Những năm qua, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn Tăng 273, Quân đoàn 34 đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, biện pháp sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, "mẫu mực, tiêu biểu". Bài viết tập trung làm rõ một số kinh nghiệm chủ yếu nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới ở Lữ đoàn hiện nay.
1. Đặt vấn đề
Huấn luyện chiến sĩ mới là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho quá trình hình thành phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác và ý thức tổ chức kỷ luật của quân nhân trong toàn bộ thời gian phục vụ tại ngũ. Đối với đơn vị tăng thiết giáp, yêu cầu huấn luyện chiến sĩ mới không chỉ đòi hỏi nắm chắc kỹ thuật, chiến thuật, điều lệnh, thể lực mà còn phải xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần khắc phục khó khăn, ý chí quyết tâm cao và khả năng thích ứng với môi trường quân sự đặc thù.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại". Quán triệt sâu sắc quan điểm đó, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn Tăng 273 luôn xác định công tác đảng, công tác chính trị là "linh hồn", là nhân tố quyết định chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, nhờ tiến hành toàn diện, đồng bộ công tác đảng, công tác chính trị, chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới của Lữ đoàn có nhiều chuyển biến tích cực; cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đoàn kết nội bộ tốt, chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
2. Nội dung nghiên cứu
Lữ đoàn Tăng 273, Quân đoàn 34 là đơn vị chủ lực của binh chủng tăng thiết giáp, đóng quân trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên, có nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng mà cấp trên giao. Trong điều kiện yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại ngày càng cao, nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới ở Lữ đoàn không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức quân sự, kỹ thuật, chiến thuật, điều lệnh, thể lực mà còn phải tập trung xây dựng bản lĩnh chính trị, ý chí chiến đấu, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và phẩm chất đạo đức cách mạng cho bộ đội.
Huấn luyện chiến sĩ mới là giai đoạn đầu tiên, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành phẩm chất, nhân cách quân nhân cách mạng. Đây là thời điểm chiến sĩ mới chuyển từ môi trường sinh hoạt, lao động dân sự sang môi trường quân đội với yêu cầu cao về tính tổ chức, tính kỷ luật, cường độ hoạt động và áp lực huấn luyện lớn. Vì vậy, nếu không tiến hành tốt công tác đảng, công tác chính trị sẽ khó tạo được sự chuyển biến đồng bộ về nhận thức, tư tưởng và hành động của bộ đội; từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
Những năm qua, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn Tăng 273 luôn quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về vai trò của công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam; xác định đây là "linh hồn", là nhân tố quyết định bảo đảm cho đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Từ nhận thức đó, cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì các cấp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tiến hành tương đối toàn diện, đồng bộ công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị với quản lý tư tưởng, giữa huấn luyện quân sự với xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội.
Trong quá trình huấn luyện chiến sĩ mới, các cơ quan, đơn vị đã duy trì tương đối nghiêm nền nếp ngày chính trị và văn hóa tinh thần, chế độ học tập chính trị, thông báo thời sự, đọc báo, nghe tin, sinh hoạt tư tưởng; thường xuyên nắm chắc tình hình tư tưởng bộ đội, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc nảy sinh. Hoạt động công tác đảng, công tác chính trị được triển khai khá toàn diện trên các mặt giáo dục chính trị, tuyên truyền cổ động, thi đua khen thưởng, công tác cán bộ, công tác tổ chức, công tác bảo vệ an ninh, dân vận và chính sách. Nhờ đó, nhận thức chính trị, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của chiến sĩ mới từng bước được nâng lên; chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới có nhiều chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới ở Lữ đoàn vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Chất lượng, hiệu quả tiến hành công tác đảng, công tác chính trị giữa các cơ quan, đơn vị chưa thật đồng đều; trách nhiệm và năng lực của một bộ phận cán bộ, đảng viên trong tiến hành công tác đảng, công tác chính trị còn hạn chế. Nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành có mặt chậm đổi mới, chưa theo kịp sự phát triển của thực tiễn huấn luyện và đặc điểm tâm lý của chiến sĩ mới hiện nay. Đội ngũ chính trị viên, cán bộ trực tiếp quản lý chiến sĩ mới ở một số đơn vị còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn, phương pháp công tác chưa thật sâu sát, linh hoạt. Trong khi đó, sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa; sự tác động của mặt trái kinh tế thị trường và mạng xã hội đang ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ, nhất là chiến sĩ mới.
Từ thực tiễn đó cho thấy, để nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới ở Lữ đoàn Tăng 273 hiện nay cần quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, bám sát thực tiễn nhiệm vụ đơn vị và tập trung thực hiện tốt một số kinh nghiệm chủ yếu sau:
Một là, coi trọng và phát huy vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chức năng các cấp trong nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới.
Đây là kinh nghiệm có ý nghĩa quyết định, giữ vai trò nền tảng trong nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị ở đơn vị. Bởi lẽ, cấp ủy, tổ chức đảng là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở; mọi chủ trương, biện pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị muốn đạt hiệu quả đều phụ thuộc trực tiếp vào năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp.
Thực tiễn ở Lữ đoàn Tăng 273 cho thấy, ở đâu cấp ủy, tổ chức đảng giữ vững nguyên tắc lãnh đạo, đoàn kết thống nhất cao, duy trì nghiêm nền nếp sinh hoạt đảng, nền nếp công tác đảng, công tác chính trị thì ở đó chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới được nâng lên rõ rệt; nội bộ đoàn kết thống nhất, cán bộ chiến sĩ có tinh thần trách nhiệm cao, tỷ lệ vi phạm kỷ luật thấp và đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ngược lại, ở đâu cấp ủy thiếu sâu sát, buông lỏng lãnh đạo hoặc chưa phát huy hết vai trò của các tổ chức, lực lượng thì ở đó chất lượng công tác đảng, công tác chính trị và kết quả huấn luyện bị ảnh hưởng.
Xuất phát từ yêu cầu đó, Đảng ủy Lữ đoàn đã thường xuyên quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên về nhiệm vụ huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và công tác đảng, công tác chính trị; cụ thể hóa thành nghị quyết chuyên đề, kế hoạch, chương trình hành động sát với đặc điểm nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Trong lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới, cấp ủy các cấp luôn bám sát thực tiễn đơn vị, nắm chắc đối tượng chiến sĩ mới, xác định đúng trọng tâm, khâu đột phá; phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cấp ủy viên, cán bộ phụ trách.
Cùng với đó, cơ quan chính trị các cấp đã phát huy tốt vai trò tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc tổ chức thực hiện công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới. Nội dung kiểm tra không chỉ tập trung vào việc duy trì nền nếp, chế độ mà còn chú trọng đánh giá chất lượng thực chất của hoạt động giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật. Thông qua kiểm tra để kịp thời phát hiện hạn chế, khuyết điểm, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, thiếu trách nhiệm trong tiến hành công tác đảng, công tác chính trị.
Một kinh nghiệm rất quan trọng là phải phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong mọi hoạt động. Cán bộ, đảng viên phải thực sự là trung tâm đoàn kết, là tấm gương về phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm để chiến sĩ mới noi theo. Trong điều kiện cường độ huấn luyện cao, môi trường sinh hoạt khép kín, mọi biểu hiện thiếu gương mẫu của cán bộ đều tác động trực tiếp đến tâm lý, nhận thức và niềm tin của chiến sĩ mới. Vì vậy, giữ vững vai trò lãnh đạo của cấp ủy, phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên chính là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới hiện nay.
Hai là, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác cho chủ thể và các lực lượng tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới.
Nếu cấp ủy, tổ chức đảng giữ vai trò lãnh đạo thì đội ngũ cán bộ trực tiếp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị là lực lượng quyết định hiệu quả thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở. Thực tiễn cho thấy, cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phương pháp công tác khoa học, tác phong sâu sát, gần gũi bộ đội sẽ tạo được niềm tin, tinh thần đoàn kết và động lực phấn đấu cho chiến sĩ mới. Ngược lại, nếu cán bộ yếu về năng lực, thiếu kinh nghiệm thực tiễn, phương pháp công tác cứng nhắc sẽ khó nắm bắt, giải quyết hiệu quả những vấn đề tư tưởng nảy sinh trong đơn vị.
Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là đội ngũ chính trị viên, chính trị viên phó, cán bộ trung đội, đại đội trực tiếp quản lý chiến sĩ mới. Nội dung bồi dưỡng được tiến hành toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào nâng cao trình độ lý luận chính trị, kỹ năng giáo dục, tuyên truyền, kỹ năng nắm bắt và giải quyết tình hình tư tưởng, kỹ năng tổ chức hoạt động tập thể và phương pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong từng nhiệm vụ cụ thể.
Quá trình bồi dưỡng luôn gắn chặt giữa lý luận với thực tiễn; lấy thực tiễn thao trường, bãi tập làm môi trường rèn luyện năng lực cho cán bộ. Thông qua hội thi cán bộ giảng dạy chính trị, hội thao huấn luyện, sinh hoạt chuyên môn, tọa đàm trao đổi kinh nghiệm để bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng và bản lĩnh công tác cho đội ngũ cán bộ. Đồng thời, chú trọng phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm trong truyền thụ kỹ năng xử lý tình huống, kinh nghiệm quản lý chiến sĩ mới cho cán bộ trẻ.
Một nội dung rất quan trọng là phải xây dựng cho đội ngũ cán bộ phương pháp, tác phong công tác khoa học, dân chủ, sâu sát cơ sở. Cán bộ phải thường xuyên gần gũi bộ đội, nắm chắc diễn biến tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của chiến sĩ mới; biết lắng nghe, chia sẻ, động viên nhưng đồng thời phải kiên quyết trong quản lý, rèn luyện kỷ luật. Sự sâu sát, trách nhiệm và tinh thần tận tụy của cán bộ có tác động rất lớn đến quá trình hình thành bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật và động cơ phấn đấu của chiến sĩ mới.
Bên cạnh đó, cần chú trọng bồi dưỡng năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, khả năng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng cho đội ngũ cán bộ. Trong điều kiện hiện nay, khi mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, chiến sĩ mới dễ bị tác động bởi những thông tin xấu độc thì cán bộ làm công tác đảng, công tác chính trị càng phải có trình độ, bản lĩnh và phương pháp tuyên truyền, định hướng tư tưởng phù hợp. Đây vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới hiện nay.
Ba là, trên cơ sở giữ vững nguyên tắc, quy trình hoạt động công tác đảng, công tác chính trị cần chủ động đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành trong huấn luyện chiến sĩ mới.
Thực tiễn huấn luyện chiến sĩ mới hiện nay đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác đảng, công tác chính trị. Đối tượng chiến sĩ mới chủ yếu là thanh niên trẻ, có trình độ nhận thức, điều kiện hoàn cảnh và tâm lý khác nhau; chịu tác động mạnh mẽ của mạng xã hội, của mặt trái kinh tế thị trường và các luồng thông tin đa chiều trên internet. Trong khi đó, hoạt động huấn luyện chiến sĩ mới diễn ra với cường độ cao, thời gian dài, nhiều nội dung phức tạp. Điều đó đòi hỏi công tác đảng, công tác chính trị phải không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Kinh nghiệm quan trọng được rút ra từ thực tiễn ở Lữ đoàn Tăng 273 là đổi mới nhưng phải trên cơ sở giữ vững nguyên tắc, nền nếp, quy trình hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Các cấp ủy, tổ chức đảng luôn duy trì nghiêm chế độ học tập chính trị, sinh hoạt đảng, sinh hoạt tư tưởng, ngày chính trị và văn hóa tinh thần; bảo đảm mọi hoạt động công tác đảng, công tác chính trị được tiến hành đúng nguyên tắc, đúng định hướng chính trị.
Trên cơ sở đó, nội dung giáo dục chính trị được đổi mới theo hướng ngắn gọn, thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, sát với nhiệm vụ và đặc điểm nhận thức của chiến sĩ mới. Nội dung giáo dục không chỉ tập trung trang bị kiến thức lý luận mà còn chú trọng giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống Quân đội, truyền thống đơn vị; giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, tinh thần cảnh giác cách mạng và ý thức trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.
Các hình thức tiến hành công tác đảng, công tác chính trị cũng được đổi mới phong phú, linh hoạt như tổ chức diễn đàn thanh niên, tọa đàm, giao lưu văn hóa văn nghệ, thi tìm hiểu truyền thống, sinh hoạt chuyên đề, hoạt động thể dục thể thao, cổ động thao trường. Đặc biệt, đơn vị chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng hình ảnh trực quan, video tư liệu, hệ thống truyền thanh nội bộ để nâng cao tính hấp dẫn, tính thuyết phục trong giáo dục chính trị, tuyên truyền cổ động.
Kinh nghiệm nổi bật là luôn gắn công tác đảng, công tác chính trị với từng nội dung, khoa mục huấn luyện; lấy thực tiễn huấn luyện làm môi trường giáo dục, rèn luyện bộ đội. Thông qua hoạt động huấn luyện để giáo dục ý chí vượt khó, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức, tính kỷ luật và bản lĩnh chiến đấu cho chiến sĩ mới. Đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục với động viên, cổ vũ thi đua, kịp thời biểu dương gương người tốt, việc tốt nhằm tạo động lực tinh thần cho bộ đội phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Bốn là, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho chiến sĩ mới trong quá trình huấn luyện
Cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện bảo đảm có vai trò rất quan trọng đối với chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới. Thực tiễn cho thấy, nếu hệ thống thao trường, bãi tập, phòng học, phương tiện tuyên truyền, cổ động được bảo đảm tốt; đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội được quan tâm đúng mức thì chất lượng giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng và kết quả huấn luyện sẽ được nâng lên rõ rệt.
Những năm qua, Lữ đoàn Tăng 273 đã quan tâm đầu tư nâng cấp hệ thống thao trường, bãi tập, pa nô, bảng tin, phòng Hồ Chí Minh, hệ thống truyền thanh nội bộ và các thiết chế văn hóa phục vụ hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Các cơ quan, đơn vị tích cực phát huy nội lực, đẩy mạnh tăng gia sản xuất, cải thiện đời sống bộ đội; kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng cảnh quan môi trường với xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, chính quy, giàu tính giáo dục.
Cùng với bảo đảm cơ sở vật chất, cấp ủy, chỉ huy các cấp luôn quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho chiến sĩ mới. Các chế độ, tiêu chuẩn của bộ đội được duy trì nghiêm túc; công tác quân y, chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh được triển khai chặt chẽ, hiệu quả. Hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, đọc báo, nghe đài, giao lưu kết nghĩa được tổ chức thường xuyên, tạo không khí vui tươi, đoàn kết, giúp chiến sĩ mới nhanh chóng hòa nhập môi trường quân đội.
Đặc biệt, đơn vị rất chú trọng công tác động viên, khen thưởng; kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong huấn luyện và tiến hành công tác đảng, công tác chính trị. Đồng thời, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh gia đình của chiến sĩ mới để có biện pháp động viên, hỗ trợ phù hợp. Chính sự quan tâm thiết thực đó đã góp phần củng cố niềm tin, xây dựng tinh thần đoàn kết, tạo động lực để chiến sĩ mới yên tâm công tác, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
3. Kết luận
Nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến sĩ mới ở Lữ đoàn Tăng 273, Quân đoàn 34 là yêu cầu khách quan, có ý nghĩa quan trọng đối với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu". Những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tiễn như tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, đổi mới nội dung, hình thức công tác đảng, công tác chính trị; chủ động quản lý tư tưởng bộ đội; xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh và gắn công tác đảng, công tác chính trị với xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật đã mang lại hiệu quả thiết thực. Trong thời gian tới, trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Lữ đoàn cần tiếp tục phát huy những kinh nghiệm đã có, không ngừng đổi mới, sáng tạo trong tiến hành công tác đảng, công tác chính trị, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới, xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Thượng úy Nguyễn Tiến Dũng, Hệ 2,
Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng)
Tài liệu tham khảo:
1. Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, 2, Nxb Chính trị Quốc gia sự thật, Hà Nội, 2021.
3. Đảng ủy Lữ đoàn 273, Nghị quyết số 286 - NQ/ĐU về "lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới năm 2024", Gia Lai, 2024.
4. Đảng ủy Lữ đoàn 273, Nghị quyết số 325 - NQ/ĐU về "lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới năm 2025", Gia Lai, 2025.