Ảnh minh họa
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, số quyết định bị thu hồi này tăng tăng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo đó, những người trục lợi chính sách bảo hiểm thất nghiệp buộc phải nộp lại số tiền hưởng sai cộng thêm nộp phạt số tiền theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính.
Một số lý do dẫn đến người lao động trục lợi chính sách bảo hiểm thất nghiệp phổ biến như: Do vô tình, chủ quan nên người lao động không hiểu hết chính sách bảo hiểm thất nghiệp; không đọc hết những quy định về bảo hiểm thất nghiệp nên đã mắc phải; người lao động dù đã có việc làm nhưng không chủ động khai báo nhằm mục đích tiếp tục hưởng trợ cấp thất nghiệp; dẫn đến bị trùng lặp khi thực hiện việc đóng, hưởng và vi phạm chế độ, chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội đánh giá bảo hiểm thất nghiệp là chính sách rất ý nghĩa, nhân văn với mục tiêu hỗ trợ cho người lao động có thêm động lực, vượt qua thời kỳ khó khăn khi bị mất việc làm. Tuy nhiên, hiện nay vẫn xảy ra những trường hợp hưởng trợ cấp thất nghiệp sai quy định, gọi là trục lợi chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
Chia sẻ về thực trạng trục lợi quỹ BHTN, ông Trần Tuấn Tú - Trưởng phòng BHTN, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) cho biết đã ghi nhận nhiều trường hợp hưởng trợ cấp thất nghiệp không đúng quy định vẫn được giải quyết, nguyên nhân có thể do hồ sơ ban đầu không được kiểm tra kỹ hoặc đã bị làm sai lệch. Có nhiều người lao động thuộc diện không đủ điều kiện hưởng, hoặc đã có việc làm mới xong không thực hiện việc khai báo, dẫn đến tiếp tục được nhận trợ cấp, vấn đề này chỉ bị phát biện khi thanh tra.
Ông Tú cũng nhấn mạnh rằng: ''Hiện vẫn còn có tình trạng trục lợi chế độ hỗ trợ đào tạo nghề cho NLĐ thất nghiệp, thể hiện ở việc một số cơ sở đào tạo nghề vẫn lập khống danh sách để được quyết toán chi phí đào tạo mặc dù NLĐ không tham gia đào tạo. Bên cạnh đó, các công cụ quản lý hiện nay chưa thể kiểm soát được tình trạng NLĐ có việc làm nên không thể phát hiện sớm được những trường hợp thuộc diện phải chấm dứt hưởng chế độ BHTN''.
Để ngăn chặn tình trạng trục lợi quỹ BHTN, bà Vũ Thị Thanh Liễu - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (thuộc Sở Nội vụ Hà Nội) nhìn nhận rằng người lao động cần hiểu đúng bản chất của BHTN. Đó là, trợ cấp thất nghiệp chỉ là phần ngắn hạn, còn vấn đề quan trọng và lâu dài hơn đó là hỗ trợ việc làm và học nghề miễn phí. "Nếu người lao động có việc làm thì nên thông báo ngay với Trung tâm dịch vụ việc làm để có thể bảo lưu thời gian đã đóng, đó mới là mục đích chính của chính sách bảo hiểm thất nghiệp" - bà Liễu nhấn mạnh.
Theo bà Liễu thì hiện nay trung tâm xử lý hồ sơ hưởng TCTN đang chủ yếu dựa vào sự trung thực trong khai báo của NLĐ. Có những hồ sơ hợp lệ, trung tâm vẫn giải quyết, thời gian sau thì phát hiện sai phạm và thực hiện thu hồi theo quy định. Nhưng việc thu hồi TCTN trên thực tế cũng rất khó khăn do NLĐ chuyển sang làm công việc tự do, thay đổi địa chỉ, số điện thoại, không hợp tác hoặc chưa có khả năng tài chính để hoàn trả.
Để giảm tình trạng trục lợi chính sách bảo hiểm thất nghiệp, cần tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức của người lao động để họ hiểu và không vi phạm quy định. Người lao động phải hiểu được quyền lợi cũng như trách nhiệm của mình khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp.