Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, sáng 17/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Các tổ chức tín dụng.
Đây là dự án luật có vai trò quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý phát sinh trong thực tiễn, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, an toàn cho hệ thống tín dụng và khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tạo dư địa cho tăng trưởng hai chữ số, kiểm soát chặt chẽ rủi ro.
Ngăn chặn nguy cơ biến ngân hàng thành "giấy chứng nhận an toàn" cho trái phiếu
Một trong những vấn đề nhận được nhiều quan tâm tại phiên họp là việc bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với các ngân hàng thương mại.
Phát biểu chỉ đạo về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu phải quy định cực kỳ rõ ràng về quyền hạn, nghĩa vụ của các bên cũng như cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
"Quan trọng hơn hết là phải tuân thủ các nguyên tắc quản trị rủi ro, không biến hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của ngân hàng thương mại thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”, Chủ tịch Quốc hội cảnh báo.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu thể hiện sự đồng tình với báo cáo thẩm tra của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khi đã chỉ ra các rủi ro và nguy cơ xung đột lợi ích có thể phát sinh trong quá trình ngân hàng thương mại thực hiện nghiệp vụ đại lý.
"Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục làm rõ ngay sau khi Luật này có hiệu lực thi hành thì điểm e khoản 2 Điều 114 của Luật Các tổ chức tín dụng đã đảm bảo đủ cơ sở pháp lý để thực hiện chưa? Bởi vì nội dung này trong pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể. Trong trường hợp cần phải hoàn thiện pháp luật về chứng khoán thì đề nghị cân nhắc quy định riêng về hiệu lực thi hành của điều khoản này để đảm bảo tính khả thi", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu.
Đối với hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn làm rõ dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng lần này chỉ bổ sung quyền được phép thực hiện chức năng này cho các ngân hàng thương mại, vì Luật quy định tổ chức tín dụng chỉ được làm những gì pháp luật cho phép. Về cách thức thực hiện làm sao để minh bạch, tách bạch trách nhiệm sẽ do pháp luật về chứng khoán quy định chi tiết.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giải trình loạt vấn đề
Giải trình làm rõ thêm các nội dung thảo luận, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, đối với hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu, dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng lần này chỉ bổ sung quyền được phép thực hiện chức năng này cho các ngân hàng thương mại (vì Luật quy định tổ chức tín dụng chỉ được làm những gì pháp luật cho phép).
Về cách thức thực hiện làm sao để minh bạch, tách bạch trách nhiệm sẽ do pháp luật về chứng khoán quy định chi tiết.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn giải trình, làm rõ thêm ý kiến đại biểu nêu
Về cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước, Thống đốc Phạm Đức Ấn nêu rõ, khi chênh lệch thu chi có phần thừa thì nộp ngân sách, nhưng khi có chênh lệch thiếu thì bắt buộc phải có cơ chế xử lý. Nội dung này gắn liền với quá trình sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước tới đây để cập nhật, đảm bảo tính thống nhất pháp lý và Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết về vấn đề này.
Về việc áp dụng các tỷ lệ an toàn linh hoạt, Thống đốc Phạm Đức Ấn giải thích, dự thảo Luật quy định căn cứ vào tính chất, mức độ rủi ro của từng đối tượng để xem xét quyết định áp dụng tỷ lệ an toàn khác với quy định hiện hành. Thống đốc khẳng định, Ngân hàng Nhà nước không nới lỏng quản lý mà luôn đi theo hướng an toàn nhất.
Về bãi bỏ quy định kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính đối với nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý ngoại hối, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, thực tiễn nhiều năm qua, Kiểm toán Nhà nước đều thực hiện kiểm toán hằng năm dựa trên các nội dung của Bộ Tài chính, dẫn đến sự trùng lặp không cần thiết về mặt thủ tục. Việc bỏ quy định kiểm tra hằng năm của Bộ Tài chính nhằm giảm bớt sự chồng chéo, trong khi thẩm quyền kiểm tra đột xuất của Bộ Tài chính vẫn giữ nguyên. Ngân hàng Nhà nước cũng đã có cơ chế kiểm toán nội bộ và giám sát chặt chẽ các hoạt động này.
Về quy định phòng, chống rửa tiền và xác định chủ sở hữu hưởng lợi, Thống đốc chia sẻ đây là khâu cực kỳ phức tạp khi phải cân bằng giữa hệ thống pháp luật trong nước với các chuẩn mực quốc tế khắt khe từ OECD, FATF, APG. Các tổ chức quốc tế thường không đưa ra tiêu chí định lượng cứng vì lo ngại đối tượng vi phạm sẽ lách luật. Khi đàm phán về khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi", OECD đề xuất bao hàm cả các "thỏa thuận pháp lý", nhưng phía Việt Nam đã đấu tranh giữ nguyên bản chất chủ sở hữu hưởng lợi phải là "cá nhân".
Cơ quan soạn thảo đang nỗ lực tối đa để thể hiện thuật ngữ vừa chuẩn hóa theo luật pháp Việt Nam, vừa đáp ứng các khuyến nghị quốc tế để thuận lợi cho công tác đánh giá đa phương.
Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã trao đổi, thảo luận rất kỹ lưỡng về các vấn đề được Chủ tịch Quốc hội, Thường trực các Ủy ban và đại biểu Quốc hội nêu.
Phương Vy