Trong không khí hào hùng của những ngày mùa Thu lịch sử, chiều 28-8, Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) tổ chức Lễ khánh thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Công trình không chỉ là địa chỉ giáo dục truyền thống, tưởng niệm và nghiên cứu về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn được kỳ vọng trở thành không gian nuôi dưỡng lý tưởng, đạo đức, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, người lao động đang góp sức kiến tạo hệ thống đường sắt đô thị hiện đại cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19-8-1945 – 19-8-2026), Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2-9-1945 – 2-9-2026), đồng thời hướng tới kỷ niệm 19 năm ngày thành lập Ban Quản lý Đường sắt đô thị (13-9-2007 – 13-9-2026).
Từ dòng chảy lịch sử đến khát vọng cống hiến hôm nay
Tham dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Thanh Xuân, Thành ủy viên, Phó Bí thư Đảng ủy UBND Thành phố; đồng chí Doãn Trường Quang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy UBND Thành phố; đồng chí Nguyễn Thị Hà Xuyên, Phó Bí thư Đoàn UBND Thành phố.
Về phía Ban Quản lý Đường sắt đô thị có đồng chí Phan Công Bằng, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ UBND Thành phố, Bí thư Đảng ủy, Trưởng Ban; đồng chí Vũ Minh Huyền, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Trưởng Ban; đồng chí Bùi Anh Huấn, Đảng ủy viên, Phó Trưởng Ban, cùng các đồng chí trong Đảng ủy, lãnh đạo Ban, Ban Chấp hành các đoàn thể và lãnh đạo các phòng, ban trực thuộc.
Sự hiện diện đông đủ của lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tại buổi lễ thể hiện sự quan tâm của tập thể Ban Quản lý Đường sắt đô thị đối với việc xây dựng môi trường văn hóa cơ quan gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Trong một đơn vị đang đảm nhận những nhiệm vụ có tính chất đặc thù, liên quan trực tiếp đến quá trình phát triển hạ tầng giao thông đô thị của một thành phố lớn, việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh mang ý nghĩa vượt lên trên một công trình mang tính hình thức.
Đó là nơi để mỗi cán bộ, kỹ sư và người lao động MAUR có thể tìm về những giá trị căn bản đã làm nên sức mạnh của dân tộc; từ đó soi chiếu vào công việc hằng ngày, vào trách nhiệm cá nhân và vào mục tiêu chung là xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ, bền vững.
"Tâm – Trí – Dũng" trong không gian văn hóa Hồ Chí Minh
Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được bố trí trang trọng tại khu vực tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tổng thể không gian được thiết kế hài hòa giữa nét trang nghiêm của một nơi tưởng niệm với ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, tạo nên một dòng chảy trực quan, giúp người xem từng bước tiếp cận những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của Người.
Mạch trưng bày được tổ chức theo ba chặng đường lớn, gắn với những giai đoạn đặc biệt trong hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chặng thứ nhất, "Tình yêu nước thành hình" giai đoạn 1890–1911, tái hiện những năm tháng tuổi thơ và tuổi trẻ của Nguyễn Sinh Cung – Nguyễn Tất Thành tại Nghệ An, Huế và Trường Dục Thanh ở Phan Thiết.
Đây là giai đoạn hình thành những nền tảng đầu tiên trong nhân cách của Người: lòng yêu nước, thương dân, ý thức về vận mệnh dân tộc và khát vọng tìm kiếm một con đường mới để giải phóng đất nước. Những hình ảnh, tư liệu được giới thiệu trong không gian góp phần giúp người xem hiểu hơn về quá trình từ một người thanh niên giàu lòng yêu nước trở thành người mang trong mình hoài bão lớn lao đối với dân tộc.
Chặng thứ hai, "Hành trình vượt trùng khơi" giai đoạn 1911–1941, đưa người xem trở lại hành trình 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh.
Từ bến Nhà Rồng năm 1911, Người ra đi với hai bàn tay trắng, trải qua nhiều quốc gia, nhiều châu lục, làm nhiều công việc khác nhau, đối diện với muôn vàn khó khăn để tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc.
Đó là hành trình thể hiện rõ ý chí, nghị lực, khả năng học hỏi và tư duy độc lập của một con người luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết. Việc tiếp cận chủ nghĩa Mác – Lênin đã giúp Nguyễn Ái Quốc tìm thấy con đường cách mạng đúng đắn, mở ra bước ngoặt căn bản đối với cách mạng Việt Nam.
Chặng thứ ba, "Trực tiếp lãnh đạo cách mạng" giai đoạn 1941–1969, tái hiện thời kỳ Người trở về nước, trực tiếp cùng Trung ương Đảng lãnh đạo Nhân dân tiến hành cuộc đấu tranh giành độc lập, làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và tiếp tục lãnh đạo đất nước vượt qua những năm tháng chiến tranh gian khổ.
Ba chặng đường tạo thành một mạch kể xuyên suốt: từ tình yêu nước, đến hành trình tìm đường cứu nước và cuối cùng là trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Qua đó, những phẩm chất lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện sinh động qua các giá trị "Tâm – Trí – Dũng": có một trái tim vì nước, vì dân; có trí tuệ, bản lĩnh và tư duy đổi mới; có dũng khí để lựa chọn và kiên trì theo đuổi con đường đã chọn.
Đó cũng chính là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với đội ngũ đang thực hiện các dự án đường sắt đô thị – một lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, tinh thần trách nhiệm, khả năng phối hợp và ý chí bền bỉ trước những nhiệm vụ phức tạp.
Công nghệ số làm mới cách tiếp cận lịch sử
Một điểm nhấn đáng chú ý của Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Ban Quản lý Đường sắt đô thị là việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động trưng bày, giới thiệu tư liệu.
Bên cạnh hệ thống panô, hình ảnh và tài liệu được sưu tầm, phục chế, không gian được tích hợp hệ thống thuyết minh bằng âm thanh thông qua mã QR.
Chỉ với một thao tác quét mã bằng thiết bị di động, người xem có thể tiếp cận nội dung thuyết minh, hình ảnh và các tư liệu liên quan. Cách làm này tạo ra sự kết nối giữa không gian trưng bày vật lý và không gian số, giúp việc tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp cũng như tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở nên trực quan và gần gũi hơn.
Đây cũng là cách MAUR thể hiện tinh thần đổi mới trong việc xây dựng không gian văn hóa. Công nghệ không thay thế giá trị lịch sử, mà trở thành công cụ để đưa những giá trị ấy đến gần hơn với thế hệ trẻ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, kỹ sư đang làm việc trong môi trường kỹ thuật và công nghệ cao.
Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại vì thế trở thành một nét riêng của không gian: lịch sử được kể bằng phương thức mới, còn những giá trị cốt lõi vẫn được giữ gìn nguyên vẹn.
Từ học tập và tưởng niệm đến hành động cụ thể
Ý nghĩa quan trọng nhất của Không gian văn hóa Hồ Chí Minh không nằm ở những hiện vật hay hình ảnh được trưng bày, mà ở khả năng biến những giá trị được giới thiệu thành hành động cụ thể trong công việc và đời sống.
Tại Ban Quản lý Đường sắt đô thị, tinh thần tự lực, tự cường của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể được chuyển hóa thành quyết tâm nâng cao năng lực chuyên môn, chủ động tiếp cận công nghệ mới và từng bước làm chủ những yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao của lĩnh vực đường sắt đô thị.
Tư duy đổi mới, sáng tạo được thể hiện qua việc tìm kiếm giải pháp kỹ thuật, phương thức quản lý dự án và cách thức tổ chức công việc hiệu quả hơn.
Tinh thần đoàn kết, cống hiến được chuyển hóa thành sự phối hợp giữa các phòng, ban, giữa đội ngũ kỹ thuật, quản lý và các tổ chức chính trị - xã hội, cùng hướng đến mục tiêu chung.
Đặc biệt, trong những dự án có quy mô lớn, thời gian triển khai dài và yêu cầu kỹ thuật phức tạp, tinh thần kiên trì, trách nhiệm và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân càng có ý nghĩa quan trọng.
Như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Một dân tộc, một bộ phận hay một con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định ngày hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ngợi khen, nếu lòng không sáng suốt, nếu rơi vào chủ nghĩa cá nhân."
Thông điệp ấy không chỉ thuộc về quá khứ. Đối với mỗi cơ quan, đơn vị và mỗi người cán bộ, đó còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm tự rèn luyện, giữ gìn phẩm chất, không ngừng đổi mới và luôn đặt nhiệm vụ chung lên hàng đầu.
Theo định hướng của Ban Quản lý Đường sắt đô thị, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục được khai thác như một địa điểm tổ chức sinh hoạt chi bộ, giáo dục truyền thống, kết nạp Đảng, kết nạp đoàn viên, tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm và các hoạt động văn hóa, chính trị khác.
Qua đó, không gian từng bước trở thành một phần trong đời sống tinh thần thường xuyên của cơ quan, thay vì chỉ được mở cửa trong những dịp lễ, kỷ niệm.
Tiếp thêm động lực cho hành trình kiến tạo giao thông tương lai
Tháng 9-2007, Ban Quản lý Đường sắt đô thị được thành lập, mở ra một chặng đường mới trong quá trình chuẩn bị và triển khai hệ thống đường sắt đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sau gần hai thập kỷ, đội ngũ cán bộ, kỹ sư và người lao động của MAUR đã từng bước tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản lý và tham gia vào quá trình hiện thực hóa những dự án giao thông có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai Thành phố.
Đường sắt đô thị không đơn thuần là những tuyến đường, đoàn tàu hay nhà ga. Đằng sau mỗi công trình là trí tuệ, công sức và sự bền bỉ của hàng nghìn con người; là quá trình nghiên cứu, thiết kế, quản lý, phối hợp và giải quyết những bài toán kỹ thuật, quy hoạch, tài chính và tổ chức thực hiện.
Trong hành trình ấy, những giá trị về ý chí, kỷ luật, tinh thần phụng sự và khát vọng cống hiến càng trở nên cần thiết.
Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được khánh thành trong những ngày mùa Thu lịch sử vì thế mang một ý nghĩa đặc biệt. Nhìn lại hành trình của Người không phải để dừng lại ở niềm tự hào về quá khứ, mà để mỗi người tự tìm thấy động lực cho công việc hôm nay và trách nhiệm với tương lai.
Từ một không gian tưởng niệm, nơi đây được kỳ vọng trở thành không gian của suy ngẫm, học tập và hành động; nơi lịch sử gặp gỡ hiện tại, nơi những giá trị truyền thống được kết nối với công nghệ hiện đại và nơi khát vọng cống hiến được tiếp thêm sức mạnh.
Trong hành trình xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình, hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, trong đó có đường sắt đô thị, sẽ giữ vai trò ngày càng quan trọng. Những tuyến metro tương lai không chỉ cần những công trình hiện đại mà còn cần một đội ngũ có bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng phụng sự.
Với ý nghĩa đó, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Ban Quản lý Đường sắt đô thị không chỉ là nơi lưu giữ ký ức. Đó còn là điểm hội tụ tinh thần của những người đang làm việc hôm nay – những người tiếp nối một hành trình lớn bằng công việc cụ thể, bằng trí tuệ và bằng niềm tin vào tương lai.
Từ những bài học của lịch sử, đội ngũ MAUR có thêm điểm tựa tinh thần để bước vào chặng đường mới; kiên định trước khó khăn, chủ động trước thách thức, sáng tạo trong công việc và đoàn kết vì mục tiêu chung.
Đó cũng là cách thiết thực để những giá trị tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục được lan tỏa trong đời sống hiện đại – không chỉ trong những trang tư liệu hay không gian trưng bày, mà trong từng công trình, từng nhiệm vụ và từng con người đang góp phần kiến tạo diện mạo giao thông tương lai của Thành phố Hồ Chí Minh.
Tấn Tài