Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe cũng như cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế, thay thế cho Thông tư 12/2025/TT-BCA được Bộ Công an ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã mang đến một thay đổi đáng chú ý. Trong đó, cách xử lý đối với giấy phép lái xe ô tô đã hết thời hạn sử dụng là một trong những điểm nhận được nhiều sự quan tâm nhất.
Theo nội dung tại điểm a, khoản 2, điều 19 của thông tư, việc cấp đổi giấy phép trong trường hợp quá hạn được chia thành ba mốc thời gian cụ thể, tính từ ngày giấy phép hết hạn cho đến khi người dân nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ.
Ở mốc đầu tiên, nếu thời gian quá hạn chưa đến 30 ngày, người dân sẽ được cấp đổi giấy phép mới mà không cần trải qua bất kỳ kỳ sát hạch nào. Đây chính là điểm điều chỉnh đáng chú ý nhất so với quy định trước đây.
Mốc thứ hai, khi giấy phép đã quá hạn từ đủ 30 ngày cho tới dưới một năm, người đề nghị cấp đổi bắt buộc phải tham gia sát hạch lại phần lý thuyết.
Giấy phép lái xe quá hạn dưới 30 ngày, không phải thi lại lý thuyết. Ảnh: Phan Bé
Mốc thứ ba, áp dụng đối với những trường hợp giấy phép quá hạn từ một năm trở lên, người lái xe sẽ phải thi lại toàn bộ, bao gồm cả phần lý thuyết lẫn hai phần thực hành là lái xe trong sa hình và lái xe trên đường.
Quy định mới cũng mở rộng áp dụng cho trường hợp giấy phép lái xe bị mất trong lúc đã hết hạn, với điều kiện thông tin của người đề nghị vẫn còn lưu trữ trong hệ thống quản lý giấy phép lái xe hoặc trong hồ sơ theo quy định.
So với cách làm trước đây tại Thông tư 12/2025, sự thay đổi mang ý nghĩa thực tiễn khá lớn. Trước ngày 1/7, chỉ cần giấy phép lái xe quá hạn dù một ngày, người điều khiển phương tiện gần như chắc chắn phải thi lại phần lý thuyết, trừ khi chứng minh được rơi vào các tình huống bất khả kháng như ốm đau, thiên tai, hỏa hoạn hay dịch bệnh và phải có tài liệu xác nhận đi kèm. Với người quá hạn từ một năm trở lên, quy định cũ yêu cầu thi lại cả lý thuyết và thực hành, tương tự như hiện nay.
Từ kinh nhiệm lái xe thực tế cho thấy, không ít tài xế từng rơi vào tình huống chỉ vì bận công việc hoặc quên theo dõi thời hạn mà để giấy phép quá hạn vài ngày, sau đó phải mất thêm thời gian ôn lại và tham gia sát hạch lý thuyết. Việc bổ sung mốc 30 ngày trong Thông tư 108/2026 được xem là bước điều chỉnh linh hoạt hơn, giúp giảm bớt thủ tục không cần thiết cho những trường hợp chỉ chậm trễ trong thời gian ngắn, đồng thời vẫn duy trì yêu cầu sát hạch đối với các trường hợp quá hạn lâu hơn nhằm đảm bảo chất lượng người lái xe.
Như vậy, kể từ ngày 1/7/2026, người dân có giấy phép lái xe sắp hoặc đã hết hạn nên chủ động theo dõi thời điểm để làm thủ tục cấp đổi kịp thời, tránh để quá hạn kéo dài dẫn đến phải tham gia sát hạch nhiều nội dung hơn, vừa mất thời gian vừa phát sinh thêm chi phí.
Xem thêm: Ô tô dùng xăng E10, lái sao đỡ hao?
Cộng tác viên