Bộ Xây dựng vừa yêu cầu tỉnh Khánh Hòa khẩn trương hoàn thiện hồ sơ Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, sau đợt khảo sát thực địa tại một loạt khu vực quan trọng phía Nam tỉnh.
Ngày 15/8, đoàn công tác của Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn dẫn đầu đã khảo sát các khu vực Bình Tiên, Cà Ná, tuyến ven biển Vĩnh Hy - Vĩnh Hải, bờ biển Bình Sơn - Ninh Chử và khu vực Đầm Nại. Đây đều là những địa bàn có vai trò đáng kể trong định hướng phát triển đô thị, du lịch, năng lượng, cảng biển và logistics của Khánh Hòa trong tương lai.
Sau khảo sát, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát, giải trình đầy đủ các ý kiến góp ý, cập nhật kết quả khảo sát thực tế vào đồ án và sớm hoàn thiện hồ sơ để tổ chức Hội đồng thẩm định, trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt.
8.706km2 và bài toán đô thị cho 5 triệu dân
Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 757/QĐ-TTg ngày 28/4/2026.
Phạm vi nghiên cứu quy hoạch có tổng diện tích tự nhiên khoảng 8.706,74km2, cùng phần diện tích biển có ranh giới ngoài cách đường mép nước biển thấp nhất trung bình nhiều năm khoảng 6 hải lý. Quy hoạch có các mốc đến năm 2030, 2040, 2050 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2075.
Một con số đáng chú ý là quy mô dân số được dự báo tăng mạnh. Đến năm 2030 Khánh Hòa có khoảng 2,7 - 2,8 triệu người, năm 2040 khoảng 3,7 - 3,8 triệu người và đến năm 2050 đạt khoảng 5 - 5,1 triệu người.
Mục tiêu của đồ án là tổ chức Khánh Hòa trở thành đô thị loại I, tiến tới thành phố trực thuộc Trung ương; đồng thời xây dựng một cực tăng trưởng lớn về kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao, năng lượng sạch, khoa học - công nghệ và du lịch quốc tế.
Quá trình hoàn thiện hồ sơ đã diễn ra liên tục trong những tháng gần đây. Ngày 29/6, tỉnh tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia; ngày 7/7, Tỉnh ủy có kết luận về định hướng của đồ án.
Bộ Xây dựng sau đó lấy ý kiến của 9 bộ và 3 hội nghề nghiệp. Ngày 29/7, Bộ đề nghị tỉnh tiếp thu, giải trình các ý kiến thẩm định và đến ngày 13/8, UBND tỉnh đã hoàn thiện báo cáo tiếp thu, giải trình.
3 cực tăng trưởng sẽ định hình lại bản đồ đô thị Khánh Hòa
Điểm đáng chú ý nhất trong lần hoàn thiện này là cấu trúc phát triển đô thị được điều chỉnh theo mô hình “Đa trung tâm - 3 cực tăng trưởng - 4 hành lang - 2 phân vùng phát triển”.
Ba cực tăng trưởng được xác định gồm Nha Trang - Cam Lâm; Khu kinh tế Vân Phong và khu vực phía Nam tỉnh Khánh Hòa.
.png)
Điều này cho thấy không gian phát triển đô thị của Khánh Hòa trong tương lai không chỉ tập trung quanh Nha Trang như trước mà sẽ mở rộng theo chiều dài tỉnh, hình thành nhiều trung tâm có chức năng khác nhau và được kết nối bằng các trục hạ tầng lớn.
Ở phía Bắc, Khu kinh tế Vân Phong tiếp tục giữ vai trò một cực kinh tế biển, công nghiệp và logistics quan trọng.
Trong khi đó, Nha Trang - Cam Lâm đóng vai trò trung tâm đô thị, du lịch, dịch vụ và hành chính.
Phía Nam với các khu vực Ninh Chử, Phan Rang, Cà Ná được đặt trong cấu trúc mới gắn với đô thị, năng lượng, công nghiệp, logistics và kinh tế biển.
Đồ án cũng đang rà soát lại ranh giới phát triển đô thị, cập nhật số liệu hiện trạng đến năm 2025 và phân bổ lại dân số, đất đai cho các giai đoạn 2030, 2040 và 2050.
Đặc biệt, Khánh Hòa còn đề nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn việc xác định ranh giới đô thị trong Khu kinh tế Vân Phong trong trường hợp khu vực này được thành lập Khu kinh tế đặc biệt, nhằm tránh chồng lấn với không gian đô thị Ninh Hòa.
Từ Vân Phong đến Cà Ná: 6 khu bến cảng tạo thành trục kinh tế biển
Cùng với việc tổ chức lại không gian đô thị, hệ thống hạ tầng đang tạo ra một “bộ khung” kết nối các cực tăng trưởng.
Khánh Hòa hiện có 6 khu bến cảng biển gồm Bắc Vân Phong, Nam Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Chử và Cà Ná; với 21 bến cảng, 42 cầu cảng, tổng chiều dài hơn 8,7km. Khu bến Nam Vân Phong hiện có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 400.000 tấn.
Đến năm 2030, Bắc Vân Phong được định hướng phát triển thành cảng trung chuyển quốc tế, trong khi Nam Vân Phong phát triển cảng tổng hợp, hàng rời, container và logistics quy mô lớn. Ở đầu phía Nam, Cà Ná cũng đang nổi lên như một khu vực công nghiệp - cảng biển - logistics mới.
Cảng Cà Ná đã có gần 3,5 triệu tấn hàng hóa thông qua từ khi vận hành đến đầu tháng 5/2026. Bến 1B được đặt mục tiêu hoàn thành, đưa vào hoạt động trước ngày 30/6/2027.
Tỉnh cũng đang triển khai và chuẩn bị hàng loạt tuyến giao thông khu vực phía Nam như đường kết nối cao tốc Bắc - Nam với cảng Cà Ná, tuyến liên vùng từ cảng Cà Ná lên Nam Tây Nguyên, tuyến ven biển nối sân bay Cam Ranh với Nam Khánh Hòa và các tuyến kết nối khu vực Ninh Chử.
Ở phía Bắc, cao tốc Nha Trang - Đà Lạt với tổng vốn dự kiến khoảng 25.055 tỷ đồng cũng nằm trong nhóm dự án được ưu tiên nghiên cứu đầu tư, qua đó tăng kết nối từ vùng ven biển Khánh Hòa với Tây Nguyên.
.png)
TOD, đường sắt tốc độ cao và một trung tâm hành chính mới
Một thay đổi khác có thể tác động mạnh đến cấu trúc đô thị Khánh Hòa là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Đoạn tuyến đi qua Khánh Hòa dài khoảng 191,8km, từ khu vực Đại Lãnh đến Phước Hà, đi qua 29 xã, phường. Tỉnh đặt kế hoạch rà soát, điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận các nhà ga để phát triển đô thị theo mô hình TOD, đồng thời dự kiến tổ chức đấu giá quỹ đất quanh ga trong giai đoạn 2027 - 2030.
Trong Quy hoạch chung đang hoàn thiện, Khánh Hòa cũng bổ sung định hướng phát triển các khu TOD gắn với ga đường sắt tốc độ cao, hình thành các trung tâm logistics, phát triển đô thị - dịch vụ dọc các trục giao thông lớn và nghiên cứu Trung tâm hành chính Nha Trang - Cam Lâm.
Nếu được phê duyệt, Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn 2075 sẽ trở thành cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục lập các quy hoạch phân khu, quy hoạch đô thị - nông thôn, triển khai các dự án hạ tầng và xác lập quỹ đất phát triển trong nhiều thập niên tới.
Với ba cực tăng trưởng từ Vân Phong, Nha Trang - Cam Lâm đến khu vực phía Nam cùng hệ thống cảng biển, cao tốc và đường sắt tốc độ cao, bản đồ đô thị Khánh Hòa đang đứng trước một lần tổ chức lại trên quy mô lớn.
Đăng Thy