logo
ISSN 2734-9020

Kỳ 3: Vững tay lái trước mọi thách thức thời đại mới - “trận địa” tư tưởng trong kỷ nguyên số

Thứ hai, 22/06/2026 - 15:00

Lời dẫn: Cuộc chuyển mình của lịch sử và những “cơn sóng dữ” Chúng ta đang sống trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động, nơi mà ranh giới giữa cái thực và cái ảo, giữa sự thật và sự dối trá đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, chúng ta không chỉ đối mặt với những thách thức truyền thống về kinh tế, địa chính trị mà còn phải đương đầu với một thứ vũ khí vô hình nhưng sức công phá khủng khiếp: Sự xâm lăng tư tưởng trên không gian mạng. Nếu như trước đây, kẻ thù dùng súng đạn để chiếm đất, thì ngày nay, chúng dùng thuật toán, dùng trí tuệ nhân tạo (AI) và Deepfake để chiếm lĩnh tâm trí và niềm tin của nhân dân.

Vững tay lái trước mọi thách thức của thời đại mới không còn là một khẩu hiệu suông, đó là mệnh lệnh của trái tim, là sự tồn vong của chế độ và vận mệnh của cả một dân tộc.

1. Kỷ nguyên của AI và Deepfake: Khi sự giả dối "tinh vi như thật"

Thế giới đang chứng kiến một cuộc cách mạng công nghệ thần tốc, nhưng đi kèm với ánh sáng của tri thức là bóng tối của những âm mưu thâm độc. Công nghệ AI và Deepfake đã đưa "nghệ thuật lừa dối" lên một tầm cao mới. Đây không còn là những kịch bản trong phim viễn tưởng, mà là những "mũi tên độc" đang chĩa thẳng vào hệ thống điều hành của chúng ta.

Hãy tưởng tượng, vào một thời điểm nhạy cảm của đất nước, một đoạn video Deepfake xuất hiện với hình ảnh và giọng nói giống hệt một nhà lãnh đạo cấp cao, đưa ra những phát ngôn gây chia rẽ vùng miền, hoặc những chỉ thị sai lệch về chính sách quốc phòng. Chỉ cần vài phút lan truyền trên mạng xã hội, sự hỗn loạn có thể bùng phát trước khi các cơ quan chức năng kịp đính chính. Đó chính là sự nguy hiểm của "chiến tranh thông tin hiện đại". Thực tế: Trên chiến trường quốc tế, chúng ta đã thấy những ví dụ nhãn tiền. Những video giả mạo các nguyên thủ quốc gia kêu gọi quân đội đầu hàng, hay những chiến dịch tung tin giả bằng AI để can thiệp vào bầu cử tại các cường quốc. Tại Việt Nam, các thế lực thù địch và tội phạm công nghệ cao đã bắt đầu sử dụng Deepfake để giả danh cơ quan thực thi pháp luật, lừa đảo lòng tin của người dân.

Đây là một thách thức chưa từng có tiền lệ. Trận địa tư tưởng giờ đây không chỉ có con người đối đầu với con người, mà còn là sự tham gia của các "thực thể số" - những thuật toán không biết mệt mỏi, có khả năng sản xuất hàng vạn nội dung độc hại trong một giây. Nếu chúng ta không tỉnh táo, không có một "trần thép" tư tưởng vững vàng, chúng ta sẽ rơi vào cái bẫy "mù lòa thông tin" mà kẻ thù giăng sẵn.

2. Mỗi Đảng viên là một "chiến sĩ tinh nhuệ" trên tiền tuyến không gian mạng

Trước một trận địa không tiếng súng nhưng đầy rẫy cạm bẫy, chúng ta không thể chỉ dựa vào các cơ quan chuyên trách như "lực lượng tác chiến không gian mạng" hay "Ban Chỉ đạo 35". Sức mạnh vô địch của Đảng nằm ở hàng triệu đảng viên - những người đang sống, làm việc và hiện diện hằng ngày trên không gian số.

Mỗi Đảng viên phải ý thức sâu sắc rằng: Khi bạn cầm chiếc điện thoại trên tay và truy cập mạng xã hội, bạn đang đứng trên tiền tuyến. Một nút "Like", một lượt "Share" hay một dòng bình luận không chỉ là hành vi cá nhân, mà là thái độ chính trị.

Chúng ta không được phép thờ ơ, "mũ ni che tai" trước những thông tin xuyên tạc, bôi nhọ đất nước. Sự im lặng trước cái xấu chính là sự tiếp tay cho cái ác. Một đảng viên chân chính không thể đứng ngoài cuộc khi thấy lãnh tụ bị xúc phạm, khi thấy lịch sử dân tộc bị bóp méo.

Chiến lược "Lấy cái đẹp dẹp cái xấu": Sức mạnh thực sự không chỉ nằm ở việc ngăn chặn, mà nằm ở việc chiếm lĩnh không gian mạng bằng những thông tin tích cực. Chúng ta phải làm cho dòng thác thông tin chính thống, những câu chuyện tử tế, những thành tựu của đất nước chảy tràn trên mạng xã hội, để những "luồng gió độc" không còn chỗ trú chân. Thực tiễn, trong đại dịch COVID-19 hay những đợt thiên tai lũ lụt vừa qua, chính những hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ giúp dân, những tấm gương đảng viên xả thân nơi tuyến đầu được lan tỏa mạnh mẽ trên Facebook, Zalo đã đập tan mọi luận điệu xuyên tạc về sự yếu kém của hệ thống chính trị. Đó chính là sức mạnh của "thông tin chính thống át tin đồn nhảm".

3. Xây dựng "Văn hóa số" và "Sức đề kháng dân tộc" - Giải pháp căn cơ

Ngăn chặn tin độc hại giống như việc chúng ta quét rác, nhưng để môi trường luôn sạch, chúng ta cần xây dựng một "hệ miễn dịch" tự thân cho mỗi người dân. Đây chính là cuộc chiến nâng cao dân trí số và xây dựng văn hóa số cho toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thế hệ trẻ - những "công dân số" - là đối tượng tấn công trọng điểm của các chiến dịch "diễn biến hòa bình". Kẻ thù dùng những hình thức giải trí bắt mắt, những trào lưu "vô thưởng vô phạt" để lồng ghép tư tưởng lai căng, phủ nhận thành quả cách mạng. Chính vì vậy chúng ta cần có các giải pháp tổng lực:

Một là, giáo dục kỹ năng nhận diện: Phải trang bị cho nhân dân kỹ năng "đọc" thông tin mạng. Biết đặt câu hỏi trước một tin giật gân, biết kiểm chứng nguồn tin trước khi tin tưởng. Một dân tộc có tri thức số là một dân tộc không thể bị dắt mũi.

Hai là, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc: Khi một người trẻ thấu hiểu nỗi đau của những năm tháng chiến tranh, thấu hiểu giá trị của hòa bình và độc lập, họ sẽ có một "bộ lọc" tự nhiên. Lòng yêu nước chính là tấm khiên vững chắc nhất trước mọi luồng tư tưởng độc hại.

Ba là, xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên mạng: Đảng viên phải đi đầu trong việc xây dựng một không gian mạng nhân văn, thượng tôn pháp luật. Mỗi trang cá nhân của đảng viên phải là một "cột mốc chủ quyền" văn hóa. Đúng vậy: Hãy nhìn vào cách các bạn trẻ Việt Nam "nhuộm đỏ" mạng xã hội bằng hình ảnh lá cờ Tổ quốc hay những clip ngắn về lịch sử hào hùng của dân tộc trên nền tảng TikTok thời gian qua. Đó chính là biểu hiện sinh động nhất của "sức đề kháng dân tộc". Khi chúng ta biết cách truyền tải lý tưởng bằng ngôn ngữ của thời đại, lý tưởng đó sẽ sống mãi.

4. Giữ vững bản lĩnh chính trị: "Trần thép" trước mọi cơn gió độc

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh, chúng ta chưa bao giờ lùi bước trước những kẻ thù mạnh nhất thế giới về quân sự. Ngày nay, trước những biến động phức tạp của địa chính trị toàn cầu - từ xung đột vũ trang, cạnh tranh quyền lực đến sự bùng nổ của công nghệ - chúng ta lại càng cần một bản lĩnh kiên định.

"Trần thép" tư tưởng không được xây dựng từ những khối bê tông vô tri, mà được gia cố bằng sự đoàn kết của 100 triệu trái tim và trí tuệ sáng tạo của lớp lớp cán bộ, đảng viên. Chúng ta không sợ những "cơn gió độc" từ bên ngoài, bởi gió dù mạnh đến đâu cũng chỉ làm lung lay những cành lá úa vàng. Điều đáng sợ nhất chính là sự suy thoái từ bên trong, là sự "nhạt Đảng, khô Đoàn", là sự phai nhạt lý tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên.

Bản lĩnh chính là sự tỉnh táo để không bị cuốn theo những vòng xoáy của chủ nghĩa cá nhân, không bị lóa mắt bởi những lợi ích vật chất tầm thường mà phản bội lại lời thề dưới cờ Đảng. Vững tay lái trong kỷ nguyên AI có nghĩa là dùng trí tuệ nhân tạo để phục vụ nhân dân, nhưng phải dùng "trái tim nhân tạo" (lý tưởng Đảng) để dẫn đường cho công nghệ.

Lời kết: Vận mệnh dân tộc nằm trong tay chúng ta

Việt Nam đang đứng trước cánh cửa của một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ để sánh vai với các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Bác Hồ. Hành trình đó không trải đầy hoa hồng mà đầy rẫy gai góc và những "trận chiến không tiếng súng". Với một đội ngũ cán bộ "vừa hồng vừa chuyên", với hàng triệu chiến sĩ tư tưởng tinh nhuệ trên không gian mạng và một dân tộc có sức đề kháng văn hóa mãnh liệt, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào tương lai.

Giữ vững vận mệnh dân tộc không phải là việc của riêng ai, mà là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi chúng ta. Hãy biến mỗi thiết bị điện tử thành một vũ khí, mỗi tài khoản mạng xã hội thành một pháo đài, và mỗi Đảng viên thành một ngọn đuốc sáng rực niềm tin.

Vững tay lái - Chắc niềm tin - Đưa con thuyền Việt Nam đi tới bến bờ vinh quang!

Trung tá, Ths Dương Ngọc Hà 

 Trường Sĩ quan Lục quân 1

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018) của Bộ chính trị về công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới.

[2] Quốc hội khóa XIV (2018), Luật số Luật số: 24/2018/QH14 ngày 12/06/2018 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

[3] Quốc hội khóa XV (2025), Luật số: 116/2025/QH15 ngày 10 tháng 12 năm 2025 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.