Không chỉ là thành công của một ca ghép tạng, đây còn là câu chuyện lay động về nghĩa cử hiến tạng cao đẹp, về những “người hùng” thầm lặng trên hành trình giành giật sự sống từng phút, từng giây cho người bệnh.
Khi sự sống chỉ còn tính bằng từng nhịp máy
Người bệnh là nam thanh niên mới 23 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời với biết bao hoài bão và dự định phía trước. Thế nhưng, thay vì được sống những tháng ngày tuổi trẻ đầy nhiệt huyết, anh lại phải chiến đấu với căn bệnh suy tim giai đoạn cuối.
Bệnh diễn tiến nhanh và nặng nề đến mức mọi phương pháp điều trị nội khoa gần như không còn hiệu quả. Khi nhập viện tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, người bệnh trong tình trạng suy tim nặng, huyết áp tụt sâu, phải sử dụng liên tục thuốc vận mạch liều cao để duy trì tuần hoàn.
Tên của anh nhanh chóng được đưa vào danh sách chờ ghép tim khẩn cấp của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép mô, bộ phận cơ thể người. Tuy nhiên, nguồn tạng hiến phù hợp luôn vô cùng khan hiếm.
Tám ngày trước thời điểm được ghép tim, biến cố nghiệt ngã nhất đã xảy ra: người bệnh ngưng tim. Trong tình huống “ngàn cân treo sợi tóc”, các bác sĩ buộc phải triển khai hệ thống ECMO – kỹ thuật oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể – như giải pháp cuối cùng nhằm duy trì tuần hoàn và sự sống tạm thời.
Thế nhưng, ECMO chỉ là “chiếc cầu nối” mong manh. Mỗi giờ trôi qua trên hệ thống này đều tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, xuất huyết, suy đa cơ quan và tử vong. Hy vọng dường như cạn dần theo từng tiếng máy báo động trong phòng hồi sức.
Cho đến khi một tia sáng bất ngờ xuất hiện từ miền đất mỏ Quảng Ninh.
Cuộc hội chẩn xuyên đêm và quyết định đầy áp lực
Thông tin từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh cho biết có một trường hợp chết não đồng ý hiến tạng với các chỉ số tương thích với người bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Niềm hy vọng được nhen nhóm, nhưng đi kèm là áp lực chưa từng có. Khoảng cách địa lý từ Quảng Ninh đến Thành phố Hồ Chí Minh lên đến hơn 1.700 km, trong khi thời gian thiếu máu lạnh đối với tim ghép lý tưởng chỉ dưới 4 giờ.
GS TS BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng ê-kíp ghép tim – chia sẻ rằng đây là một trong những ca ghép khó khăn và áp lực nhất từ trước đến nay.
Chỉ cần chuyến bay chậm vài phút, một cung đường ùn tắc hay bất kỳ trục trặc nhỏ nào trong quá trình vận chuyển, toàn bộ cơ hội sống của người bệnh có thể khép lại.
Sau cuộc hội chẩn kéo dài xuyên đêm, với tinh thần “còn nước còn tát”, ê-kíp ghép tim quyết định thực hiện cuộc đua sinh tử chưa từng có. Một đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm lập tức lên đường ra Bắc để tiếp nhận trái tim hiến tặng.
Hành trình xuyên Việt của “món quà sự sống”
Sáng 10/5/2026, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, không khí trong phòng mổ lặng đi trong giây phút tri ân người hiến tạng. Trong nỗi đau mất mát người thân, gia đình người hiến đã đưa ra quyết định nhân văn vô giá: hiến tặng các mô, tạng để cứu sống nhiều cuộc đời khác.
Sau khi hoàn tất các thủ tục chuyên môn, trái tim được lấy ra khỏi cơ thể người hiến và bảo quản trong dung dịch chuyên dụng với điều kiện lạnh nghiêm ngặt.
Ngay lập tức, “món quà của sự sống” được xe cứu thương chuyên dụng hộ tống thần tốc đến sân bay Cát Bi, Hải Phòng.
Trên hành trình đặc biệt ấy, sự phối hợp giữa y tế, hàng không và lực lượng an ninh đã tạo nên một “hành lang xanh” xuyên Việt đầy xúc động.
Ngành hàng không ưu tiên tuyệt đối cho chuyến bay vận chuyển tạng. Sau hơn 2 giờ bay, máy bay hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất trong sự chờ đợi căng thẳng của toàn bộ ê-kíp tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngay khi cửa máy bay mở ra, lực lượng Cảnh sát giao thông Thành phố Hồ Chí Minh đã lập tức triển khai dẫn đoàn. Tiếng còi hú vang lên dọc những tuyến đường vốn đông đúc của thành phố.
Điều kỳ diệu đã xảy ra: quãng đường từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh chỉ mất đúng 9 phút 34 giây – một khoảng thời gian gần như không tưởng trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc.
Giây phút hồi sinh trong phòng mổ
Trong khi hành trình vận chuyển trái tim diễn ra ngoài thành phố, tại phòng mổ số 10 của Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, các bác sĩ đã chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc đại phẫu.
Người bệnh được mở lồng ngực từ trước, hệ thống ECMO vẫn hoạt động liên tục để duy trì sự sống. Mọi thao tác đều được tính toán chính xác nhằm rút ngắn tối đa thời gian ghép.
Khi hộp bảo quản chứa trái tim được chuyển vào phòng mổ, toàn bộ ê-kíp lập tức bước vào “cuộc chiến” quyết định sinh mạng người bệnh.
Dưới bàn tay của GS TS BS Nguyễn Hoàng Định cùng các cộng sự, từng đường khâu nối mạch máu được thực hiện chính xác và tỉ mỉ tuyệt đối.
Không khí trong phòng mổ căng như dây đàn.
Rồi khoảnh khắc kỳ diệu nhất cũng đến.
Sau khoảng 50 phút kể từ khi trái tim cập bến bệnh viện, những nhịp đập tự thân đầu tiên xuất hiện trong lồng ngực người bệnh.
Ban đầu là những rung động nhẹ, rồi dần mạnh mẽ, đều đặn hơn. Trái tim từ Quảng Ninh đã chính thức hòa chung nhịp đập với cơ thể chàng trai 23 tuổi.
Cả phòng mổ lặng đi trong niềm hạnh phúc khó diễn tả. Sau nhiều giờ căng thẳng tột độ, sự sống đã thực sự trở lại.
Khẳng định năng lực ghép tạng chuyên sâu
Ca ghép tim thành công lần này là ca ghép tim thứ 10 được thực hiện thành công tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, tiếp tục khẳng định vị thế của một trong những trung tâm ghép tạng hàng đầu cả nước.
Thành công ấy là kết quả của sự phối hợp đa chuyên khoa chặt chẽ giữa:
Khoa Phẫu thuật Tim mạch với kỹ thuật ghép tim chính xác; Khoa Gây mê Hồi sức đảm bảo người bệnh ổn định suốt ca mổ kéo dài; Đơn vị Hồi sức sau ghép tạng theo dõi sát sao để chống thải ghép và kiểm soát nhiễm trùng.
Đặc biệt, việc cứu sống người bệnh phụ thuộc hoàn toàn vào ECMO được xem là thách thức cực đại trong lĩnh vực ghép tim. Ở giai đoạn này, thể trạng người bệnh rất yếu, nhiều cơ quan đã suy giảm chức năng nghiêm trọng.
Việc ghép tim thành công và giúp trái tim mới hoạt động ổn định là minh chứng cho trình độ hồi sức, ghép tạng và chăm sóc hậu phẫu ngày càng tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế của y học Việt Nam.
Nghĩa cử cao đẹp và thông điệp của lòng nhân ái
Phía sau thành công của ca ghép là nghĩa cử thiêng liêng của gia đình người hiến tạng tại Quảng Ninh.
Trong thời khắc đau thương nhất, họ đã chọn trao đi sự sống cho những người xa lạ. Quyết định ấy không chỉ cứu sống một chàng trai 23 tuổi mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều bệnh nhân khác đang chờ ghép tạng.
Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cũng gửi lời tri ân sâu sắc đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép mô, bộ phận cơ thể người, lực lượng công an, cảnh sát giao thông và ngành hàng không đã cùng tạo nên hành trình xuyên Việt kỳ diệu.
Hôm nay, chàng trai 23 tuổi đang tiếp tục được chăm sóc đặc biệt sau ghép. Phía trước vẫn là chặng đường dài hồi phục, nhưng đó là hành trình của hy vọng, của sự sống được hồi sinh từ trái tim nhân ái.
Câu chuyện “Trái tim Quảng Ninh” sẽ còn được nhắc lại như biểu tượng đẹp của y học Việt Nam hiện đại – nơi khoa học kỹ thuật tiên tiến gặp gỡ tình người cao cả.
Bởi đôi khi, phép màu không đến từ những điều viển vông, mà được tạo nên từ sự tận tụy của người thầy thuốc, sự đồng lòng của cả cộng đồng và lòng nhân ái vô điều kiện giữa con người với con người.
Tấn Tài