Theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) tháng 10/2026 của dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên), tuyến metro được nghiên cứu đầu tư với tổng chiều dài khoảng 30,66km, toàn bộ đi trên cao, gồm 19 nhà ga, một depot tại Phú Chánh và một bãi đỗ tàu tại Đông Hòa.
Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt đô thị vận tải nhanh khối lượng lớn, sử dụng đường đôi khổ 1.435mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế tối đa 120km/h. Thời gian thi công dự kiến khoảng 60 tháng.
Hướng tuyến dài hơn 30km đi qua 7 phường
Theo phương án nghiên cứu, tuyến metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên đi qua địa bàn 7 phường của TP.HCM gồm Bình Dương, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú, Dĩ An, Tân Đông Hiệp và Đông Hòa.
Điểm đầu tuyến tại Km-3 003, thuộc phường Bình Dương. Từ đây, tuyến đi về phía Tây, giao với đường ĐT.742, đi dọc đường số 52, sau đó chuyển hướng Tây Nam, vượt đường Nguyễn Văn Linh.
Tuyến tiếp tục đi qua khu vực vòng xoay nhà ga trung tâm A1, một trong những vị trí đáng chú ý thuộc trung tâm Thành phố mới Bình Dương cũ, rồi đi vào đường Hùng Vương.
Trên trục Hùng Vương, tuyến metro lần lượt vượt qua các tuyến đường Võ Văn Kiệt, Trần Ngọc Lên và nút giao Phạm Ngọc Thạch. Sau đó, tuyến đi dọc đường ĐX 001 trước khi chuyển hướng Đông Nam, vượt qua đường Mỹ Phước - Tân Vạn.
Rời phường Bình Dương, tuyến đi vào phường Phú Lợi với chiều dài khoảng 3,67km, tiếp tục bám theo hành lang đường Mỹ Phước - Tân Vạn đến khu vực trước nút giao Bình Chuẩn với đường Vành đai 3 TP.HCM.
Đoạn qua phường Thuận Giao dài khoảng 3,92km, tiếp tục đi dọc đường Mỹ Phước - Tân Vạn. Từ Km11 900, tuyến đi song song phía bên phải tuyến đường sắt quốc gia Dĩ An - Bàu Bàng đến khu vực đường Thuận An Hòa.
Tiếp đó, tuyến đi qua phường An Phú với chiều dài khoảng 3,65km, tiếp tục bám theo trục Mỹ Phước - Tân Vạn và hành lang đường sắt quốc gia. Đến khu vực trước nút giao An Phú, tuyến chuyển vào hành lang quy hoạch đường sắt quốc gia.
Sau khi qua phường Dĩ An, tuyến đi theo đường Lê Hồng Phong vào địa bàn phường Tân Đông Hiệp. Tại đây, hướng tuyến tiếp tục song song với các tuyến đường sắt Dĩ An - Bàu Bàng và Trảng Bom - Hòa Hưng.
Đáng chú ý, tuyến metro sẽ giao cắt với đường sắt Dĩ An - Bàu Bàng tại Km21 500, tuyến Trảng Bom - Hòa Hưng tại Km22 025 và đường sắt quốc gia hiện hữu tại Km21 866, thuộc khu vực ga An Bình.
Ở đoạn cuối, tuyến đi vào phường Đông Hòa, bám theo đường Mỹ Phước - Tân Vạn, song song với tuyến đường sắt Trảng Bom - Hòa Hưng. Đến khu vực giao với ĐT.743A, tuyến chuyển về phía Nam, đi vào dải phân cách giữa đường trục chính khu vực Bình Thắng.
Điểm cuối tuyến tại ga S17, kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 Đồng Nai. Theo định hướng mạng lưới, đây sẽ là một trong những điểm trung chuyển giúp hành khách từ khu vực Bình Dương trước đây kết nối với các tuyến metro hướng về trung tâm TP.HCM, Biên Hòa và sân bay Long Thành.
Vị trí 19 nhà ga: Kết nối các khu đô thị và đầu mối giao thông
Theo ĐTM, toàn tuyến metro được nghiên cứu bố trí 19 nhà ga trên cao, chủ yếu dọc các trục Hùng Vương, Mỹ Phước - Tân Vạn, Lê Hồng Phong và khu vực Đông Hòa.
Trong đó, phường Bình Dương có 7 nhà ga; Phú Lợi có 2 ga; Thuận Giao có 2 ga; An Phú có 2 ga; Dĩ An có 1 ga; Tân Đông Hiệp có 2 ga và Đông Hòa có 3 ga.
Cụ thể, ga S0B được bố trí gần ga Bình Dương thuộc tuyến đường sắt quốc gia Dĩ An - Bàu Bàng và depot Phú Chánh. Ga này được định hướng phục vụ nhu cầu trung chuyển hành khách giữa đường sắt đô thị và đường sắt quốc gia.
Ga S0A nằm gần đường Huỳnh Văn Lũy, cách giao lộ Nguyễn Văn Linh - Huỳnh Văn Lũy khoảng 800m về phía Bắc.
Một trong những nhà ga đáng chú ý là ga S1, được bố trí tại vòng xoay nhà ga trung tâm A1 thuộc Thành phố mới Bình Dương cũ.
Vị trí này nằm tại khu vực giao nhau của các tuyến đường Hùng Vương, Lê Hoàn, Lê Duẩn, Thi Sách, Cao Thắng và Duy Tân. Theo quy hoạch, đây là khu vực phát triển tổ hợp văn hóa, thương mại, dịch vụ gắn với nhà ga trung tâm.
Tiếp đến, ga S2 được bố trí trên đường Hùng Vương, cạnh các khu đô thị SORA Gardens và Sycamore, cách Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương cũ khoảng 800m.
Đáng chú ý, vị trí ga S2 đã được nghiên cứu dịch chuyển khoảng 500m về phía Suối Tiên so với phương án trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, nhằm thuận lợi hơn trong việc kết nối các khu đô thị, trung tâm thương mại và khai thác vận tải hành khách.
Ga S2 cũng được định hướng kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2C Bình Dương theo quy hoạch dài hạn.
Các ga S3, S4 và S5 tiếp tục được bố trí trên trục Hùng Vương. Trong đó, ga S3 nằm gần khu vực quy hoạch đô thị Tân Phú; ga S4 gần giao lộ Hùng Vương - Trần Ngọc Lên; ga S5 cách giao lộ Hùng Vương - Phạm Ngọc Thạch khoảng 390m về phía Bắc.
Riêng ga S5 được nghiên cứu điều chỉnh khoảng 630m về phía Thành phố mới Bình Dương so với phương án tiền khả thi để thuận tiện kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 Bình Dương.
Ở khu vực Phú Lợi, 2 ga S6 và S7 được bố trí dọc hành lang Mỹ Phước - Tân Vạn. Trong đó, ga S6 nằm gần nút giao với đường Điện Biên Phủ, được định hướng kết nối với tuyến đường sắt nhẹ trong tương lai. Ga S7 có chức năng trung chuyển với tuyến đường sắt đô thị số 3B.
Tại khu vực Thuận Giao, ga S8 và S9 phục vụ hành khách dọc hành lang Mỹ Phước - Tân Vạn. Đáng chú ý, ga S8 được bố trí tại khu vực quy hoạch bến xe Bình Dương mới, tạo điều kiện kết nối giữa metro và vận tải hành khách đường bộ.
Ở phường An Phú, ga S10 và S11 được bố trí trong khu vực gần nút giao An Phú. Trong đó, ga S11 giữ vai trò trung chuyển với tuyến đường sắt đô thị số 3 và ga An Phú thuộc tuyến đường sắt quốc gia Dĩ An - Bàu Bàng.
Các ga S12, S13 và S14 tiếp tục phục vụ khu vực Dĩ An và Tân Đông Hiệp, dọc hành lang đường Lê Hồng Phong và các tuyến đường sắt hiện hữu, quy hoạch.
Ở đoạn cuối, ga S15 được bố trí gần Quốc lộ 1K, ga S16 kết nối với ga Nghĩa Sơn thuộc tuyến đường sắt Trảng Bom - Hòa Hưng.
Ga S17 là điểm cuối của tuyến, bố trí trên dải phân cách đường trục chính khu vực Bình Thắng, đồng thời kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 Đồng Nai.
Những khu vực nào có thể hưởng lợi từ tuyến metro?
Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, tuyến metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên còn được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển đô thị dọc hành lang tuyến.
Đáng chú ý, trong báo cáo đánh giá tác động môi trường, khu vực xung quanh một số nhà ga được đề cập đến định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD, tức phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.
Tại khu vực Thành phố mới Bình Dương trước đây, các ga S1, S2, S3 và S4 nằm trên hoặc gần trục Hùng Vương, nơi tập trung các công trình hành chính, thương mại, dịch vụ và khu đô thị hiện hữu.
Đối với ga S3, báo cáo xác định khu vực xung quanh nhà ga còn dư địa phát triển các công trình đô thị, thương mại và dịch vụ theo mô hình TOD. Tại ga S4, khu vực phía Tây nhà ga cũng được xem xét phát triển không gian đô thị dọc đường Hùng Vương.
Riêng ga S2, việc điều chỉnh vị trí nhằm tăng khả năng kết nối với các khu đô thị và trung tâm thương mại cho thấy yếu tố khai thác không gian đô thị đã được tính đến trong quá trình nghiên cứu phương án bố trí nhà ga.
Dọc hành lang Mỹ Phước - Tân Vạn, báo cáo cũng đề cập định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD tại một số khu vực nhà ga như S6, S7 và S8.
Đây là những vị trí có thể hình thành các không gian đô thị gắn với giao thông công cộng, góp phần cải thiện khả năng tiếp cận giữa khu dân cư, nơi làm việc và các trung tâm dịch vụ.
Về thị trường bất động sản, sự xuất hiện của tuyến metro có thể tạo thêm lợi thế kết nối cho các khu đô thị và dự án nhà ở nằm gần các nhà ga. Những khu vực có khả năng đi bộ tiếp cận ga thuận tiện, kết nối tốt với các tuyến xe buýt và hệ thống đường bộ có thể được hưởng lợi về khả năng khai thác nhà ở, thương mại và dịch vụ.
Gần 19.600 tỷ đồng dự kiến dành cho bồi thường, tái định cư
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 88.875 tỷ đồng. Trong cơ cấu vốn, chi phí xây dựng khoảng 26.530 tỷ đồng; chi phí thiết bị 19.628 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 19.575 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản chi phí khác khoảng 7.003 tỷ đồng; chi phí dự phòng 16.139 tỷ đồng.
Dự án dự kiến sử dụng khoảng 142,6ha đất, đất có mặt nước để xây dựng tuyến, các nhà ga và công trình phụ trợ.
Theo phương án nghiên cứu, dự án dự kiến bố trí 21 công trường, gồm 19 vị trí thi công nhà ga, một vị trí xây dựng depot Phú Chánh và một vị trí xây dựng bãi đỗ tàu tại Đông Hòa.
Về lâu dài, tuyến metro được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng và thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông bền vững.
Thúy Hà