Một số yêu cầu bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ Đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay

Từ khóa: Hồ Chí Minh; cán bộ đoàn; phong cách làm việc; học viện, trường sĩ quan Quân đội.

1. Đặt vấn đề

Đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội giữ vai trò quan trọng trong tổ chức, giáo dục, rèn luyện, tập hợp và phát huy vai trò xung kích của đoàn viên, thanh niên; góp phần trực tiếp xây dựng tổ chức đoàn vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu" và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. Trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, phong cách làm việc của cán bộ đoàn có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công tác đoàn và phong trào thanh niên, đến sự thống nhất về nhận thức và hành động của đoàn viên, thanh niên.

Phong cách làm việc Hồ Chí Minh là hệ thống những đặc trưng tiêu biểu trong phương pháp, tác phong tiến hành công việc của Người, thể hiện sự thống nhất giữa tư tưởng, đạo đức với phương pháp hành động; nổi bật là phong cách dân chủ, khoa học, sâu sát, cụ thể, nói đi đôi với làm, chủ động, sáng tạo và luôn gắn lý luận với thực tiễn. Đối với đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội, việc bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh không chỉ nhằm hình thành phương pháp công tác đúng đắn mà còn góp phần nâng cao phẩm chất, năng lực, uy tín và hiệu quả hoạt động của mỗi cán bộ đoàn.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Khái quát thực trạng bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay

Những năm qua, cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị và tổ chức đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn. Nội dung bồi dưỡng từng bước được gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; kết hợp giáo dục với rèn luyện thông qua hoạt động thực tiễn; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn có phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát, gần gũi với đoàn viên, thanh niên, nói đi đôi với làm và có tinh thần trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ.

Thông qua hoạt động lãnh đạo, giáo dục, huấn luyện, công tác đoàn và phong trào thanh niên, đội ngũ cán bộ đoàn có điều kiện vận dụng những giá trị trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác. Nhiều cán bộ đoàn có ý thức trách nhiệm, chủ động nghiên cứu, nắm bắt tình hình đoàn viên, thanh niên; tích cực đổi mới nội dung, hình thức tổ chức hoạt động; phát huy dân chủ, đoàn kết và tinh thần xung kích, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ.

Tuy nhiên, quá trình bồi dưỡng vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Ở một số nơi, nội dung bồi dưỡng có lúc còn chung chung, chưa thật sự gắn với chức trách, nhiệm vụ và đặc điểm của từng nhóm cán bộ đoàn; hình thức, phương pháp bồi dưỡng chưa thật sự linh hoạt; việc kết hợp giữa bồi dưỡng của tổ chức với tự bồi dưỡng, tự rèn luyện của cán bộ đoàn chưa đồng đều. Một số biểu hiện như làm việc thiếu khoa học, cẩu thả, hành chính hóa, quan liêu, xa rời thực tế, ngại học tập, ngại rèn luyện vẫn cần được nhận diện và khắc phục.

2.2. Một số yêu cầu bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay

Trước sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ, việc bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay cần tập trung vào những yêu cầu sau đây:

Một là, tăng cường quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng về đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; gắn bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn sát với tình hình thực tế và hướng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, mục tiêu yêu cầu đào tạo của các học viện, trường sĩ quan Quân đội.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa định hướng, bảo đảm cho quá trình bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh được tiến hành đúng quan điểm, mục tiêu, nội dung và phương pháp, tránh chung chung, hình thức, tách rời nhiệm vụ. Việc quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng phải đi vào nhận thức và hành động của cả chủ thể, đối tượng bồi dưỡng, làm cơ sở chuyển hóa những giá trị trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh thành chuẩn mực, phương pháp và thói quen công tác của cán bộ đoàn. Nội dung bồi dưỡng cần được cụ thể hóa phù hợp với chức trách, nhiệm vụ, đặc điểm môi trường quân sự và yêu cầu công tác đoàn ở từng học viện, trường sĩ quan; lấy thực tiễn thực hiện nhiệm vụ làm môi trường rèn luyện, kiểm nghiệm và hoàn thiện phong cách làm việc. Theo đó, bồi dưỡng phải hướng vào nâng cao khả năng làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát, cụ thể, nói đi đôi với làm, chủ động, sáng tạo và gần gũi với đoàn viên, thanh niên. Chất lượng bồi dưỡng không chỉ được đánh giá qua mức độ nhận thức mà quan trọng hơn phải thể hiện ở sự chuyển biến trong phương pháp, tác phong công tác và kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ, góp phần nâng cao chất lượng công tác đoàn, giáo dục - đào tạo, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội.

Hai là, bảo đảm tính hệ thống, tính toàn diện, tính kế hoạch trong quá trình bồi dưỡng, trong đó cần tập trung vào những đặc trưng phong cách làm việc phù hợp với chức trách, nhiệm vụ, đặc điểm của đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội.

Đây là yêu cầu bảo đảm quá trình bồi dưỡng được tiến hành thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, rời rạc hoặc hình thức. Tính hệ thống đòi hỏi nội dung bồi dưỡng phải được xác định thống nhất, có sự kế thừa, phát triển, gắn giữa trang bị nhận thức với rèn luyện, thực hành và hình thành phương pháp, tác phong công tác. Tính toàn diện phải hướng vào những đặc trưng cơ bản của phong cách làm việc Hồ Chí Minh, đồng thời gắn với phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực và yêu cầu thực hiện chức trách của cán bộ đoàn; chú trọng phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát, cụ thể, gần gũi với đoàn viên, thanh niên, nói đi đôi với làm, chủ động, sáng tạo. Tính kế hoạch thể hiện ở việc xác định rõ mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp, tiến độ và tiêu chí đánh giá, bảo đảm quá trình bồi dưỡng có định hướng, có kiểm tra và điều chỉnh. Đồng thời, phải căn cứ chức trách, nhiệm vụ, đặc điểm từng nhóm cán bộ đoàn để lựa chọn nội dung, phương pháp phù hợp, bảo đảm tính thiết thực, khả thi và hiệu quả.

Ba là, gắn chặt bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh với bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội.

Đây là yêu cầu xuất phát từ mối quan hệ hữu cơ giữa phẩm chất, năng lực với phong cách làm việc của người cán bộ đoàn. Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực công tác là nền tảng hình thành, phát triển phong cách làm việc; ngược lại, phong cách làm việc đúng đắn góp phần chuyển hóa phẩm chất, năng lực thành hiệu quả thực tiễn trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Vì vậy, bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh không thể tiến hành biệt lập mà phải đặt trong tổng thể quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn toàn diện. Nội dung bồi dưỡng cần gắn với giáo dục bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm, đạo đức, lối sống, tinh thần đoàn kết, khiêm tốn, cầu thị, tình thương yêu đồng chí, đồng đội; đồng thời nâng cao kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng tiến hành công tác đoàn, công tác vận động quần chúng và phong trào thanh niên. Qua thực tiễn công tác, cần chú trọng rèn luyện khả năng vận dụng phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát, cụ thể; thống nhất giữa nói và làm, giữa tính năng động, sáng tạo với tính nguyên tắc. Qua đó, từng bước hình thành ở cán bộ đoàn sự thống nhất giữa phẩm chất, năng lực và phong cách làm việc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Bốn là, phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng trong quá trình bồi dưỡng; đồng thời phát huy tính tự giác, quyết tâm tự bồi dưỡng, tự rèn luyện phong cách làm việc Hồ Chí Minh của đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội.

Đây là yêu cầu nhằm tạo sự thống nhất giữa tác động giáo dục, định hướng của tổ chức với vai trò tự giác, chủ động của mỗi cán bộ đoàn trong quá trình hình thành và phát triển phong cách làm việc. Bồi dưỡng phải được đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, sự chỉ đạo của chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, sự hướng dẫn của cơ quan chính trị; đồng thời phát huy vai trò của tổ chức đoàn và trách nhiệm của các lực lượng liên quan. Mỗi tổ chức, lực lượng cần thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, tạo môi trường thuận lợi để cán bộ đoàn được học tập, rèn luyện, trải nghiệm và sửa chữa hạn chế trong thực tiễn công tác. Tuy nhiên, tác động từ bên ngoài chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành nhu cầu và động lực tự thân của cán bộ đoàn. Vì vậy, mỗi cán bộ đoàn phải xác định rõ trách nhiệm cá nhân, chủ động xây dựng kế hoạch tự học tập, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện; thường xuyên tự kiểm tra, tự đánh giá và điều chỉnh phương pháp, tác phong công tác. Sự kết hợp chặt chẽ giữa trách nhiệm của tổ chức với tính tự giác của cá nhân sẽ tạo nên quá trình bồi dưỡng thường xuyên, liên tục và thực chất.

Năm là, kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống", kiên quyết đấu tranh khắc phục triệt để những biểu hiện nhận thức và hành vi sai trái về phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ đoàn và đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động.

Đây là yêu cầu nhằm bảo đảm quá trình bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh được tiến hành đồng bộ, vừa xây dựng những giá trị, chuẩn mực tích cực, vừa chủ động loại bỏ những nhận thức, hành vi lệch lạc cản trở quá trình rèn luyện của đội ngũ cán bộ đoàn. "Xây" phải hướng vào hình thành phương pháp, tác phong làm việc khoa học, dân chủ, sâu sát, cụ thể, nói đi đôi với làm, có tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo; "chống" phải gắn với nhận diện, phê phán và khắc phục những biểu hiện cẩu thả, thiếu khoa học, quan liêu, mệnh lệnh, hành chính hóa, xa rời thực tế, tùy tiện, ngại học tập, ngại rèn luyện. Trong quá trình đó, cần khắc phục nhận thức phiến diện, hình thức, xem nhẹ trách nhiệm của tổ chức hoặc phó mặc cho cá nhân tự rèn luyện. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ đoàn trong đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa; chủ động nhận diện, phản bác những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng lập luận có cơ sở lý luận và thực tiễn. Qua đó, tạo môi trường thuận lợi để phong cách làm việc đúng đắn được củng cố, phát triển và trở thành nền nếp công tác của cán bộ đoàn.

3. Kết luận

Bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ đoàn ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội là yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ có bản lĩnh, phẩm chất và phương pháp công tác khoa học. Thực hiện tốt các yêu cầu bồi dưỡng, gắn với nhiệm vụ chính trị, rèn luyện phẩm chất, năng lực, phát huy vai trò của tổ chức và tính tự giác của cá nhân, kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống", sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác đoàn, phong trào thanh niên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.

Tài liệu tham khảo

1. Phùng Quang Hùng (2023), Nội dung bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, ngày 10/03/2023.

2. Cao Thành (2025), Tự tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ của cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị, ngày 14/04/2025.

3. Lê Ngọc Tân (2023), Yêu cầu rèn luyện phong cách làm việc Hồ Chí Minh của đội ngũ cán bộ ở các hệ quản lý học viên, Học viện Chính trị hiện nay, Báo Quân đội nhân dân, ngày 17/10/2023.