Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh củng cố y tế cơ sở, tăng cường liên kết giữa bệnh viện và trạm y tế, từng bước đưa chuyên môn, kỹ thuật và nguồn lực từ tuyến trên về gần người dân.
Liên thông chuyên môn, nâng năng lực tuyến cơ sở
Hội nghị do PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn, chủ trì. Tham dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban Nhân dân 4 xã Hóc Môn, Đông Thạnh, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn; lãnh đạo các Trạm Y tế; Ban Giám đốc cùng lãnh đạo các khoa, phòng của bệnh viện và đại diện cơ quan báo chí, truyền thông.
Tại hội nghị, đại diện Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn triển khai các nội dung của Quyết định số 4601/QĐ-SYT ngày 29/9/2026 của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh về việc phân công, gắn kết bệnh viện đa khoa tuyến huyện, khu vực trực tiếp đồng hành, hỗ trợ chuyên môn cho các trạm y tế.
Theo định hướng này, mối quan hệ giữa bệnh viện và trạm y tế không dừng ở hỗ trợ khi phát sinh nhu cầu mà được tổ chức theo hướng liên kết thường xuyên, có đầu mối, có kế hoạch và có sản phẩm cụ thể. Bệnh viện trở thành điểm tựa chuyên môn cho y tế cơ sở; trong khi trạm y tế là nơi tiếp nhận, quản lý và theo dõi sức khỏe người dân ngay tại địa bàn.
Các đại biểu thống nhất cơ chế phối hợp, phân công cán bộ đầu mối và xây dựng danh mục hỗ trợ phù hợp với thực trạng của từng trạm. Đây là điểm quan trọng bởi mỗi địa bàn có đặc điểm dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe và điều kiện nhân lực, cơ sở vật chất khác nhau.
Từ “điểm nghẽn” đến giải pháp cụ thể
Một trong những nội dung trọng tâm của hội nghị là thảo luận về những khó khăn đang đặt ra đối với hoạt động của y tế cơ sở.
Trong đó, nguồn nhân lực chuyên môn được xác định là một vấn đề cần ưu tiên giải quyết. Việc thiếu bác sĩ có chuyên môn sâu tại một số trạm y tế có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận, chẩn đoán và điều trị ban đầu, đồng thời tác động đến niềm tin của người dân đối với tuyến cơ sở.
Trước thực tế này, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn định hướng cử bác sĩ, nhân viên y tế có kinh nghiệm hỗ trợ trực tiếp cho trạm y tế; tổ chức đào tạo, cập nhật kiến thức và chuyển giao kỹ thuật tại chỗ theo phương thức “cầm tay chỉ việc”. Các chuyên khoa như nội, ngoại, sản, nhi, y học cổ truyền và những lĩnh vực phù hợp sẽ từng bước được kết nối với tuyến cơ sở.
Cùng với nhân lực, danh mục kỹ thuật và xét nghiệm cũng được đặt ra. Việc rà soát, chuẩn hóa và mở rộng những kỹ thuật cận lâm sàng phù hợp sẽ giúp trạm y tế nâng cao khả năng chẩn đoán ban đầu, hạn chế tình trạng người bệnh phải di chuyển lên bệnh viện chỉ để thực hiện những dịch vụ cơ bản.
Hội nghị cũng thống nhất tăng cường kết nối trong cấp cứu và chuyển tuyến. Quy trình chuyển người bệnh từ trạm y tế đến bệnh viện cần được chuẩn hóa, bảo đảm thông tin được trao đổi đầy đủ, rút ngắn thời gian xử trí. Ở chiều ngược lại, khi người bệnh đã qua giai đoạn cấp tính, việc chuyển về địa phương để tiếp tục theo dõi, chăm sóc và phục hồi chức năng sẽ góp phần hình thành chuỗi điều trị liên tục.
Đáng chú ý, hội nghị đặt vấn đề ứng dụng hội chẩn từ xa trong hỗ trợ chuyên môn. Thông qua các kênh liên lạc trực tuyến, bác sĩ tuyến cơ sở có thể trao đổi với bác sĩ bệnh viện khi gặp những trường hợp vượt quá khả năng xử trí thông thường, qua đó tăng tính an toàn trong quyết định chuyên môn.
Đưa quản lý bệnh mạn tính về gần người dân
Một nội dung khác được quan tâm là quản lý các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Đây là nhóm bệnh đòi hỏi quá trình theo dõi lâu dài, người bệnh phải tái khám, sử dụng thuốc và kiểm soát các yếu tố nguy cơ thường xuyên. Nếu tất cả hoạt động chăm sóc đều tập trung tại bệnh viện, người dân có thể phải mất nhiều thời gian di chuyển, trong khi hệ thống y tế cũng chịu thêm áp lực.
Vì vậy, chương trình hướng tới xây dựng chuỗi quản lý khép kín ngay tại địa phương, từ tầm soát, lập hồ sơ sức khỏe, theo dõi điều trị, cấp thuốc đến tái khám định kỳ. Khi trạm y tế đủ năng lực quản lý những bệnh lý phổ biến và ổn định, bệnh viện có thể tập trung hơn cho các trường hợp cần chuyên môn kỹ thuật cao.
Cách làm này đồng thời mở ra vai trò mới của trạm y tế: không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu mà còn là đầu mối quản lý sức khỏe của người dân trên địa bàn.
Chăm sóc người có công và nhóm yếu thế
Điểm nhấn giàu tính nhân văn tại hội nghị là nội dung về “Đề án quản lý và chăm sóc sức khỏe người có công với cách mạng, gia đình chính sách và các nhóm yếu thế” do Phòng Công tác xã hội của bệnh viện trình bày.
Theo định hướng, bệnh viện sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và Trạm Y tế rà soát, lập danh sách, chuẩn hóa hồ sơ theo dõi sức khỏe đối với người có công, gia đình chính sách, người cao tuổi neo đơn, người khuyết tật, hộ nghèo và những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt.
Việc chăm sóc được đặt theo hướng chủ động thay vì chờ người bệnh đến bệnh viện. Các đợt khám sức khỏe định kỳ có thể được tổ chức tại địa phương; những trường hợp thương bệnh binh nặng, người cao tuổi yếu hoặc không có khả năng di chuyển sẽ được xem xét hỗ trợ khám, theo dõi sức khỏe tại nhà.
Bên cạnh chuyên môn y tế, công tác xã hội tiếp tục đóng vai trò kết nối nguồn lực. Các quỹ từ thiện, doanh nghiệp, nhà hảo tâm có thể được vận động để hỗ trợ chi phí điều trị, thẻ bảo hiểm y tế, thiết bị y tế gia đình và các nhu yếu phẩm cần thiết cho những trường hợp khó khăn.
Qua đó, chương trình không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn đặt người bệnh, nhất là những nhóm dễ bị tổn thương, ở vị trí trung tâm của quá trình chăm sóc.
“Một cơ chế – bốn phương án” hỗ trợ
Từ thực tiễn triển khai, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào nhấn mạnh không thể áp dụng một mô hình giống nhau cho cả 4 địa bàn. Mỗi xã có đặc điểm dân số, địa lý và năng lực y tế riêng, do đó phương thức hỗ trợ cũng cần được thiết kế phù hợp.
Bệnh viện xác định phương châm “Một cơ chế điều hành chung – Bốn phương án hỗ trợ riêng – Rõ đầu mối, rõ nội dung, rõ thời gian và rõ sản phẩm”.
Theo đó, một cơ chế điều hành chung sẽ được thiết lập để bảo đảm sự thống nhất trong phối hợp giữa bệnh viện, chính quyền địa phương và các trạm y tế. Trên nền tảng đó, 4 trạm y tế sẽ có 4 kế hoạch hỗ trợ riêng, căn cứ vào nhu cầu và năng lực thực tế.
Điểm đáng chú ý là chương trình hướng đến quản trị bằng kết quả. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ đơn vị hoặc cá nhân phụ trách, nội dung cần thực hiện, thời hạn hoàn thành và sản phẩm đầu ra. Cách tiếp cận này giúp hoạt động phối hợp tránh hình thức, đồng thời tạo cơ sở để đánh giá hiệu quả sau từng giai đoạn.
Sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Trong thời gian tới, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn và 4 Trạm Y tế thống nhất triển khai 6 nhóm hoạt động.
Thứ nhất, thiết lập đầu mối chuyên môn và các kênh hội chẩn, trao đổi trực tiếp giữa bác sĩ bệnh viện với nhân viên y tế cơ sở.
Thứ hai, chuẩn hóa quy trình cấp cứu và chuyển tuyến hai chiều, bảo đảm người bệnh được xử trí phù hợp trong thời gian sớm nhất.
Thứ ba, tổ chức luân phiên cán bộ, đưa bác sĩ chuyên khoa xuống hỗ trợ, khám định kỳ và đào tạo tại chỗ cho y tế cơ sở.
Thứ tư, hỗ trợ kỹ thuật và xét nghiệm, trong đó chú trọng quy trình lấy mẫu, vận chuyển mẫu an toàn, phân tích tại bệnh viện và trả kết quả qua hệ thống kết nối.
Thứ năm, nâng cao năng lực quản lý bệnh mạn tính, hình thành chuỗi chăm sóc liên tục đối với người bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, COPD và các bệnh lý phù hợp.
Thứ sáu, phát triển các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phối hợp với chính quyền và đoàn thể địa phương hỗ trợ người bệnh sau xuất viện, người có công và các nhóm yếu thế.
Từ bệnh viện đến cộng đồng
Chương trình kết nối giữa Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn và Trạm Y tế 4 xã Hóc Môn, Đông Thạnh, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn cho thấy một hướng tiếp cận mới trong tổ chức chăm sóc sức khỏe: bệnh viện không chỉ tiếp nhận người bệnh mà còn chủ động đưa năng lực chuyên môn về cơ sở.
Khi trạm y tế được tăng cường nhân lực, kỹ thuật, thuốc, trang thiết bị và năng lực quản lý bệnh mạn tính, người dân có thêm lựa chọn chăm sóc sức khỏe ngay gần nơi sinh sống. Những trường hợp cần chuyên môn sâu vẫn được chuyển tuyến kịp thời, trong khi người bệnh ổn định có thể tiếp tục được theo dõi tại địa phương.
Mô hình này cũng góp phần tạo sự liên thông giữa ba mắt xích: Bệnh viện – Trạm Y tế – Cộng đồng. Đây là nền tảng để chuyển từ cách chăm sóc thiên về điều trị khi có bệnh sang quản lý sức khỏe liên tục, chủ động phòng bệnh và theo dõi lâu dài.
Với phương châm “Đồng hành chuyên môn – Liên thông chăm sóc – Vì sức khỏe cộng đồng”, chương trình kết nối được kỳ vọng tạo thêm động lực để y tế cơ sở phát huy vai trò là tuyến chăm sóc sức khỏe gần dân nhất, qua đó góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân trên địa bàn trong giai đoạn mới.
Tấn Tài