tại Creative Planning, cho rằng AI có thể giúp con người đáp ứng nhu cầu cơ bản dễ dàng hơn, nhưng lịch sử cho thấy các tiến bộ công nghệ trước đây không giúp giảm giờ làm việc và không phân bổ của cải một cách công bằng.
“Trước khi hủy bỏ hoàn toàn khái niệm tiết kiệm cho tương lai, chúng ta cần biết rõ môi trường và hệ thống nào sẽ đảm bảo nhu cầu cơ bản cho mọi người”, bà nói.
Giáo sư Ekaterina Abramova (Trường Kinh doanh London) nhận định AI chắc chắn sẽ làm thay đổi thế giới trong 20 năm tới, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc tiết kiệm hưu trí sẽ trở nên vô nghĩa.
Bà cho rằng một tương lai “thu nhập cao cho tất cả” còn phụ thuộc vào chính sách phân phối lại của cải của chính phủ, chứ không chỉ là công nghệ.
Dự đoán tương lai luôn đầy rủi ro
Ông John Nosta, chuyên gia đổi mới và sáng lập NostaLab, nói rằng viễn cảnh mà Musk vẽ ra dựa trên một chuỗi giả định mong manh về chính trị, tài khóa, lòng tin xã hội và sự công bằng giữa các thế hệ.
“Đó không phải là vấn đề công nghệ, mà là vấn đề phối hợp ở quy mô của cả nền văn minh”, ông nhận định.
Trong khi đó, ông James Ransom (Đại học University College London) nhấn mạnh rằng con người rất kém trong việc dự đoán tương lai.
Ông dẫn lại một ví dụ lịch sử: nhiều nhân viên của RAND Corporation vào những năm 1950 từng không đóng góp vào quỹ hưu trí vì nghĩ rằng chiến tranh hạt nhân sẽ nổ ra và họ không sống đủ lâu để hưởng lương hưu.
“Lúc đó, suy nghĩ ấy có vẻ hợp lý. Nhưng chúng ta nên rút kinh nghiệm từ họ và đừng đi quá xa theo chiều ngược lại”, ông nói.
Anh Mai