Hải Phòng đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, với khối lượng đất còn phải bàn giao hơn 100 ha. Tại cuộc họp chiều 28/10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương tập trung xử lý những vướng mắc còn tồn tại, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đoạn tuyến đi qua Hải Phòng dài khoảng 104,669 km, gồm tuyến chính và 3 tuyến nhánh, qua 23 xã, phường, đặc khu. Dự án dự kiến thu hồi khoảng 446 ha đất, ảnh hưởng đến khoảng 5.650 hộ dân và 48 tổ chức. Thành phố đã phê duyệt 39 dự án thành phần phục vụ triển khai, với tổng mức đầu tư khoảng 11.027,6 tỷ đồng.
Tính đến hết ngày 26/10, diện tích đã giải phóng mặt bằng đạt 328,9/435,7 ha, tương đương 75%. Như vậy, theo số liệu diện tích đang được báo cáo, vẫn còn khoảng 106,8 ha chưa được giải phóng. Ba địa phương đã hoàn thành công tác này là An Hưng, An Lão và Hải An.
Tiến độ giữa các nhóm đất có sự chênh lệch đáng kể. Đất nông nghiệp đã giải phóng được 213,4/241 ha, đạt 89%; trong khi đất ở mới đạt 1,48/12,6 ha, tương đương 11%. Các loại đất khác đạt 114/184,3 ha, tương đương 62%.
Hướng tuyến được điều chỉnh của dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Ban quản lý dự án đường sắt
Dồn lực xử lý các vướng mắc
Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương chủ động giải quyết vướng mắc trong phạm vi thẩm quyền, vận dụng linh hoạt các quy định để xử lý dứt điểm những vấn đề phát sinh tại cơ sở. Những nội dung vượt thẩm quyền phải được báo cáo, đề xuất phương án kịp thời, tránh đùn đẩy trách nhiệm hoặc áp dụng máy móc khiến tiến độ bị kéo dài.
Theo kế hoạch được giao, trong tháng 11, các địa phương phải phấn đấu bàn giao từ 97% đến 98% tổng diện tích mặt bằng. Với đất công ích, đất thủy lợi, đất 5% và đất công cộng, các thủ tục liên quan cần được hoàn tất nhanh chóng; mặt bằng được giải phóng đến đâu phải bàn giao ngay cho Ban Quản lý dự án đường sắt đến đó để phục vụ thi công.
Thành phố yêu cầu tập trung xử lý các trường hợp tồn đọng, chỉ để lại khoảng 1-2% đối với những trường hợp thực sự phức tạp, cần củng cố hồ sơ để thực hiện các biện pháp theo quy định. Những trường hợp này phải được giải quyết trong đầu tháng 12, hướng tới hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 15/12.
Để thúc đẩy tiến độ, Văn phòng UBND thành phố được đề nghị rà soát, đề xuất khen thưởng kịp thời những địa phương thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng.
Rà soát vốn bồi thường, đẩy nhanh bàn giao đất tái định cư
Song song với giải phóng mặt bằng, thành phố yêu cầu rà soát chính xác nhu cầu vốn thực tế dành cho bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và Ban Quản lý dự án đường sắt xác định số vốn cần thiết sát với khối lượng công việc, tránh bố trí dự toán quá lớn so với nhu cầu chi trả.
Trên cơ sở đó, các đơn vị cần sớm thống nhất nhu cầu vốn cuối cùng, báo cáo Bộ Xây dựng để chủ động phương án điều chuyển vốn đến những địa phương, dự án cần nguồn lực. Thành phố yêu cầu xử lý các khoản vốn dư, vốn giải ngân chậm trong năm nay, không để phát sinh tình trạng phải chuyển nguồn sang năm sau.
Trường hợp có chủ trương điều chuyển vốn dư, cần nghiên cứu phương án ưu tiên cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tuyến đường Vành đai 5. Các địa phương cũng phải hoàn thiện hồ sơ quyết toán và giải quyết kinh phí đối với những công trình hoàn trả theo thời hạn được giao.
Với các khu tái định cư, yêu cầu trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là điện và nước, để sớm giao đất cho người dân. Các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thu tiền sử dụng đất phải được thực hiện theo quy định. Thành phố đặt mục tiêu thu 50% tiền sử dụng đất tái định cư, nộp ngân sách ngay trong tháng 11.
Sở Xây dựng được giao nghiên cứu, ban hành thiết kế mẫu và hướng dẫn thống nhất về hạ tầng, vỉa hè, lộ giới tại các khu tái định cư, bảo đảm phù hợp quy hoạch và hạn chế tình trạng xây dựng thiếu đồng bộ. Đối với việc di chuyển mồ mả, thành phố đồng ý chủ trương cho phép Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Hải Phòng tạm bàn giao các vị trí mộ cho địa phương tổ chức di chuyển trước; việc bàn giao chính thức sẽ thực hiện sau khi hoàn thiện toàn bộ hạ tầng. Các địa phương được yêu cầu phối hợp, phấn đấu cơ bản hoàn thành di chuyển mộ trong tháng 11.
Ban Quản lý dự án đường sắt cũng phải sớm xác định bằng văn bản ranh giới, phạm vi mốc giới hành lang an toàn đường sắt theo phạm vi đã cắm, làm căn cứ để chính quyền địa phương tuyên truyền và giải thích cho người dân. Đơn vị này có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, hiện trường ngay khi được bàn giao mặt bằng, đồng thời đẩy nhanh thi công tại các khu vực trũng và khu vực xả lũ đã có mặt bằng.
Ngoài nhiệm vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng nghiên cứu phương án mở rộng tối đa khu vực An Khánh, nơi kết nối nút giao cao tốc với Quốc lộ 5 và Quốc lộ 10, hướng tới hình thành khu đô thị, dịch vụ, thương mại đồng bộ.
Trước đó, ngày 24/8, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, với 460/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, tương đương 92%.
Theo phương án được thông qua, tuyến đường sắt có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng. Tuyến chính dài khoảng 363 km, cùng các tuyến nhánh dài khoảng 63 km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
Về thông số kỹ thuật, đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng được thiết kế với tốc độ tối đa 160 km/h. Riêng đoạn qua khu vực đầu mối Hà Nội có tốc độ thiết kế 120 km/h, còn các đoạn tuyến khác được thiết kế với tốc độ 80 km/h.
Tuyến chính và đoạn nhánh nối ga Yên Viên với ga Gia Lâm sử dụng sức kéo điện. Trong khi đó, các tuyến nhánh kết nối cảng biển sử dụng đầu máy diesel, với định hướng từng bước chuyển sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 289.339 tỷ đồng, đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.
Tâm An