Một năm chuyển mình của cơ sở cai nghiện ma túy Quảng Ninh

Từ dấu mốc chuyển giao đến một phương thức quản lý mới

Sau khi được bàn giao về Công an tỉnh, do Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04) quản lý, chỉ đạo theo Phương án số 02/PA-CAT-PC04 (PX01) ngày 28/2/2025, Trung tá Phạm Văn Trọng, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh, cùng tập thể đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì hoạt động cai nghiện liên tục, chặt chẽ.

Thời điểm tiếp nhận, Cơ sở có 737 người đang cai nghiện, gồm 473 người cai nghiện bắt buộc, 220 người cai nghiện tự nguyện và 44 người đang làm thủ tục đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Từ ngày 1/3/2025 đến thời điểm báo cáo, Cơ sở đã tiếp nhận mới 730 người; 962 người hoàn thành chương trình cai nghiện đúng hạn và hiện đang tổ chức cai nghiện cho 475 người.

Cùng với quản lý, điều trị và giáo dục, Cơ sở từng bước đổi mới theo hướng gắn cai nghiện với tư vấn nghề nghiệp, đào tạo nghề, chuẩn bị kế hoạch tái hòa nhập và kết nối việc làm, tạo nền tảng để người sau cai trở về cộng đồng.

Điểm nhấn của quá trình đổi mới là việc triển khai Đề án số 189/QĐ-CAT-CSMT ngày 28/1/2026 của Công an tỉnh Quảng Ninh về "Tăng cường công tác quản lý, giáo dục, dạy nghề, hỗ trợ tạo việc làm, vay vốn tín dụng, tái hòa nhập cộng đồng cho học viên cai nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh".

Cách làm mới hướng tới xây dựng một "vòng tròn khép kín", trong đó Cơ sở cai nghiện, Công an cấp xã, doanh nghiệp, gia đình và các cơ quan chức năng cùng tham gia quản lý, hỗ trợ người sau cai từ khi còn ở Cơ sở đến khi trở về địa phương.

Đây cũng là dấu ấn rõ nét trong quá trình chuyển mình của Cơ sở: quản lý chặt chẽ nhưng không chỉ dừng ở quản lý; cai nghiện nhưng hướng tới mục tiêu cao hơn là giúp người sau cai có nghề, có việc làm, ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.

Chuẩn bị hành trang cho người cai nghiện trở về

Một trong những kết quả nổi bật là công tác chuẩn bị tái hòa nhập được thực hiện ngay trong quá trình cai nghiện. Cơ sở đã tư vấn, hướng dẫn xây dựng kế hoạch tái hòa nhập cộng đồng cho 962 học viên; phối hợp với Trung tâm Giới thiệu việc làm tỉnh và Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam tổ chức 22 hội nghị tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho hơn 1.400 lượt người cai nghiện. Công tác đào tạo nghề được đẩy mạnh với 2 lớp sơ cấp kỹ thuật xây dựng, điện - nước cho gần 100 người và 2 lớp kỹ thuật khai thác mỏ - hầm lò cho 70 học viên. Các học viên được định hướng, cam kết bố trí việc làm sau khi hoàn thành chương trình; 36 học viên đã hoàn thành phần lý thuyết và được bàn giao cho nhà trường tiếp tục đào tạo thực hành. Cùng với đào tạo nghề, Cơ sở tổ chức hàng trăm buổi lao động trị liệu, truyền nghề, giúp học viên hình thành ý thức tổ chức, kỷ luật, tinh thần tự lập và nhận thức rõ hơn về giá trị của lao động.

Đây là sự chuyển biến quan trọng trong cách tiếp cận: cai nghiện không chỉ nhằm giúp người nghiện thoát khỏi sự lệ thuộc vào ma túy, mà còn chuẩn bị cho họ năng lực lao động và kỹ năng cần thiết để trở lại cuộc sống bình thường.

Việc làm - điểm tựa để người sau cai trở về

Kết quả nổi bật nhất và cũng là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của cách làm mới nằm ở việc làm sau cai. Theo số liệu cập nhật đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có 524 người sau cai nghiện thuộc diện được rà soát, hỗ trợ; trong đó 122 người đã được giới thiệu việc làm ổn định.

Trong số này, 36 người được Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh trực tiếp liên kết, giới thiệu việc làm, gồm 18 người làm việc trong ngành Than và 18 người làm việc ngoài ngành Than. Thông qua sự phối hợp của Công an các xã, phường, đặc khu với các công ty, doanh nghiệp, 86 người sau cai khác được hỗ trợ, giới thiệu việc làm ổn định, trong đó 23 người làm việc trong ngành Than và 63 người là nhân viên, công nhân tại các công ty, doanh nghiệp, khu công nghiệp. Như vậy, 122/524 người, tương đương khoảng 23,3%, đã có việc làm ổn định. Đây là con số có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình thực hiện mục tiêu của Đề án 189, bởi việc làm không chỉ tạo thu nhập mà còn giúp người sau cai có môi trường lao động, xây dựng lại các mối quan hệ xã hội và giảm nguy cơ tái nghiện.

Đáng chú ý, báo cáo trước đó ghi nhận số người sau cai được kết nối, giới thiệu việc làm ổn định là 110 người; kết quả cập nhật tháng 8 đã nâng con số này lên 122 người, cho thấy hoạt động kết nối việc làm đang tiếp tục được mở rộng.

Từ hỗ trợ việc làm đến trao cơ hội tự lập

Không dừng ở kết nối việc làm, công tác hỗ trợ tín dụng cũng được triển khai mạnh hơn. Đến tháng 8/2026, các đơn vị đã rà soát 243 người sau cai đủ điều kiện và có nhu cầu vay vốn; hoàn tất thủ tục giải ngân, hỗ trợ tạo việc làm cho 36 cá nhân với tổng số tiền 4,448 tỷ đồng. Trong đó, 8 trường hợp vay trước tháng 5/2026 được giải ngân 518 triệu đồng; 28 trường hợp được giải ngân 3,93 tỷ đồng sau tháng 5/2026. 

Nguồn vốn được sử dụng để phát triển sản xuất, kinh doanh, trồng rừng, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản..., tạo thêm sinh kế và thu nhập cho người sau cai. Nếu việc làm giúp người sau cai có thu nhập, thì tín dụng tạo thêm điều kiện để họ tự tạo việc làm và chủ động phát triển kinh tế. Đây chính là một trong những giá trị thiết thực của Đề án 189: chuyển từ hỗ trợ mang tính ngắn hạn sang tạo điều kiện để người sau cai có thể từng bước tự chủ về kinh tế.

Giữ vững an ninh, an toàn tại Cơ sở

Cùng với những chính sách hỗ trợ tái hòa nhập, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn tại Cơ sở luôn được đặt lên hàng đầu.Công tác quản lý, giám sát, phân loại người cai nghiện được thực hiện chặt chẽ; lực lượng chức năng chủ động nắm tình hình, không để xảy ra các vụ việc người cai nghiện trốn, chết không rõ nguyên nhân, gây rối, bạo loạn, chống phá, đánh nhau, vi phạm pháp luật hoặc vi phạm nội quy Cơ sở.

Cùng với đó, công tác điều trị, giáo dục, tuyên truyền pháp luật, rèn luyện sức khỏe, lao động trị liệu và đào tạo nghề được tổ chức thường xuyên, từng bước tạo môi trường ổn định để học viên yên tâm cai nghiện và chuẩn bị trở về cộng đồng.

Một cánh cửa khép lại, một hành trình mới mở ra

Sau hơn một năm chuyển giao, những kết quả bước đầu tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đang cho thấy một hướng đi đúng và ngày càng rõ nét: cai nghiện gắn với đào tạo nghề, việc làm, hỗ trợ sinh kế và quản lý sau cai, tạo thành một chuỗi hỗ trợ liên tục từ Cơ sở đến cộng đồng.

Phía trước, mục tiêu của Đề án 189 đã được xác định cụ thể: năm 2026 phấn đấu phối hợp với các cơ quan, doanh nghiệp tiếp nhận ít nhất 20% người sau cai nghiện vào làm việc; đến năm 2030, 50% người sau cai nghiện có nhu cầu được bố trí công việc phù hợp. Với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Công an tỉnh; sự phối hợp của Công an các xã, phường, đặc khu, doanh nghiệp, gia đình và các cơ quan, đơn vị liên quan; cùng quyết tâm, trách nhiệm và tinh thần đổi mới của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh, những mục tiêu ấy đang từng bước được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực.

Hành trình phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng với cách làm bài bản, quyết liệt và nhân văn, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một cơ sở "văn minh, hiện đại, nhân văn và đột phá đi đầu", để mỗi người sau cai không chỉ hoàn thành chương trình cai nghiện mà còn có thêm cơ hội học nghề, có việc làm, ổn định cuộc sống và thực sự trở về với cộng đồng.

Cánh cửa Cơ sở khép lại không phải là điểm kết thúc, mà là điểm bắt đầu của một hành trình mới - hành trình trở về với gia đình, với lao động và với cuộc sống.

TS. Phan Thị Hải Yến - Trưởng khoa Nhà nước và pháp luật Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu tỉnh Quảng Ninh

Lâm An - Cán bộ Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh