Trường Sĩ quan Chính trị phối hợp với Phòng Báo cáo viên, Cục tuyên huấn tổ chức Lớp bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền miệng
Kỹ năng TTM của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội được hình thành, phát triển thông qua quá trình học tập, rèn luyện ở nhà trường và tiếp tục được phát triển, hoàn thiện trong thực tiễn thực hiện chức trách, nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp ra trường.
Nhận thức đúng tầm quan trọng của TTM và thực hiện mục tiêu đào tạo, những năm qua, Trường Sĩ quan Chính trị (SQCT) đã thực hiện nhiều giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. Quán triệt quan điểm đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục - đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện và phẩm chất người học, Nhà trường đã coi trọng lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng, hướng dẫn tay nghề cho người học, trong đó có bồi dưỡng kỹ năng TTM, nhờ đó hoạt động bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên bước đầu có những chuyển biến tích cực.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, khoa và các đơn vị quản lý học viên đã thường xuyên quan tâm giáo dục cho các tổ chức, các lực lượng nhận thức đầy đủ, sâu sắc Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí thư (khóa X); quan điểm chỉ đạo của Quân ủy Trung ương "Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị", qua đó nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, quần chúng trong toàn Trường về vị trí, vai trò của công tác TTM, sự cần thiết phải bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên.
Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường SQCT đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, khoa, đơn vị đổi mới đồng bộ, toàn diện giáo dục - đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo theo hướng lấy người học làm trung tâm; điều chỉnh kế hoạch đề bài, đề cương chi tiết môn học theo hướng giảm lý thuyết, tăng thời gian thực hành và hoạt động sau bài giảng, qua đó trực tiếp bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng thực hành nói chung, kỹ năng TTM nói riêng. Bên cạnh đó, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường rất quan tâm công tác bồi dưỡng kỹ năng TTM cho đội ngũ CBCT, giai đoạn 2011-2023, đã có số lớp và số cán bộ tham gia bồi dưỡng kỹ năng TTM cho cán bộ chính trị do cấp Nhà trường và cấp trực thuộc Nhà trường tổ chức lần lượt là: 21 lớp và 430 cán bộ; 88 lớp và 383 cán bộ.
Phòng Chính trị đã tích cực chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra các cơ quan, khoa, đơn vị trong toàn trường tổ chức thực hiện các hoạt động TTM bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc, hiệu quả, thiết thực. Từ 2019-2025, đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Phòng Báo cáo viên (Cục Tuyên huấn/Tổng cục Chính trị) tổ chức 05 lớp bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên cuối khóa, thông qua các hoạt động lên lớp, thực hành bài nói ở tổ, lớp, tọa đàm, trao đổi... đã trang bị cho học viên những kiến thức, kỹ năng cơ bản, một số kinh nghiệm tiến hành TTM.
Các khoa, nhất là Khoa Công tác đảng, công tác chính trị đã chủ động cập nhật, cụ thể hóa các văn bản, thông tin, tài liệu mới về công tác tư tưởng nói chung và công tác TTM, hoạt động báo cáo viên nói riêng vào xây dựng nội dung, chương trình đào tạo bảo đảm chặt chẽ, khoa học và toàn diện, gắn sát với các chủ đề bài giảng. Đội ngũ giảng viên luôn nêu cao trách nhiệm trong nâng cao chất lượng giảng bài, các hoạt động sau bài giảng và các nội dung bổ trợ, ngoại khóa, qua đó giúp học viên tiếp cận với những kiến thức, kỹ năng tổ chức, tiến hành hoạt động TTM một cách cơ bản, hệ thống.
Đội ngũ cán bộ quản lý các cấp cơ bản phát huy tốt tinh thần trách nhiệm, bám sát chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên, chủ động phối hợp, tranh thủ sự giúp đỡ của đội ngũ giảng viên Khoa Công tác đảng, công tác chính trị tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa, tập bài thực hành, thực tập tại Trường và đơn vị cơ sở; quan tâm tạo điều kiện cho học viên tham gia hoạt động TTM tại đơn vị.
Nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn giúp đỡ của các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, khoa, đơn vị và sự nỗ lực cố gắng tự học, tự bồi dưỡng rèn luyện của đội ngũ học viên, kỹ năng TTM của học viên Nhà trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, rõ nét. Phần lớn học viên đã biết luôn lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp, kịp thời thông tin những vấn đề có tính thời sự, vấn đề nổi cộm, dư luận của tập thể đơn vị đang quan tâm; có khả năng thu thập, phân tích, đánh giá thông tin, tài liệu từ các nguồn cung cấp thông tin chính thống, nhất là từ các văn bản của cơ quan chức năng các cấp, bản tin Thông báo nội bộ, sách, báo, tạp chí, bản tin trên Internet của cơ quan Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhà trường. Học viên bước đầu đã biết cách chuẩn bị đề cương cho phù hợp với đối tượng nghe, nội dung bài tuyên truyền và khả năng, phương pháp, thói quen của bản thân; đề cương TTM đã nêu bật được nội dung chính từ phần mở đầu, nội dung và kết luận; bố cục rõ ràng, kết cấu cân đối, phần nội dung đã thể hiện được những luận điểm chính với những luận cứ, luận chứng cụ thể qua đó giúp bài TTM được chặt chẽ, lôgíc, tăng tính thuyết phục người nghe.
Quá trình thực hành TTM, học viên nắm chắc nội dung và luận giải khá rõ các luận điểm với những luận cứ, luận chứng chặt chẽ; từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc bài TTM học viên luôn quan tâm đúng mức đến việc tạo lập và duy trì sự tập trung chú ý của người nghe; có khả năng bao quát lớp học, kịp thời phát hiện những biểu hiện mệt mỏi, nói chuyện, làm việc riêng, không tập trung chú ý của người học để có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Phong cách sư phạm, khả năng diễn đạt của đa số học viên cơ bản đã đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Nhờ được rèn luyện thường xuyên trong quá trình học tập với các hình thức trao đổi, thảo luận, xêmina và tham gia các hoạt động TTM do Nhà trường và đơn vị tổ chức, nhiều học viên có khả năng diễn đạt rõ ràng, dễ hiểu, đúng ngữ pháp, lựa chọn từ ngữ, thuật ngữ chính xác; quá trình tuyên truyền nhiều đồng chí đã bước đầu biết sử dụng các yếu tố cận ngôn ngữ và kết hợp chúng với các yếu tố phi ngôn ngữ. Học viên đã bước đầu biết sử dụng các phương tiện kỹ thuật, hình ảnh, đồ thị minh họa và các phương tiện hỗ trợ khác phục vụ cho hoạt động TTM.
Từ thực tiễn hoạt động bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên những năm vừa qua có thể rút ra một số kinh nghiệm chủ yếu sau:
Một là, thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chi bộ, đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp và cơ quan chính trị trong bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên
Sự thống nhất trong nhận thức, đề cao trách nhiệm của các chủ thể, các lực lượng, trước hết là cấp ủy, chi bộ, đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp, cơ quan chính trị đối với bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên Trường SQCT là nhân tố quan trọng hàng đầu bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng đạt kết quả tốt. Kinh nghiệm này chỉ ra, hoạt động bồi dưỡng chỉ có kết quả cao khi các chủ thể, lực lượng thống nhất nhận thức và đề cao trách nhiệm, tạo được sức mạnh tổng hợp trong bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên. Khi các chủ thể, lực lượng có nhận thức đúng, trách nhiệm cao thì sẽ phát huy dân chủ, tập trung trí tuệ, xác định những chủ trương, biện pháp sát đúng và tổ chức triển khai thực hiện được nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả. Ngược lại, nếu không thống nhất nhận thức, đề cao trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng thì việc xác định và tổ chức triển khai thực hiện các chủ trương, biện pháp không kịp thời, thiếu đồng bộ, kết quả thấp.
Vận dụng kinh nghiệm này, cấp ủy, chi bộ, đội ngũ cán bộ các cấp, cơ quan chính trị cần thường xuyên tự quán triệt và giáo dục, quán triệt cho các tổ chức, lực lượng thuộc quyền có nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò, sự cần thiết phải bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên, coi đó là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; luôn nêu cao trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên. Phải thường xuyên giữ vững vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ từ xác định mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, biện pháp lãnh đạo đến tổ chức triển khai thực hiện bồi dưỡng. Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, nhất là giữa lãnh đạo với chỉ huy. Chú trọng phát huy trách nhiệm của cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ đại đội, phân công, phân cấp bồi dưỡng, lựa chọn cấp ủy viên phụ trách hoạt động bồi dưỡng; tổ chức phối hợp, kết hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức ở trong và ngoài đơn vị để bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên.
Hai là, việc bồi dưỡng phải được tiến hành tích cực, chủ động, toàn diện, đúng nội dung, kết hợp chặt chẽ các hình thức, biện pháp, sát từng đối tượng học viên và phù hợp thực tiễn từng đơn vị
Thực tiễn cho thấy, kỹ năng TTM của học viên được hình thành, phát triển trong suốt quá trình học tập, rèn luyện ở nhà trường, gắn liền với quá trình học tập, rèn luyện, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ khác của học viên, gắn liền với quá trình đào tạo, bồi dưỡng của tổ chức mà trực tiếp là đội ngũ cán bộ, giảng viên ở các khoa, đơn vị quản lý học viên và tự bồi dưỡng, rèn luyện của mỗi học viên.
Quán triệt, vận dụng kinh nghiệm này, trong quá trình bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên các chủ thể, lực lượng cần nêu cao tính tích cực, chủ động trong tiến hành các khâu, các bước của quá trình bồi dưỡng, theo chức năng, chức trách, nhiệm vụ được giao, bên cạnh đó cần phát huy tính tự giác, tính cực, chủ động, sáng tạo của người học đối với việc tự học tập, tự bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng TTM của bản thân. Nội dung bồi dưỡng, tự bồi dưỡng phải toàn diện song cần xác định rõ những vấn đề cần tập trung bồi dưỡng bảo đảm phù hợp với đặc điểm, trình độ của từng đối tượng, yêu cầu về kỹ năng TTM theo từng năm học. Ngoài ra, cần coi trọng việc cải tiến, vận dụng linh hoạt các hình thức, biện pháp bồi dưỡng cho phù hợp với đặc điểm tình hình, nhiệm vụ của đơn vị, nhiệm vụ của học viên trong từng năm học, từng giai đoạn.
Ba là, phối hợp chặt chẽ, phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng tham gia bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên
Chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên Trường SQCT là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, bao gồm: vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chi bộ, cán bộ chủ trì, cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ, giảng viên, đảng viên, vai trò của tổ chức đoàn thanh niên; sự vận dụng hiệu quả các hình thức, phương pháp, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật...; trong đó, vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Vì vậy, trong quá trình bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên không những phải phát huy vai trò của tổ chức đảng và cán bộ chủ trì các cấp mà còn phải coi trọng phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng tham gia.
Vận dụng kinh nghiệm này, cần thường xuyên làm tốt việc giáo dục, quán triệt làm cho các tổ chức, các lực lượng nhận thức đúng đắn ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên. Thường xuyên quan tâm chăm lo xây dựng, củng cố, kiện toàn các tổ chức, các lực lượng vững mạnh cả số lượng và chất lượng; phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng tiến hành bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên. Sự phối hợp của các tổ chức, các lực lượng phải được thể hiện ngay từ khi xây dựng chương trình, kế hoạch, xác định nội dung, hình thức, biện pháp tổ chức hoạt động bồi dưỡng rèn luyện kỹ năng TTM. Tất cả các nội dung, hình thức, các khâu, các bước của quá trình bồi dưỡng kỹ năng TTM cho học viên đều phải phối hợp hiệp đồng chặt chẽ, đề cao trách nhiệm cá nhân, bảo đảm hoàn thành tốt công việc theo chức năng, chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của từng tổ chức, lực lượng, từng cá nhân. Bên cạnh đó, cần bảo đảm đầy đủ, quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả trang thiết bị, phương tiện cần thiết phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng và tiến hành hoạt động TTM ở các đơn vị trong toàn Trường. Kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện thiếu trách nhiệm, tùy tiện, vô nguyên tắc; khắc phục tình trạng chồng chéo, trách nhiệm chung chung./.
Tài liệu tham khảo:
Bộ Quốc phòng, Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền miệng và hoạt động báo cáo viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 2025 và những năm tiếp theo (Kèm theo Quyết định số 2112/QĐ-BQP ngày 10 tháng 6 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng), Hà Nội.
2. Hồ Chí Minh (1947), "Người tuyên truyền và cách tuyên truyền", Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
3. Trường Sĩ quan Chính trị, Báo cáo Tổng kết 15 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí Thư (khóa X) về "Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới" tại Trường Sĩ quan Chính trị, số 2106/BC-SQCT, ngày 14 tháng 7 năm 2022, Hà Nội.
4. Trường Sĩ quan Chính trị, Kết quả phúc tra đánh giá năng lực thực hành của học viên tốt nghiệp năm 2025, Thông báo số 538/TB-ĐPT, ngày 20 tháng 02 năm 2025, Hà Nội.
Trung tá, ThS Bạch Mai Trình
Trường Sĩ quan Chính trị/Bộ Quốc phòng