Graham Potter trở thành HLV của Chelsea? Điều đó dường như không thể xảy ra vài năm trước. Nhưng thuyền trưởng Brighton có khả năng rất cao sẽ trở thành người thay thế Thomas Tuchel tại Stamford Bridge trong vài ngày tới.
Chelsea được cho là đã gặp trực tiếp Potter để thảo luận về chiếc ghế nóng CLB, sau khi họ sa thải Tuchel trong bối cảnh mùa giải mới chỉ vừa bắt đầu. Điều được giới chuyên môn tranh luận rất nhiều là liệu chiến lược gia người Anh có "dám" thử sức mình tại Stamford Bridge hay không. Bởi lẽ, chủ tịch Todd Boehly dường như đang muốn kế thừa phong cách sa thải HLV chớp nhoáng của Roman Abramovich năm xưa.
Quyết định cuối cùng nằm ở chính Potter. Dù có những ưu và khuyết điểm riêng, ông vẫn được rất nhiều chuyên gia đánh giá là người phù hợp nhất có thể thay thế Tuchel vào lúc này. Chelsea cũng vậy, họ thấy được giá trị của việc bổ nhiệm một HLV có phong cách không quá khác biệt với Tuchel dù chiến lược gia người Đức kết thúc hành trình của mình một cách không có hậu.
Mọi ánh nhìn đều đang hướng về Graham Potter, HLV chuẩn bị ngồi vào chiếc ghế nóng tại Chelsea.
Chiến thuật của Potter
Potter đã ưa chuộng sơ đồ 3-4-2-1 kể từ giai đoạn cuối của mùa giải trước. Nhờ đội hình này, Brighton đã đánh bại Man United ở 2 lần đối đầu gần nhất, đặc biệt là chiến thắng 2-1 mới đây khi không còn Marc Cucurella lẫn Yves Bissouma.
Sơ đồ này phụ thuộc nhiều vào 2 tiền vệ phòng ngự đứng ở vị trí double pivot. Họ sẽ hỗ trợ cho bộ ba trung vệ phía sau nhưng cũng hoạt động song song với hai tiền vệ khác ở phía trên, từ đó tạo nên một bộ tứ hỗ trợ và phối hợp với nhau cực kỳ chặt chẽ.
Hệ thống đó cho phép bộ đôi hậu vệ cánh chủ lực của Potter thi đấu mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Họ thoải mái dốc bóng lên phía trước, nhất là khi trong các đợt phản công của Brighton thay vì tạo thành một hàng hậu vệ 5 người phòng ngự một cách bị động.
Chiến lược gia người Anh tạo được những điểm nhấn đầy ấn tượng khi để hai hậu vệ cánh hoạt động năng nổ trên hàng công. Điều này đã được thấy trong chiến thắng trước Man United của Brighton. Leandro Trossard (ở vị trí hậu vệ cánh trái) bắt đầu phản công và góp phần giúp Pascal Gross (hậu vệ phải của Brighton) ghi bàn thắng thứ hai cho đội chủ sân Falmer.
Cặp wing-back của Brighton thường dâng lên phía trước để mang lại nhiều lợi thế hơn khi phản công.
Tuy nhiên, khi Potter cho phép hai hậu vệ cánh thoải mái tấn công, hàng thủ của ông sẽ bị kéo dãn ra. Điều này đã được thấy rõ qua bàn thắng mở tỉ số của Leicester City vào lưới Brighton mới đây. Nhưng chiến lược gia người Anh đã giải quyết vấn đề này bằng cách cho bộ đôi tiền vệ phòng ngự trám vào các khoảng trống nhằm giúp tuyến sau khó bị xuyên thủng.
Tình huống Leicester City ghi bàn thắng sớm khi hàng thủ 3 người của Brighton bị kéo dãn.
Nhìn chung, những điều này không có nghĩa Potter sẽ gắn bó một cách bảo thủ với sơ đồ 3-4-2-1. Ông đã thể hiện sự nhuần nhuyễn về đội hình chiến thuật của mình trong những năm qua. Đôi khi, chiến lược gia người Anh sử dụng sơ đồ 4 hậu vệ. Tuy nhiên, triết lý của Potter thường được giữ nguyên: phòng ngự như một đơn vị, tập trung vào từng vị trí, tấn công từ phía sau và phản công nhanh.
Potter và trí tuệ xúc cảm(Emotional intelligence - EI)
Potter không phải là mẫu HLV chỉ quan tâm đến sơ đồ chiến thuật và những con số. Trái lại, ông cũng rất xem trọng cách trí tuệ xúc cảm (EI) có thể phát huy hết tác dụng của một đội.
"Khi tôi bắt đầu xem xét sâu hơn về khóa học xoay quanh EI và khả năng lãnh đạo, đó dường như là một khía cạnh tuyệt vời cho công tác huấn luyện. Tôi từng thử nghiệm về chúng và sai lầm. Nhưng đó là cách để tôi đưa ra một số khái niệm lãnh đạo: tự nhận thức, đồng cảm, trách nhiệm, động lực, xây dựng mối quan hệ. Chúng là tất cả những thứ bạn cần khi huấn luyện cầu thủ.
Bạn càng muốn biết nhiều về bóng đá, bạn càng phải biết thêm về mọi người xung quanh, đó là sự khác biệt. Bạn phải biết cách đội bóng giao tiếp và thấu hiểu lẫn nhau. Những điều quan trọng trong bóng đá không chỉ là về thông số, đội hình, các buổi tập... mà còn là cách bạn đưa cả đội hoạt động cùng nhau, thúc đẩy các cá nhân hiểu được vai trò của họ và những người khác để cùng nhau tiến xa vì mục tiêu chung".
Potter rất chú trọng đến sự thấu hiểu các cầu thủ trên nhiều khía cạnh.
Brwa Nouri - cựu cầu thủ Ostersund, đội bóng từng được Potter dẫn dắt - đã nhận xét về người thầy cũ của mình như sau:
"Potter không chỉ là một HLV bóng đá. Ông ấy có lẽ là một trong những người đàn ông tuyệt vời nhất mà tôi từng gặp trong đời. Potter rất thông minh về mặt cảm xúc trong cách tương tác với mọi người, khiến bạn luôn chào đón và phát triển bạn. Ông ấy khéo léo trong nhiều lĩnh vực. Bạn phải tự mình trải nghiệm và đánh giá Potter. Nhưng đối với tôi, ông ấy thật đáng kinh ngạc.
Tôi cảm thấy rất biết ơn Potter. Sau những gì tôi đã trải qua, những lần phong độ tôi xuống dốc, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình có thể đạt được bất cứ điều gì như thế này. Thật khó diễn đạt chúng thành lời".
Chiến lược gia người Anh sẽ gặp lại Cucurella tại Chelsea.
Với Potter, không gì là không thể
Không chỉ có những học trò cũ của Potter mới lên tiếng khen ngợi ông. Hai lão tướng Danny Welbeck (31 tuổi) và Adam Lallana (34 tuổi) đều được đá chính thường xuyên ở Brighton trong mùa giải này. Công sức tập luyện không biết mệt mỏi của họ đã được Potter ghi nhận một cách xứng đáng.
Welbeck nói với BBC Sport:
"Mỗi HLV đều có cách làm việc riêng của họ. Với Potter, ông ấy luôn khát khao thành công và giành chiến thắng. Nếu bạn nhìn vào cách Brighton thi đấu, bạn có thể thấy rõ tham vọng của Potter qua những thứ mà ông ấy muốn chúng tôi làm trên sân".
Lallana nói thêm:
"Với kinh nghiệm của tôi về Potter, tôi tin ông ấy là một HLV có suy nghĩ thực sự sâu sắc. Potter cùng đội ngũ của ông ấy làm việc 12 giờ/ngày để hỗ trợ các cầu thủ. Với ông ấy, không gì là không thể. Để trở thành HLV giỏi nhất, ông ấy sẵn sàng biến mọi thứ thành có thể.
Tham vọng của Potter được thể hiện rõ khi ông đồng ý dẫn dắt Chelsea ngay lập tức.
Có rất nhiều động lực khác nhau đối với đội bóng mà Potter cần phải xem xét. Ông ấy có một đội hình gồm 25 cầu thủ, mỗi người đều ở một giai đoạn khác nhau trong sự nghiệp và có cuộc sống với những vấn đề khác nhau. Nhưng Potter cùng các cộng sự của ông ấy giải quyết được mọi vấn đề tại Brighton".
Ai sẽ hưởng lợi ở Chelsea nhờ Potter?
Có một điểm rất đáng chú ý khi Tuchel bị sa thải. Đó chính là việc Chelsea chia tay ông chỉ vài ngày sau khi ký hợp đồng với Pierre-Emerick Aubameyang. Chân sút người Gabon từng phát biểu trước truyền thông là anh đến Stamford Bridge là vì muốn tái hợp với Tuchel - người thầy cũ của mình tại Dortmund. Trớ trêu thay, trò vừa đến thì thầy lại phải ra đi.
Vậy Aubameyang có bị "thất sủng" dưới thời Potter? Không nhất thiết phải vậy. Cần nhớ rằng, Potter đã sử dụng Welbeck một cách tài tình và không nhất thiết bắt cầu thủ này luôn phải lao về phòng ngự. Điều này có nghĩa là Aubameyang vẫn có thể phù hợp với vai trò trung phong tại Chelsea, miễn là anh đóng góp số bàn thắng đáp ứng yêu cầu của Potter.
Aubameyang còn nguyên cơ hội hóa giải "lời nguyền số 9" tại Chelsea.
Một vấn đề khác là Potter sẽ sử dụng cặp wing-back ra sao. Reece James là sự lựa chọn hiển nhiên cho vị trí hậu vệ cánh phải quen thuộc. Trong khi đó, bên trái có thể là Cucurella, Ben Chilwell hoặc thậm chí là một cầu thủ thiên về tấn công. Người ta rất chờ đợi chiến lược gia người Anh sẽ nâng cấp Chelsea bằng "vũ khí" chiến thuật lợi hại nhất của mình ở hai hành lang cánh.
Ở mùa giải 2021/22, Potter từng xếp Cucurella ở vị trí trung vệ lệch trái tại Brighton, đồng thời để Trossard hoặc Solly March phía trước anh. Với Chelsea, ông có thể xếp Cucurella giống như vậy và để Chilwell thi đấu ở vị trí hậu vệ cánh trái sở trường. Nhờ đó, Thiago Silva, Wesley Fofana, Kalidou Koulibaly và Cesar Azpilicueta sẽ luân phiên thi đấu và chia sức cho nhau trong những tuần thi đấu với mật độ dày đặc.
Cucurella sẽ là "quân bài" đặc biệt quan trọng của Potter.
Hai vị trí tiền vệ phòng ngự có lẽ sẽ là cuộc cạnh tranh giữa N'Golo Kante, Mateo Kovacic và Jorginho. Conor Gallagher và Ruben Loftus-Cheek cũng là những lựa chọn thay thế cần thiết ở hàng tiền vệ. Trong khi đó, Mason Mount có vẻ là mẫu cầu thủ hoàn toàn phù hợp với hệ thống của Potter. Anh hoàn toàn có thể phối hợp chặt chẽ với Sterling - người có thể được xếp vào vị trí số 10 thay vì đá rộng hoặc số 9 ảo.
Mặc khác, Kai Havertz, Hakim Ziyech và Christian Pulisic là những cái tên có nguy cơ ít được Potter trọng dụng. Bản thân Havertz sẽ phải cạnh tranh với Aubameyang và Armando Broja cho vị trí tiền đạo. Nếu muốn đá tiền vệ tấn công, cầu thủ người Đức cần lấy lại phong độ của một thần đồng lừng danh thời còn khoác áo Bayer Leverkusen.
Điều tương tự cũng có thể xảy ra với Ziyech và Pulisic. Không loại trừ khả năng Potter sẽ để hai cầu thủ này thử sức với vai trò wing-back. Như vậy, họ sẽ phải chạy, chạy và chạy hết sức mình nếu muốn được ra sân thường xuyên.
Nếu không muốn bị Chelsea "xóa sổ", Ziyech và Pulisic cần tự thay đổi bản thân mình.
Đội hình xuất phát dự kiến dưới thời Potter: Mendy; Fofana, Silva, Cucurella, James, Kante, Kovacic, Chilwell, Mount, Sterling, Aubameyang.