Khát vọng cống hiến tuổi thanh xuân của thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới

Thứ sáu, 13/11/2026 - 09:11

Tóm tắt: Thanh niên quân đội là lực lượng xung kích, nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, nghiên cứu khoa học và công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Bước vào thời kỳ phát triển mới của đất nước, khát vọng cống hiến tuổi thanh xuân của người lính trẻ không chỉ được hun đúc từ lý tưởng cách mạng và phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", mà còn được minh chứng sống động nơi đảo xa đầu sóng, nơi bản làng biên cương, trong khí thế thần tốc của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" và trên mặt trận làm chủ khoa học công nghệ. Bài viết phân tích sâu sắc nội hàm, đánh giá toàn diện thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm khơi dậy, phát huy mạnh mẽ khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội trong giai đoạn hiện nay.

1. Đặt vấn đề

Trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, mỗi bước chuyển mình vĩ đại của non sông đều in đậm dấu chân và nhiệt huyết của tuổi trẻ. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt trọn niềm tin yêu vào thế hệ trẻ, coi thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà, là lực lượng xung kích đưa sự nghiệp cách mạng đi tới thắng lợi. Kế thừa mạch nguồn truyền thống đó, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam luôn khẳng định vị trí là bộ phận ưu tú của tuổi trẻ cả nước, mang trong mình lý tưởng chiến đấu cao đẹp và khát vọng hiến dâng trọn vẹn thanh xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân.

Hiện nay, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu chiến lược xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Nghị quyết số 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới đã xác lập những chuẩn mực giá trị cốt lõi, định hướng cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân tu dưỡng, rèn luyện. Thanh niên quân đội là lực lượng chiếm tỷ lệ lớn trong tổng quân số, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ cầm súng canh giữ biên cương, hải đảo, trực tiếp vận hành vũ khí trang bị kỹ thuật hiện đại và gắn bó mật thiết với nhân dân nơi cơ sở. Việc bồi đắp khát vọng cống hiến chính là động lực tinh thần to lớn để biến chủ trương của Đảng thành hành động cách mạng cụ thể và thiết thực.

Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cũng đang đặt những người lính trẻ trước phép thử gay gắt. Sự tác động của mặt trái của cơ chế thị trường, lối sống thực dụng, tâm lý hưởng thụ cá nhân cùng những âm mưu "diễn biến hòa bình", phi chính trị hóa quân đội của các thế lực thù địch trên không gian mạng đang từng ngày, từng giờ len lỏi vào đời sống bộ đội. Bên cạnh đó, đặc thù nhiệm vụ quân sự ngày càng nặng nề, điều kiện đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo còn nhiều gian khổ. Do vậy, việc luận giải thấu đáo về mặt lý luận, nhận diện khách quan thực tiễn và tìm ra những giải pháp thiết thực nhằm khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội kỷ nguyên mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc và cấp thiết.

2. Nội hàm khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội kỷ nguyên mới

Khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội kỷ nguyên mới là trạng thái tâm lý, ý chí tích cực, bền bỉ, thể hiện mong muốn mãnh liệt được đem toàn bộ trí tuệ, tài năng, sức trẻ và cả tính mạng của mình phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Đặt trong hệ giá trị phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" theo tinh thần Nghị quyết số 847-NQ/QUTW và yêu cầu xây dựng quân đội hiện đại, nội hàm khát vọng cống hiến của người lính trẻ được kết tinh qua bốn phương diện cơ bản sau:

Một là, bản lĩnh chính trị kiên định, lý tưởng cách mạng trong sáng và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Đây là cái gốc, là điểm tựa tinh thần bất biến của người chiến sĩ cách mạng. Khát vọng cống hiến trước hết được đo bằng sự giác ngộ sâu sắc mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; bằng thái độ sẵn sàng đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc và tập thể lên trên lợi ích cá nhân. Người lính trẻ mang khát vọng lớn không chọn nơi nhàn hạ, mà luôn sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc và nhân dân cần.

Hai là, ý thức tự giác rèn luyện kỷ luật nghiêm minh, đạo đức cách mạng mẫu mực và tinh thần vượt khó vươn lên. Môi trường quân ngũ là trường học lớn rèn luyện bản lĩnh con người thông qua kỷ luật sắt. Khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội biểu hiện ở sự chuyển hóa từ chấp hành kỷ luật mang tính bắt buộc sang nhu cầu tự thân, tự giác. Đó là tinh thần "vượt nắng, thắng mưa, say sưa luyện tập" trên thao trường; là lối sống trung thực, khiêm tốn, giản dị, kiên quyết không để chủ nghĩa cá nhân, sự thực dụng hay thói vô cảm làm phai nhạt phẩm chất người quân nhân cách mạng.

Ba là, khát vọng vươn lên làm chủ khoa học công nghệ, tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong chiến tranh hiện đại và sự nghiệp hiện đại hóa quân đội, lòng dũng cảm phải được chắp cánh bởi trí tuệ và tri thức khoa học. Cống hiến của tuổi trẻ quân đội hôm nay gắn liền với tinh thần hiếu học, say mê nghiên cứu khoa học kỹ thuật, làm chủ các loại vũ khí, khí tài thế hệ mới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số vào chỉ huy, huấn luyện và bảo đảm kỹ thuật.

Bốn là, tình thương yêu đồng chí, đồng đội và sự gắn bó máu thịt, tận tụy vì nhân dân phục vụ. Từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu là bản chất truyền thống tốt đẹp của Quân đội ta. Khát vọng cống hiến của người lính trẻ luôn hướng về cội nguồn nhân dân: sẵn sàng sẻ chia gian khổ với đồng đội trong đơn vị, đồng thời dấn thân bảo vệ tính mạng, tài sản, chăm lo đời sống của đồng bào các dân tộc nơi biên giới, bản làng, vùng tâm bão, rốn lũ, góp phần xây dựng "thế trận lòng dân" ngày càng vững chắc.

3. Thực trạng phát huy khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội hiện nay

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và cấp ủy, chỉ huy các cấp, phong trào thanh niên quân đội những năm qua đã phát triển toàn diện, trở thành môi trường thực tiễn sinh động để hàng vạn cán bộ, đoàn viên, thanh niên khẳng định giá trị bản thân và tỏa sáng khát vọng cống hiến trên mọi miền Tổ quốc.

Thứ nhất, bản lĩnh kiên trung của tuổi trẻ quân đội được khẳng định vững chắc nơi biên cương, hải đảo, địa bàn chiến lược trọng yếu. Giữa muôn trùng sóng gió nơi quần đảo Trường Sa, trên những nhà giàn DK1 sừng sững giữa thềm lục địa phía Nam hay dọc theo những cung đường tuần tra biên giới hiểm trở, sương muối giá lạnh, hình ảnh những người lính tuổi mười tám, đôi mươi chắc tay súng canh giữ chủ quyền đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước. Tạm gác lại những ước mơ riêng tư nơi phố thị, các chiến sĩ trẻ nơi đảo xa và đồn biên phòng đã biến nỗi nhớ nhà thành động lực gắn bó với đơn vị, kiên cường bám trụ nơi đầu sóng ngọn gió, kịp thời xử trí thắng lợi các tình huống quốc phòng - an ninh, không để Tổ quốc bị động, bất ngờ.

Thứ hai, dấu ấn nghĩa tình quân dân sâu nặng nơi bản làng vùng cao và khí thế thần tốc trong các chiến dịch hành động vì cuộc sống cộng đồng. Không chỉ giỏi việc quân, thanh niên quân đội còn là những chiến sĩ dân vận đi đầu trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và phòng, chống thiên tai, dịch bệnh. Tại các bản làng vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bước chân của những người thầy giáo, thầy thuốc, cán bộ tăng cường xã mang quân hàm xanh đã in đậm trên từng nếp nhà, giúp dân phát triển kinh tế, xóa bỏ hủ tục lạc hậu. Đặc biệt, hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ trẻ đã không quản ngày đêm, "vượt nắng, thắng mưa" sát cánh cùng cấp ủy, chính quyền địa phương chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo nơi biên giới, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm và lặng lẽ băng rừng, vượt suối tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Những giọt mồ hôi thấm đẫm vai áo lính rực lửa nhiệt huyết ấy không chỉ dựng lên những mái ấm nghĩa tình giữa bản làng xa xôi, mà còn là minh chứng xúc động cho mệnh lệnh từ trái tim của thế hệ trẻ biết tri ân quá khứ và sống có trách nhiệm với đồng bào.

Thứ ba, tinh thần tiên phong, đột phá sáng tạo trên mặt trận nghiên cứu khoa học, làm chủ vũ khí trang bị và hội nhập quốc tế. Phong trào "Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội" đã thực sự trở thành vườn ươm tài năng, thu hút đông đảo sĩ quan, kỹ sư, giảng viên, học viên trẻ tham gia. Hàng ngàn công trình, sáng kiến cải tiến kỹ thuật mô phỏng huấn luyện, tự động hóa chỉ huy, sửa chữa vũ khí công nghệ cao và chuyển đổi số quân sự đã được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, làm lợi cho ngân sách nhà nước hàng ngàn tỷ đồng. Bên cạnh đó, lớp lớp sĩ quan trẻ Việt Nam với bản lĩnh tự tin, trình độ ngoại ngữ và chuyên môn xuất sắc đã lên đường thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại châu Phi, lan tỏa hình ảnh cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ" và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam ra thế giới.

Tuy nhiên, nhìn nhận một cách nghiêm túc và toàn diện, việc nuôi dưỡng và phát huy khát vọng cống hiến trong một bộ phận thanh niên quân đội vẫn còn những hạn chế nhất định. Trước những tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường và thông tin xấu độc trên mạng xã hội, một số ít quân nhân trẻ còn biểu hiện phai nhạt lý tưởng, sống thực dụng, tính toán thiệt hơn, ngại nhận nhiệm vụ ở địa bàn khó khăn. Ở một vài đơn vị cơ sở, phong trào đoàn đôi lúc còn mang tính hình thức, chưa khơi dậy được tính chủ động, sáng tạo của chiến sĩ.

4. Một số giải pháp khơi dậy và phát huy khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội trong tình hình mới

Để khát vọng cống hiến thực sự trở thành nguồn động lực nội sinh mạnh mẽ, thôi thúc thanh niên quân đội vươn lên hoàn thành xuất sắc sứ mệnh trong kỷ nguyên mới, cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị và tổ chức đoàn các cấp cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Một là, đổi mới sâu sắc công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, thắp sáng lý tưởng cách mạng và niềm tự hào "Bộ đội Cụ Hồ" cho thanh niên. Công tác giáo dục cần thoát khỏi lối mòn lý thuyết khô khan, tăng cường tính đối thoại, truyền cảm hứng thông qua những câu chuyện thực tế từ nơi biên giới, hải đảo, từ những tấm gương anh hùng, liệt sĩ và chính những điển hình tiêu biểu trong đơn vị. Cần gắn kết chặt chẽ việc thực hiện Nghị quyết số 847-NQ/QUTW với đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, giúp mỗi người lính trẻ nhận thức sâu sắc rằng: tuổi xuân chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn liền với vận mệnh của Tổ quốc và sự bình yên của nhân dân. Đồng thời, trang bị cho thanh niên "bản lĩnh số" và kỹ năng tự "miễn dịch", chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Hai là, tổ chức hiệu quả các phong trào hành động cách mạng, đưa thanh niên vào rèn luyện trong thực tiễn khó khăn và các nhiệm vụ đột phá. Lý tưởng và khát vọng chỉ có thể kết trái qua hành động thực tiễn. Các đơn vị cần tiếp tục cụ thể hóa phong trào thi đua Quyết thắng thành những phần việc cụ thể lấy hiệu quả làm thước đo, giao cho tổ chức đoàn đảm nhận những công trình, phần việc khó, những khâu yếu trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và giúp dân xóa đói giảm nghèo nơi bản làng vùng cao. Đặc biệt, cần xây dựng cơ chế khuyến khích, hỗ trợ tối đa cho các câu lạc bộ khoa học trẻ, các tổ, đội sáng kiến kỹ thuật, tạo điều kiện để thanh niên quân đội đi đầu trong chuyển đổi số và làm chủ trang bị công nghệ cao.

Ba là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ chủ trì, sĩ quan trẻ và xây dựng môi trường văn hóa quân sự dân chủ, đoàn kết, nhân văn. Đối với chiến sĩ mới và đoàn viên thanh niên, người cán bộ trung đội, đại đội, tiểu đoàn chính là tấm gương trực quan sinh động nhất. Mỗi cán bộ, sĩ quan trẻ phải thực sự mẫu mực về đạo đức, lối sống, phương pháp, tác phong công tác "nói đi đôi với làm", dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần lắng nghe, tôn trọng sáng kiến của người trẻ, loại bỏ bệnh thành tích, hình thức; kịp thời phát hiện, quy hoạch, đào tạo và trao cơ hội phát triển cho những nhân tố trẻ có tài năng và tâm huyết.

Bốn là, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội đối với quân nhân trẻ. Cần bảo đảm đầy đủ, kịp thời các chế độ, tiêu chuẩn, chú trọng cải thiện thiết chế văn hóa, sân chơi thể thao tại các đơn vị đóng quân nơi hải đảo, vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, việc phối hợp chặt chẽ với địa phương chăm lo cho gia đình cán bộ, chiến sĩ có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ tư vấn hướng nghiệp, giải quyết việc làm cho bộ đội xuất ngũ sẽ tạo dựng điểm tựa hậu phương vững chắc, giúp người lính trẻ toàn tâm, toàn ý cống hiến cho quân đội.

5. Kết luận

Khát vọng cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc là mạch nguồn sức mạnh nội sinh, là vẻ đẹp thuần khiết trong nhân cách của người thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam kỷ nguyên mới. Từ sự kiên trung nơi đảo xa đầu sóng, tấm lòng nhân ái nơi bản làng biên cương, nhịp bước khẩn trương trong từng nhiệm vụ, sự tận tụy giàu tính nhân văn, cho đến những đêm miệt mài sáng tạo trong phòng thí nghiệm quân sự, tất cả đã và đang hòa quyện thành bản hùng ca tuổi trẻ thời đại Hồ Chí Minh. Bồi dưỡng, giữ gìn và thổi bùng ngọn lửa khát vọng ấy chính là trách nhiệm chính trị của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Trần Đức Thành, Lê Quang Phú

Đại học Nguyễn Huệ

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về "Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh",

Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới",

Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030,

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Toàn tập

Nghị quyết số 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 về "Phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới",

Chương trình hành động Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Quân đội lần thứ X (2022 - 2027),