Giám đốc mảng Camera của Xiaomi: Mối quan hệ hợp tác của chúng tôi với Leica bắt nguồn từ một triết lý chung - mang linh hồn trở lại với nhiếp ảnh di động

Thị trường smartphone cao cấp đang bước vào giai đoạn bão hòa về hiệu năng. Khi phần lớn các nhà sản xuất đều chia sẻ chung những nền tảng vi xử lý đầu bảng, sức mạnh cấu hình không còn là yếu tố duy nhất để tạo nên sự khác biệt. Trong bối cảnh đó, nhiếp ảnh di động trở thành một trong những "chiến trường" quan trọng nhất, nơi mỗi thương hiệu buộc phải xác định rõ bản sắc của mình.

Với Xiaomi, sự dịch chuyển ấy mang ý nghĩa đặc biệt. Xiaomi 17 Ultra không đơn thuần là một sản phẩm mới, mà phản ánh nỗ lực định vị trong phân khúc cao cấp. Rũ bỏ hình ảnh về những thiết bị chỉ tập trung vào cấu hình cao với mức giá rẻ trong quá khứ, hãng đang từng bước thiết lập vị thế mới trong xây dựng hình ảnh thương hiệu, định hình lại cách thiết bị di động tiếp cận với nhiếp ảnh.

Đối với người dùng hiện đại, điện thoại không chỉ là công cụ liên lạc mà còn là thiết bị ghi hình chính để lưu giữ và chia sẻ cuộc sống hàng ngày. Nắm bắt nhu cầu này, Xiaomi 17 Ultra mang đến một hướng tiếp cận khác biệt. Khác với xu hướng phụ thuộc ngày càng nhiều vào thuật toán trí tuệ nhân tạo để xử lý hình ảnh, sản phẩm này hướng tới việc khôi phục lại những giá trị quang học truyền thống.

Thông qua hợp tác với Leica, Xiaomi không chỉ nâng cấp phần cứng camera, mà còn theo đuổi một triết lý chung: đưa linh hồn của nhiếp ảnh trở lại smartphone, để mỗi khung hình không chỉ sắc nét mà còn có chiều sâu và cảm xúc.

Để hiểu rõ hơn về định hướng này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với các đại diện của Xiaomi tại sự kiện ở Bắc Kinh. Những chia sẻ từ đội ngũ kỹ sư đã hé lộ cách hãng đang giải quyết các giới hạn vật lý trên hệ thống camera, cũng như tham vọng tái định nghĩa trải nghiệm nhiếp ảnh di động.

Hành trình 4 năm định hình hệ sinh thái quang học

"Trên mặt đất vốn làm gì có đường. Người ta đi mãi thì thành đường thôi." - Câu nói nổi tiếng của Lỗ Tấn có thể xem như một ẩn dụ phù hợp khi nhìn lại hành trình Xiaomi theo đuổi nhiếp ảnh di động.

Năm 2022, khi Xiaomi 12S Series lần đầu tiên giới thiệu thấu kính Leica Summicron, thị trường vẫn hoài nghi về khả năng cạnh tranh thực sự của hãng trong phân khúc hình ảnh cao cấp. Tuy nhiên, thay vì xem đây là một phép thử ngắn hạn, Xiaomi duy trì một lộ trình phát triển nhất quán.

Bước vào năm thứ tư của thỏa thuận hợp tác chiến lược, nền tảng ban đầu đã được mở rộng thành một hệ sinh thái hình ảnh toàn diện. Sự hợp tác không chỉ giới hạn ở dòng Ultra cao cấp nhất mà đã xuất hiện trên toàn bộ dải sản phẩm chủ lực, bao gồm dòng flagship tiêu chuẩn, các thiết bị màn hình gập MIX Fold và dòng T Series. Qua từng thế hệ, từ thấu kính Summicron nâng cấp lên hệ thống Leica Quad camera rồi Summilux, trọng tâm luôn được đặt vào việc thúc đẩy giới hạn của nhiếp ảnh di động và cải thiện trải nghiệm hình ảnh thực tế.

Trong chuỗi phát triển đó, Xiaomi 17 Ultra đóng vai trò là điểm hội tụ của bốn năm tích lũy. Sự kế thừa xuyên suốt này cho thấy việc tập trung vào quang học không phải là một quyết định theo xu hướng, mà là một lựa chọn chiến lược nhằm tái định vị thương hiệu trong dài hạn.

Minh chứng rõ nét cho chiều sâu của mối quan hệ này không chỉ dừng lại ở dòng Ultra. Nhân cột mốc bốn năm hợp tác, phiên bản đặc biệt Leica Leitzphone Powered by Xiaomi được giới thiệu như một sản phẩm mang tính biểu tượng.

Thiết bị chia sẻ nền tảng phần cứng với bản Ultra, nhưng được tinh chỉnh nhằm hướng tới nhóm người dùng đề cao trải nghiệm nhiếp ảnh thuần chất. Điểm khác biệt nổi bật là Leica Camera Ring, vòng xoay điều khiển vật lý tích hợp trực tiếp vào cụm camera, mang lại thao tác cơ học trực quan thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào giao diện cảm ứng.

Bên cạnh đó, chế độ Leica Essential tái hiện phong cách hình ảnh của Leica M9 và Leica M3 cùng film MONOPAN 50. Từ thiết kế cơ học đến chế độ hình ảnh chuyên biệt, Leitzphone phản ánh nỗ lực chuyển tải triết lý nhiếp ảnh Leica sang smartphone một cách trọn vẹn.

"Đưa linh hồn trở lại nhiếp ảnh di động" - Leica không chỉ là một logo

Sự hiện diện của một thương hiệu máy ảnh Đức trăm năm tuổi trên mặt lưng smartphone vốn luôn kèm theo tranh cãi. Với không ít người, logo Leica đôi khi bị nhìn nhận như một dấu ấn marketing nhiều hơn là sự tham gia sâu vào quá trình phát triển sản phẩm. Cách hợp tác giữa các hãng smartphone và thương hiệu máy ảnh không phải lúc nào cũng được công bố đầy đủ, khiến những hoài nghi ấy càng có cơ sở để tồn tại.

Nhưng với Xiaomi 17 Ultra, cách hãng mô tả mối quan hệ này cho thấy một cấu trúc hợp tác được định nghĩa lại ở cấp độ cao hơn so với trước đây.

Tại buổi gặp gỡ, đại diện chiến lược của Xiaomi nhấn mạnh:

"Mối quan hệ hợp tác của chúng tôi với Leica bắt nguồn từ một triết lý chung: mang linh hồn trở lại với nhiếp ảnh di động."

Tất nhiên, bất kỳ tuyên bố nào tại một sự kiện ra mắt cũng đều phục vụ mục tiêu truyền thông. Nhưng điều đáng quan tâm chính là cách thực hiện có đủ để chứng thực cho lời nói đó không.

Nếu chỉ dừng ở câu nói này, mọi thứ có thể vẫn nằm trong phạm vi khẩu hiệu. Nhưng điểm đáng chú ý nằm ở cách mô hình hợp tác được định nghĩa lại. Thay vì một cấu trúc R&D truyền thống, hai bên chuyển sang cái gọi là Strategic Co-creation, một mô hình đồng sáng tạo ở cấp độ chiến lược.

Khi được hỏi về sự khác biệt căn bản của thế hệ này so với các lần hợp tác trước đây, Xiaomi đã chỉ ra một bước ngoặt quan trọng: "Từ chỗ chủ yếu thực hiện các hoạt động nghiên cứu và phát triển chung (Joint R&D) như trước đây, chúng tôi đã chuyển sang một mô hình đồng sáng tạo chiến lược (Strategic Co-creation) hoàn toàn mới".

Giải thích sâu hơn về sự chuyển dịch này, đại diện Xiaomi định hình rõ các trọng tâm: "Điều này có nghĩa là ở cốt lõi của mối quan hệ đối tác, sự nâng cấp nằm ở ba trụ cột chính: quang học, thẩm mỹ và trải nghiệm. Thông qua sự hợp tác này, chất ảnh Leica thực sự sống động trong tay người dùng, biến những khoảnh khắc đời thường thành những bức ảnh phi thường."

Leica không chỉ tham gia ở giai đoạn tinh chỉnh màu sắc, mà đồng hành từ những bước đầu tiên của thiết kế quang học. Các kỹ sư hai bên cùng làm việc trên cấu trúc thấu kính, lựa chọn cảm biến, cơ chế tele liên tục, chứng nhận APO và đồng phát triển ISP.

Xiaomi không phủ nhận vai trò của thuật toán, đó là điều tất yếu trong kỷ nguyên computational photography, nhưng không thể thay thế nền tảng quang học. Khi phần cứng đủ tốt, phần mềm trở thành công cụ hoàn thiện, không phải lớp xử lý nhằm che lấp giới hạn.

"Thuật toán đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nhiếp ảnh di động, bởi thiết bị luôn bị giới hạn bởi năng lực phần cứng và kích thước các thành phần quang học. Nhưng chúng tôi tin rằng phần cứng cũng chiếm một nửa của phương trình. Bạn cần có phần cứng tốt nhất thì mới có thể tạo ra kết quả cuối cùng thực sự chất lượng."

Thành quả của quá trình đồng sáng tạo này không chỉ nằm ở lời tuyên bố, mà thể hiện qua cấu trúc quang học cụ thể: ống kính tele đạt chứng nhận Leica APO, khả năng zoom quang học liên tục 75-100mm và khả năng kiểm soát quang sai màu (chromatic aberration) mà Xiaomi gọi là "chưa từng có".

"Những thành tựu thực sự xứng đáng với cái tên 'Ultra'", đại diện hãng tự hào chia sẻ.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn các thông số riêng lẻ là cách toàn bộ hệ thống camera được xây dựng như một chỉnh thể. Khái niệm mà đội ngũ kỹ sư nhấn mạnh không đơn thuần là cải thiện một chế độ chụp cụ thể, mà là cách tiếp cận nhiếp ảnh dựa trên nền tảng quang học: thu nhận ánh sáng, chi tiết và dải tương phản ngay từ khoảnh khắc bấm máy.

Không gian càng nhỏ, bài toán càng lớn

Khi bước vào con đường nhiếp ảnh trên thiết bị di động, rào cản lớn nhất không nằm ở thuật toán, mà ở không gian vật lý. Khối lượng không gian bên trong một chiếc smartphone luôn buộc các nhà sản xuất phải đưa ra những quyết định khó khăn.

Trong buổi phỏng vấn, đội ngũ thiết kế đã được đặt một câu hỏi trực tiếp: Tại sao Xiaomi lại chọn giải pháp sử dụng một ống kính telephoto duy nhất, trong khi nhiều đối thủ sừng sỏ trên thị trường đang chạy đua trang bị hệ thống hai camera tele độc lập? Đáp lại thắc mắc này, Giám đốc Sản phẩm Camera của Xiaomi đã chỉ ra một thực tế mà mọi smartphone phải đối mặt.

"Chúng tôi không muốn người dùng phải rơi vào những giải pháp mang tính thỏa hiệp chọn một bỏ một. Bởi vì không gian smartphone thực sự rất hạn chế, bạn không thể dễ dàng nhét hai cảm biến lớn vào hai ống kính tele. Cuối cùng, bạn sẽ phải ưu tiên một cái và đánh mất trải nghiệm ở cái kia", đại diện Xiaomi phân tích.

Trong bối cảnh nhiều đối thủ lựa chọn trang bị hai camera tele độc lập để mở rộng dải tiêu cự, Xiaomi lại đi theo hướng khác. Đó là một quyết định không dễ dàng, bởi số lượng ống kính thường là yếu tố dễ nhìn thấy nhất trên bảng thông số kỹ thuật. Nhưng với đội ngũ phát triển, bài toán không nằm ở việc có bao nhiêu camera, mà là mỗi camera có thể đạt tới giới hạn nào.

Thay vì chạy theo số lượng và chấp nhận dùng cảm biến nhỏ, Xiaomi dồn toàn lực vào một cảm biến 200MP kết hợp cùng cơ chế zoom quang học cơ học thực thụ (mechanical optical zoom) trải dài liên tục từ 75mm đến 100mm. Lựa chọn này đảm bảo người dùng luôn nhận được trọn vẹn độ phân giải tối đa trên toàn bộ dải tiêu cự quan trọng nhất, loại bỏ việc phải sử dụng phương pháp cắt cúp kỹ thuật số (digital cropping) vốn là nguyên nhân chính làm suy giảm chi tiết hình ảnh ở các mức zoom lỡ cỡ.

Tuy nhiên, giới hạn vật lý một lần nữa lên tiếng. Khi được hỏi vì sao dải tiêu cự cơ học này chỉ dừng lại ở mốc 100mm mà không vươn xa hơn tới 120mm hay 140mm, đội ngũ kỹ sư thừa nhận họ đã phải đưa ra một điểm dừng đầy tính toán. "Chúng tôi cũng rất muốn tiến xa hơn đến 120mm, nhưng không gian đơn giản là không cho phép. Đó là một sự cân bằng sau khi tính toán lại độ phân giải, tiêu cự và cả không gian khả dụng. Bởi vì một khi tiến xa hơn, bạn sẽ cần gia tăng chiều cao của cụm camera", vị đại diện chia sẻ. Việc bảo toàn tính thẩm mỹ và không làm mặt lưng lồi lên quá mức thô kệch đã buộc các kỹ sư phải tiết chế.

Việc đưa một cơ cấu zoom liên tục vào thân máy mỏng nhẹ không chỉ là bài toán sắp xếp, mà còn mở ra một thách thức cơ khí chưa từng có: khả năng duy trì độ nét mượt mà.

Lý giải về mức độ phức tạp của dự án, Giám đốc Sản phẩm Camera của Xiaomi cho biết: "Zoom quang cơ học hoàn toàn khác với thiết kế thấu kính cố định vốn chỉ có thể tối ưu hóa lấy nét gần hoặc lấy nét xa. Với zoom quang cơ học, bạn phải đảm bảo toàn bộ dải tiêu cự đều hoạt động hoàn hảo. Khi tiêu cự thay đổi, các nhóm thấu kính phải di chuyển với hành trình xa hơn, từ mức 1.5mm thông thường lên tới 7mm".

Để vượt qua rào cản kỹ thuật này, Xiaomi đã áp dụng hệ thống cơ học mang tên Dual-Carriage Zoom System. Cấu trúc tinh vi này bao gồm tám thấu kính được chia làm ba nhóm hoạt động độc lập. Khi nhóm thấu kính chính trượt đi trên ray lớn để thay đổi góc nhìn, một hệ thống ray phụ sẽ lập tức điều khiển nhóm thấu kính lấy nét bám theo để tinh chỉnh độ sắc nét ngay tức khắc. Việc ba nhóm thấu kính phải phối hợp nhịp nhàng trong không gian siêu nhỏ đòi hỏi độ chính xác cực cao trong khâu chế tác và căn tâm quang học.

Thành quả của sự đánh đổi và nỗ lực cơ khí đó là trở thành cụm telephoto đầu tiên trên smartphone đạt chứng nhận Leica APO (apochromatic), là tiêu chuẩn quang học nhằm kiểm soát hiện tượng viền màu bằng cách đảm bảo nhiều bước sóng ánh sáng hội tụ chính xác tại cùng một điểm. Với chứng nhận Leica APO, cụm telephoto của Xiaomi 17 Ultra được tối ưu để giảm sai lệch màu sắc trên toàn khung hình, thay vì chỉ ở vùng trung tâm.

Chia sẻ về quyết định đầu tư vào cơ học đắt đỏ thay vì dùng phần mềm, đại diện Xiaomi khẳng định một số loại quang sai màu cực kỳ khó để loại bỏ bằng thuật toán sau khi chụp. Đó là lý do tại sao các kỹ sư cần phải xử lý triệt để hiện tượng viền màu ngay ở cấp độ quang học, đảm bảo ánh sáng đi vào cảm biến là luồng sáng trung thực, trong trẻo và chính xác.

"Master of the Night" - Camera chính 1-inch và LOFIC

Nếu cụm tele cơ học là lời giải cho khoảng cách, thì camera chính trên Xiaomi 17 Ultra cũng giải quyết một bài toán khó không kém: kiểm soát dải tương phản trong những điều kiện ánh sáng khắc nghiệt. Ngay từ phần giới thiệu, đại diện Xiaomi đã xác định đây là một trong hai đột phá cốt lõi: camera Leica 1-inch "ultra-dynamic", sử dụng cảm biến LOFIC Light Fusion 1050L kết hợp hệ quang học Leica Ultra-Pure để mở rộng đáng kể dải tương phản động.

Song song với tham vọng đó là một lựa chọn mang tính đánh đổi. Khi được hỏi vì sao không tích hợp cơ chế thay đổi khẩu độ, Xiaomi cho biết việc đặt một cảm biến 1-inch tại tiêu cự 23mm trong thân máy giới hạn buộc hãng phải ưu tiên không gian cho sensor, thay vì bổ sung thêm cấu trúc lá khẩu cơ học phức tạp. Trọng tâm, vì thế, được dồn toàn lực vào năng lực thu nhận ánh sáng ngay từ phần cứng.

Cốt lõi của hệ thống này là LOFIC (Lateral Overflow Integration Capacitors). Trước đây, HDR đa khung hình phải ghép nhiều ảnh phơi sáng khác nhau, dễ phát sinh hiện tượng nhòe chuyển động. Công nghệ DCG cải thiện phần nào bằng xử lý ở cấp độ phần cứng, nhưng vẫn bị giới hạn bởi dung lượng lưu trữ điện tích của mỗi điểm ảnh khi gặp nguồn sáng quá gắt.

Để giải thích LOFIC, Xiaomi đưa ra một hình ảnh khá trực quan: hãy xem ánh sáng như nước và mỗi điểm ảnh trên cảm biến là một chiếc xô nhỏ. Khi "chiếc xô" đầy, phần ánh sáng dư sẽ tràn ra ngoài, gây cháy sáng và mất chi tiết. LOFIC bổ sung thêm một vùng chứa ngay trong cấu trúc pixel để giữ lại phần tràn đó, từ đó mở rộng đáng kể khả năng "chứa sáng" của cảm biến và hạn chế hiện tượng phơi sáng quá mức.

Kết quả là dải tương phản cao hơn trong một lần phơi sáng duy nhất, hạn chế motion blur và giữ được chi tiết ở cả vùng tối lẫn vùng sáng gắt như hoàng hôn, lửa hay pháo hoa. LOFIC hiện chưa thể thu nhỏ để áp dụng cho tele do giới hạn chế tác, nhưng ở camera chính, nó trở thành nền tảng kỹ thuật cho tham vọng lớn hơn.

Chính sự hoàn thiện ở cấp độ vật lý này là cơ sở để hãng tự tin tuyên bố: "Đây chính là kiệt tác mới nhất của chúng tôi, Xiaomi 17 Ultra, thiết bị mà chúng tôi tự hào gọi là 'Chuyên gia chụp đêm', nhờ khả năng ghi lại mọi chi tiết đáng kinh ngạc ngay cả trong những kịch bản ánh sáng khắc nghiệt nhất".

Câu trả lời cho "What's Next?" khi cuộc đua cấu hình chững lại

Smartphone có thể đã chạm trần về sức mạnh xử lý, nhưng nhiếp ảnh di động vẫn chưa chạm trần về giới hạn quang học.

Xiaomi 17 Ultra đang đứng đúng tại điểm giao thoa đó. Thiết bị sở hữu vi xử lý Snapdragon 8 Elite Gen 5 thuộc nhóm mạnh nhất hiện nay, phiên bản quốc tế đi kèm viên pin 6.000 mAh vẫn đảm bảo thời lượng sử dụng bền bỉ. Tất cả được đặt trong thân máy mỏng 8,29 mm và nặng 219 gram, một sự cân bằng đáng chú ý giữa hiệu năng cao cấp và tính cơ động.

Khi năng lực xử lý đã đạt đến ngưỡng đủ để đáp ứng mọi tác vụ nặng, cuộc cạnh tranh không còn xoay quanh xung nhịp hay dung lượng pin. Khoảng trống tiếp theo nằm ở trải nghiệm hình ảnh. Với Xiaomi, điều đó đồng nghĩa với việc đầu tư sâu hơn vào quang học, nơi ánh sáng, chi tiết và dải tương phản vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng.

Trên Xiaomi 17 Ultra, hệ thống camera Leica 1 inch được trang bị cảm biến Light Fusion 1050L, hướng tới việc tái tạo màu sắc tự nhiên và chiều sâu ánh sáng chân thực hơn. Với các nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp, thiết bị không chỉ là một chiếc smartphone mà trở thành công cụ tác nghiệp thực thụ. Sự kết hợp giữa khả năng zoom cơ học và màn hình HyperRGB có độ sáng tối đa 3.500 nits mang lại lợi thế rõ rệt khi chụp và kiểm soát hình ảnh trong nhiều điều kiện ánh sáng khác nhau.

Đáng chú ý, để giải quyết những hoài nghi liên quan đến mật độ điểm ảnh, công nghệ HyperRGB đã từ bỏ cấu trúc Pentile truyền thống. Thay vào đó là hệ thống điểm ảnh phụ đỏ, xanh lá và xanh lam độc lập, có kích thước đồng nhất. Cách tiếp cận này vừa cải thiện độ trong trẻo của khung hình, vừa đảm bảo hiệu quả năng lượng khi độ sáng được đẩy lên mức cao.

Con đường được định hình tại thị trường Việt Nam

Sự đón nhận của người dùng trong nước đối với định hướng cao cấp này đã được thể hiện qua kết quả kinh doanh của các thế hệ trước, trong đó Xiaomi 15 Series ghi nhận mức tăng trưởng 200% so với tiền nhiệm trong tháng đầu mở bán.

Động thái liên tục giới thiệu các dòng flagship mới nhất tại Việt Nam cùng thời điểm ra mắt toàn cầu đã tái khẳng định vị thế trọng điểm của thị trường nước ta. Bước sang năm 2026, phiên bản Ultra sẽ được phân phối rộng rãi tại tất cả hệ thống bán lẻ trên cả nước, đi kèm các chính sách hậu mãi cạnh tranh, điều đó không đơn thuần là mở rộng độ phủ sản phẩm, mà phản ánh một sự ưu tiên chiến lược rõ ràng.

Tuy vậy, niềm tin của người dùng không được xây dựng chỉ bằng một thiết bị mang tính biểu tượng. Song song với cỗ máy dẫn đầu về nhiếp ảnh, phiên bản tiêu chuẩn được hãng định vị là dòng flagship cao cấp, cân bằng để đáp ứng nhu cầu phổ biến của thị trường. Đây là lựa chọn được thiết kế cho đại đa số người dùng muốn một thiết bị đủ mạnh cho công việc và giải trí, nhưng vẫn đặt tiêu chuẩn cao cho trải nghiệm hình ảnh.

Đại diện đội ngũ phát triển của Xiaomi từng chia sẻ về sự hợp tác với Leica: "Cùng nhau, chúng tôi đã vượt xa khỏi phạm vi phần cứng để định nghĩa lại bản chất cốt lõi của trải nghiệm hình ảnh. Sự hợp tác này đã thiết lập một chuẩn mực mới cho những gì người dùng nhìn thấy và cảm nhận."

Khi triết lý ấy được duy trì qua nhiều thế hệ, nó dần tạo nên một hướng đi rõ ràng. Và chính người dùng Việt Nam, thông qua lựa chọn của mình, sẽ là những người xác nhận giá trị của con đường đó.

Tỷ lệ sử dụng mạng xã hội và sáng tạo nội dung cao khiến camera không còn là tính năng phụ trợ. Với nhiều người trẻ, nhiếp ảnh di động là công cụ kể chuyện mỗi ngày, là phương tiện xây dựng hình ảnh cá nhân, thậm chí là một phần công việc. Ở góc độ đó, Ultra không đơn thuần là phiên bản đắt tiền hơn. Nó dành cho nhóm người dùng tìm kiếm nhiều hơn một chiếc điện thoại, khi chức năng cốt lõi đã ở mức tối đa, camera chính là đỉnh cao tiếp theo.

Mỗi khung hình như vậy đều có thể trở thành nội dung hay kỷ niệm được chia sẻ tức thì, những khoảnh khắc ấy không cần được "xử lý" quá mức. Chúng cần được nhìn thấy một cách trung thực, đầy đủ và đúng với ánh sáng tại thời điểm bấm máy.

Có lẽ đó chính là cách linh hồn được mang trở lại với nhiếp ảnh di động, và cũng là cách Xiaomi định hình một con đường dài hạn tại Việt Nam.

Một số ảnh chúng tôi chụp bằng Xiaomi 17 Ultra tại Bắc Kinh: