Những "người đưa đò" mang sắc phục học sinh
Từ tháng 3/2026, Chi hội người mù liên phường Thanh Xuân đã phối hợp cùng Dự án thiện nguyện No One Left Behind (Không ai bị bỏ lại phía sau) tổ chức lớp học hướng dẫn các môn Toán, Tiếng Anh và Kỹ năng sống cho các em học sinh khiếm thị. "No One Left Behind" là một dự án cộng đồng do các bạn học sinh THPT, THCS thành lập hướng tới hỗ trợ giáo dục, sức khỏe và đồng hành cùng những hoàn cảnh khó khăn trong xã hội, đặc biệt là trẻ em và những người yếu thế.
Điều bất ngờ và xúc động nhất, tại lớp học lần này, những "người thầy, người cô" đứng lớp lại chính là cặp anh em ruột Hồ Việt Anh - Hồ Phương Linh và Lê Trần Khánh Minh - Lê Trần Khánh Chi, đều là những học sinh gương mẫu tại các trường THCS, THPT tại Hà Nội.
Các học sinh của lớp cũng rất đặc biệt, gồm 6 cô học trò khiếm thị trường Nguyễn Đình Chiểu với nhiều lứa tuổi khác nhau: Yến Nhi (17 tuổi, lớp 8), Tuệ Linh và Linh Giang (16 tuổi, lớp 9), Kiều Linh (14 tuổi, lớp 8) cùng cặp chị em sinh đôi Gia Linh, Nhã Linh (lớp 10).
Lịch học được duy trì đều đặn: Sáng Chủ nhật dành cho hai môn Toán và Tiếng Anh; tối thứ Sáu là không gian dành cho môn Kỹ năng sống do các thành viên dự án tổ chức theo hình thức online.
Vượt qua bóng tối bằng những phương pháp "chưa từng có trong giáo trình"
Nội dung học tập của lớp học đặc biệt được thiết kế bám sát chương trình trên lớp của trường Nguyễn Đình Chiểu nhằm củng cố phần kiến thức còn khuyết thiếu. Tuy nhiên, hành trình dạy và học của những "đứa trẻ" chưa từng đứng lớp thực sự không dễ dàng chút nào.
Với môn Tiếng Anh, do Phương Linh và Khánh Chi đảm nhiệm, khó khăn lớn nhất ở giai đoạn đầu là các chị khiếm thị còn rất dè dặt, ít nói và phát âm chưa rõ. Chưa có kinh nghiệm sư phạm, hai thành viên 13 tuổi của quỹ phải thức đêm lên mạng tìm tòi, trao đổi để tự soạn ra một giáo án riêng biệt.
"Nhiều lúc hướng dẫn trên lớp, chúng em phải nhìn chăm chú vào biểu hiện khuôn mặt của các chị để "ứng biến". Nếu thấy các chị nhíu mày, nhăn mặt, tụi em biết mình phải giảng chậm lại và dùng ngôn từ miêu tả chi tiết nhiều hơn . Mong muốn lớn nhất của chúng em không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà là thay đổi tư duy, giúp các chị nâng cao sự tự tin, xóa bỏ mặc cảm mình là người khiếm khuyết" - Phương Linh và Khánh Chi xúc động chia sẻ.
Trong khi đó, "trận địa" môn Toán của Việt Anh và Khánh Minh lại mang một thử thách hoàn toàn khác. Đối với người khiếm thị, môn Hình học là một rào cản tưởng chừng không thể vượt qua vì họ không thể nhìn thấy hình khối, đường thẳng. Còn với Đại số, các em phải dùng tư duy trừu tượng và trí nhớ ngắn hạn nhiều hơn người bình thường gấp bội.
Để giải bài toán này, Việt Anh và Khánh Minh đã sáng tạo ra phương pháp "hình học bằng lời" và kích thích tư duy bằng âm thanh. Các em tìm "đạo cụ", dùng những vật dụng quen thuộc như cây bút, sợi dây, hay chính các loại hoa quả hàng ngày để mô tả góc, cạnh, đường. Thay vì vẽ hình, hai chàng trai trẻ dùng lời nói để "vẽ" nên những sơ đồ trong trí tưởng tượng của học trò, kích thích các em tự suy luận. Sự kiên trì ấy đã giúp cả 6 cô học trò vượt qua nỗi sợ hãi môn Toán, biến những con số khô khan thành những người bạn đồng hành thú vị.
Bài học làm người từ trái tim
Nếu như Toán và Tiếng Anh mang lại kiến thức, thì môn học Kỹ năng sống của dự án lại là nơi chữa lành và trang bị hành trang vào đời cho các em. Từ cách giao tiếp hàng ngày, quản lý thời gian, sắp xếp đồ đạc trong nhà đến cách ứng xử, quản lý tài chính... tất cả đều được các bạn quản lý dự án cùng các cô trợ giảng hướng dẫn rất tỉ mỉ.
Các thành viên trong dự án đã dành hàng giờ liền để đọc tài liệu về hành vi, tâm lý và thói quen sinh hoạt của người khiếm thị, tìm ra lối đi vào thế giới nội tâm vốn rất nhạy cảm của các em. Cả nhóm luôn tự nhắc nhau, dù bận rộn học tập đến mấy, mỗi tuần cũng phải sắp xếp ít nhất một ngày để nghiêm túc làm giáo án và hướng dẫn các chị, các em khiếm thị trong lớp.
Trái ngọt sau 3 tháng gieo mầm
"Kỳ tích" là từ ngữ chính xác nhất để nói về lớp học này sau hơn 3 tháng triển khai. Những cô bé khiếm thị rụt rè ngày nào giờ đã tự tin tiếng cười đầy ắp lớp học. Môn Toán và Tiếng Anh có sự tiến bộ rõ rệt. Trong đó, ấn tượng nhất là Yến Nhi và Kiều Linh, Tuệ Linh, từ những học sinh còn chậm, nay đã có thể tự tin giao tiếp tiếng Anh cơ bản và tư duy nhanh nhạy các bài toán khó.
Chứng kiến sự thay đổi kỳ diệu của con, chị Lều Hảo – đại diện phụ huynh học sinh – nghẹn ngào chia sẻ: "Nhìn con tự tin hơn mỗi ngày, biết tự sắp xếp đồ đạc, biết cười mở lòng với mọi người, người làm mẹ như tôi không có hạnh phúc nào bằng. Cảm ơn các bố mẹ đã luôn đồng hành, tạo điều kiện và các bạn trong dự án đã mang ánh sáng đến cho cuộc đời của các con tôi."
Anh Nguyễn Tiến Thành, Chi hội trưởng Chi hội người mù liên phường Thanh Xuân, cũng không giấu được sự xúc động khi đánh giá về mô hình này: "Đây là một mô hình lớp học vô cùng nhân văn. Sự nhiệt huyết của các cháu học sinh phổ thông trong Dự án No One Left Behind đã mang đến một luồng sinh khí mới, một năng lượng tích cực cho Chi hội. Các cháu không chỉ dạy kiến thức, mà còn trao đi cả tương lai và sự bình đẳng cho người khiếm thị."
Bạn Hồ Việt Anh - Trưởng dự án có chia sẻ: "Bên cạnh các hoạt động hiện tại, No One Left Behind đang tiếp tục xây dựng và phát triển Quỹ Khuyến học No One Left Behind Fund nhằm huy động thêm nguồn lực để trao các suất học bổng thường niên, hỗ trợ học liệu và ghi nhận những học sinh khiếm thị có nhiều nỗ lực vươn lên trong học tập. Dự án cũng mong muốn mở rộng phạm vi hỗ trợ tới nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn hơn trong tương lai".
Hành trình phía trước của Dự án No One Left Behind và các em học sinh khiếm thị trường Nguyễn Đình Chiểu vẫn còn dài. Nhưng với tình yêu thương thuần khiết, không vụ lợi từ những trái tim trẻ tuổi, lớp học ấy chắc chắn sẽ còn tiếp tục thắp sáng thêm nhiều ước mơ, chứng minh một điều giản dị: Khi có tình yêu thương, bóng tối cũng phải nhường chỗ cho ánh sáng của niềm tin.
Thành Nguyễn