logo
ISSN 2734-9020

Nâng cao năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội thời kỳ mới

Thứ bảy, 29/08/2026 - 19:00

Tóm tắt: Bối cảnh chuyển đổi số quân sự, hiện đại hóa lực lượng vũ trang và phương thức tác chiến công nghệ cao đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa trình độ kỹ thuật, chiến thuật, nghiệp vụ quân sự cho thanh niên quân đội. Trên cơ sở phân tích thực trạng năng lực chuyên môn của lực lượng này tại các cơ quan, đơn vị, bài viết đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội thời kỳ mới, góp phần xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, hiện đại.

1. Đặt vấn đề

Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới đang đặt ra những yêu cầu rất cao cho Quân đội nhân dân Việt Nam. Quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng và Quân ủy Trung ương về xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nhân tố con người luôn giữ vai trò quyết định thắng lợi trên mọi mặt trận.Thanh niên Quân đội là lực lượng xung kích đông đảo, chiếm tỉ lệ lớn trong toàn quân, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, nghiên cứu khoa học kỹ thuật quân sự, làm chủ vũ khí trang bị và lao động sản xuất. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư bùng nổ cùng sự chuyển dịch phương thức tác chiến hiện đại sang không gian đa miền và chiến tranh điều khiển số, năng lực chuyên môn của người quân nhân trẻ là một trong những thước đo trực tiếp đánh giá sức mạnh tổng hợp của từng đơn vị và toàn quân. Nhấn mạnh yêu cầu phát triển tiềm lực con người trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV khẳng định: "Trong xây dựng, phát triển con người, nguồn nhân lực được xác định là chìa khoá, là đột phá chiến lược để phát triển đất nước. Để xây dựng và phát huy được vai trò của nguồn nhân lực, cần tập trung vào các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, xây dựng và phát triển văn hoá, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, chăm sóc sức khoẻ, thực hiện an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm phúc lợi xã hội và công bằng xã hội, chính sách đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài; tạo điều kiện và cơ hội cho mọi người được tiếp cận với các nguồn lực và dịch vụ xã hội để phát triển" (1, tr. 56-57). Xuất phát từ đòi hỏi tất yếu khách quan đó, việc nghiên cứu, luận giải các vấn đề lý luận, đánh giá đúng thực tiễn và đề xuất hệ thống giải pháp khoa học nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ quân sự cho thanh niên quân đội có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Cấu trúc năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội

Năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội là tổng hòa các tri thức khoa học kỹ thuật quân sự, kỹ năng thực hành thao tác chiến đấu, kinh nghiệm tác chiến thực tế cùng khả năng thích ứng linh hoạt với trang bị vũ khí, khí tài trong điều kiện môi trường quân sự đa dạng, phức tạp. Cấu trúc năng lực này không tồn tại biệt lập mà được hợp thành bởi bốn thành tố căn bản, gắn kết hữu cơ với nhau.

Một là, hệ thống tri thức quân sự nền tảng và chuyên ngành.

Đó là sự hiểu biết sâu sắc về nghệ thuật quân sự Việt Nam, điều lệnh, điều lệ tác chiến, nguyên lý cấu tạo, tính năng chiến thuật và kỹ thuật của hệ thống vũ khí, trang thiết bị được biên chế. Tri thức chuyên môn chuẩn mực tạo nên tầm nhìn chiến thuật và khả năng tư duy nghiệp vụ sắc bén cho người quân nhân trước mọi diễn biến trên chiến trường.

Hai là, kỹ năng thực hành thao tác, làm chủ vũ khí trang bị và năng lực ứng biến chiến thuật.

Đối với thanh niên quân đội là sĩ quan, kỹ năng này thể hiện ở nghệ thuật chỉ huy, tham mưu, tác chiến, tổ chức điều hành phân đội và phương pháp sư phạm quân sự trong huấn luyện bộ đội. Đối với thanh niên quân đội là hạ sĩ quan, chiến sĩ và nhân viên kỹ thuật, đó là sự thuần thục tuyệt đối trong thao tác chuẩn xác, nhanh nhạy, xử lý tốt sự cố kỹ thuật và thực hiện các động tác kỹ, chiến thuật cá nhân cũng như hiệp đồng biên đội linh hoạt trong mọi điều kiện địa hình, thời tiết.

Ba là, năng lực số và trình độ công nghệ thông tin.

Trước yêu cầu xây dựng quân đội hiện đại và số hóa các quy trình quản lý tác chiến, năng lực số đã trở thành thành phần cốt lõi cấu thành năng lực chuyên môn mới. Quân nhân trẻ phải có kỹ năng khai thác hiệu quả các hệ thống dữ liệu điều hành, phần mềm chỉ huy tham mưu, khí tài trinh sát quang điện tử, thiết bị bay không người lái và bảo đảm an toàn thông tin quân sự.

Bốn là, năng lực tự học tập, nghiên cứu và phát triển sáng kiến khoa học quân sự.

Thực tiễn quân sự luôn vận động không ngừng, đòi hỏi người lính trẻ phải sở hữu phương pháp tư duy khoa học, khả năng tích lũy tri thức độc lập, say mê sáng tạo để cải tiến mô hình học cụ, nâng cao tuổi thọ và hệ số kỹ thuật của vũ khí trang bị, kịp thời thích ứng trước mọi chuyển biến nhanh chóng của vũ khí công nghệ cao.

2.2. Yêu cầu khách quan đối với năng lực chuyên môn thanh niên quân đội trong tình hình mới.

Tình hình an ninh chính trị thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó đoán định với sự xuất hiện của các hình thái chiến tranh thế hệ mới, chiến tranh ủy nhiệm và tác chiến phi đối xứng sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay tự hành cùng vũ khí điều khiển chính xác từ xa. Những thay đổi sâu sắc này buộc lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam phải đẩy nhanh tiến trình xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh, hiện đại theo tinh thần các nghị quyết của Đảng và Quân ủy Trung ương.Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các tổ hợp vũ khí hiện đại, công nghệ cao tại các quân chủng, binh chủng đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đoàn viên thanh niên phải có nền tảng học vấn vững vàng, tư duy kỹ thuật logic và khả năng làm chủ công nghệ vượt trội. Mọi sự chủ quan, lạc hậu về nhận thức hoặc non kém về trình độ thao tác chuyên môn đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trong tác chiến hiện đại.

Đồng thời, công cuộc chuyển đổi số quốc phòng đang đặt ra nhiệm vụ chuyển dịch toàn diện các phương thức chỉ huy điều hành, huấn luyện mô phỏng, bảo đảm kỹ thuật và hậu cần sang nền tảng số hóa. Đội ngũ thanh niên quân đội là lực lượng nhạy bén nhất với công nghệ mới, giữ vị trí xung kích tiên phong trong làm chủ các quy trình hiện đại này. Để đáp ứng kỳ vọng đó, năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội không thể dừng lại ở kinh nghiệm thực hành truyền thống mà phải tích hợp đồng bộ giữa kỹ năng số hóa và năng lực tác chiến công nghệ cao. Nhận thức rõ yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng sự chuyển biến của thời cuộc, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV nhấn mạnh: "Vấn đề đổi mới toàn diện, căn bản giáo dục, đào tạo được xác định rõ ràng hơn, toàn diện hơn, đó là đổi mới đồng bộ cả mục tiêu, nội dung, chương trình, phương thức, phương pháp theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế, phát triển con người toàn diện, đáp ứng những yêu cầu mới của phát triển kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ, thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư" (1, tr. 61). Quan điểm trên là sự kế thừa nhất quán chủ trương của Đảng và Nhà nước trong công tác chăm lo, xây dựng thế hệ trẻ, được khẳng định qua hệ thống quan điểm chỉ đạo: "Thứ nhất, thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thứ hai, chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng. Thứ ba, Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và trực tiếp lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước. Thứ tư, Nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh niên; thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật chính sách, chiến lược, chương trình hành động cụ thể. Thứ năm, sự nỗ lực học tập, rèn luyện và phấn đấu không ngừng của thanh niên theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là yếu tố quan trọng để xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới" (2, tr. 80).

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung và phát triển năm 2011) cũng chỉ rõ: "Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc" (3). Tiếp đó, Kết luận số 80-KL/TW ngày 25/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI) về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) đã xác định rõ mục tiêu: "Xây dựng một lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; góp phần vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa" (4).Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt "Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020", nêu rõ ba quan điểm và mục tiêu của công tác thanh niên: "Thứ nhất, Chiến lược phát triển thanh niên là bộ phận cấu thành quan trọng của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 nhằm mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thứ hai, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền, kết hợp và phát huy đầy đủ vai trò của gia đình, nhà trường, xã hội và các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên. Thứ ba, bảo đảm phát huy vai trò tích cực của thanh niên trong việc tổ chức triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên ở các cấp, các ngành" (5), tạo nền tảng huy động mọi nguồn lực bảo đảm thực hiện thắng lợi các chiến lược phát triển thanh niên.

Từ những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, công tác thanh niên trong Quân đội cần tiếp tục cổ vũ tuổi trẻ nuôi dưỡng hoài bão lớn, vượt qua khó khăn để vươn lên làm chủ khoa học, công nghệ; phát huy vai trò xung kích vào sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; thực hiện tốt các chỉ tiêu phấn đấu gắn liền với đó là nhiệm vụ trọng tâm: "Xây dựng lực lượng thanh niên quân đội trong thời kỳ mới có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; có ý chí chiến đấu cao, trong sáng, mẫu mực về đạo đức lối sống, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ quân sự; có sức khỏe dẻo dai, có ý chí phấn đấu vươn lên mạnh mẽ, có tinh thần tự lực tự cường, thương yêu đồng chí đồng đội, đoàn kết tốt kỷ luật nghiêm" (6); kết hợp chặt chẽ hoạt động của các tổ chức quần chúng với Phong trào Thi đua Quyết thắng nhằm xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu".

2.3. Thực trạng năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội hiện nay

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và cấp ủy, chỉ huy các cấp, công tác giáo dục, huấn luyện và phát triển năng lực chuyên môn cho thanh niên quân đội đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng. Tuyệt đại đa số đoàn viên thanh niên có ý thức trách nhiệm cao, nỗ lực phấn đấu vượt bậc trong học tập chính trị, huấn luyện quân sự và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.

Hằng năm, kết quả kiểm tra huấn luyện quân sự, chuyên môn nghiệp vụ của đoàn viên, thanh niên toàn quân đều đạt yêu cầu, trong đó tỉ lệ đạt khá và giỏi luôn ở mức cao. Đội ngũ thanh niên quân đội là sĩ quan trẻ tốt nghiệp từ các học viện, nhà trường quân đội cơ bản nắm vững lý luận chỉ huy tham mưu, kiến thức chuyên ngành và phương pháp huấn luyện bộ đội, thích ứng tương đối nhanh với thực tiễn nhiệm vụ tại đơn vị cơ sở. Đội ngũ thanh niên quân đội là nhân viên chuyên môn kỹ thuật, công nhân viên quốc phòng đã từng bước làm chủ các trang thiết bị kỹ thuật thế hệ mới, tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào bảo dưỡng, sửa chữa và cải tiến vũ khí trang bị. Đặc biệt, phong trào Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội tiếp tục phát triển mạnh mẽ và ngày càng lan tỏa sâu rộng. Hàng ngàn công trình, sáng kiến của thanh niên quân đội được nghiên cứu và ứng dụng thành công vào thực tế huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, quản lý kỹ thuật và sản xuất kinh doanh, mang lại giá trị làm lợi to lớn cho ngân sách quốc phòng. Tinh thần xung kích, dũng cảm, tự lực tự cường và khát vọng vươn lên làm chủ khoa học công nghệ của tuổi trẻ quân đội ngày càng được khẳng định rõ nét.

Bên cạnh những kết quả nổi bật, thực tiễn cũng bộc lộ những hạn chế nhất định. Năng lực chuyên môn của một bộ phận thanh niên quân đội phát triển chưa đồng đều giữa các lực lượng, vùng miền. Khả năng làm chủ, khai thác tối đa tính năng kỹ chiến thuật của một số loại vũ khí, khí tài hiện đại công nghệ cao ở cấp cơ sở có thời điểm còn lúng túng. Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, năng lực số và khả năng sử dụng ngoại ngữ chuyên ngành của một bộ phận đoàn viên thanh niên còn hạn chế, chưa đáp ứng trọn vẹn yêu cầu tác chiến đa môi trường và hội nhập quốc tế. Tinh thần tự học, tự nghiên cứu nâng cao tay nghề chuyên môn ở một số phân đội chưa thực sự trở thành nhu cầu tự thân thường xuyên.

Những hạn chế nêu trên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị mô phỏng và học cụ trực quan ở một số đơn vị vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo còn khó khăn. Công tác quy hoạch, bồi dưỡng tay nghề cho thanh niên quân đội là cán bộ, nhân viên tại một số cấp ủy, chỉ huy chưa thật sự đồng bộ. Bên cạnh đó, phương pháp tổ chức phong trào hành động thanh niên gắn với nhiệm vụ chuyên môn ở một vài chi đoàn còn đơn điệu, dàn trải, chưa tạo ra động lực đủ mạnh để thúc đẩy thanh niên quân đội bứt phá vươn lên.

2.4. Một số giải pháp nâng cao năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội thời kỳ mới.

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho thanh niên về vị trí then chốt của năng lực chuyên môn.

Cấp ủy, chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy các cấp phải thường xuyên quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về xây dựng nhân tố con người trong quân sự. Cần đưa nội dung bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật nghiệp vụ cho thanh niên vào nghị quyết lãnh đạo thường kỳ và kế hoạch công tác hằng năm của từng cơ quan, đơn vị. Tập trung tuyên truyền, giáo dục sâu rộng nhằm khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm chính trị và khát vọng cống hiến của thanh niên quân đội. Giúp cán bộ, đoàn viên thanh niên nhận thức sâu sắc rằng việc trau dồi chuyên môn giỏi không chỉ là nhiệm vụ quân sự đơn thuần mà còn là biểu hiện sinh động của lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, phẩm chất đạo đức của người quân nhân cách mạng trong thời đại mới. Từng tổ chức đoàn cần định hướng cụ thể các mục tiêu rèn luyện tay nghề, bậc thợ, trình độ chiến thuật sát hợp với từng cương vị chức trách, loại hình cơ quan, đơn vị.

Hai là, đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp huấn luyện, đào tạo theo hướng thực chất, đồng bộ và chuyên sâu.

Các học viện, nhà trường quân đội cần tiếp tục thực hiện hiệu quả phương châm chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị. Cần rà soát, chuẩn hóa giáo trình, chương trình giảng dạy theo hướng giảm thiểu lý thuyết hàn lâm, tăng cường thời lượng huấn luyện thực hành thao tác trên vũ khí, khí tài trang bị mới. Tích cực đưa các tình huống tác chiến công nghệ cao, tác chiến không gian mạng và môi trường nhiễm xạ, hóa chất vào diễn tập thực binh nhằm rèn luyện tâm lý vững vàng và phản xạ chuyên môn chuẩn xác cho học viên. Tại các đơn vị cơ sở, công tác huấn luyện chiến đấu phải bám sát phương châm cơ bản, thiết thực, vững chắc, coi trọng huấn luyện đồng bộ và chuyên sâu, lấy thực hành làm chính. Cần tổ chức phân loại đối tượng chính xác để có phương pháp bồi dưỡng thích hợp, từ chiến sĩ mới đến sĩ quan trẻ. Tăng cường huấn luyện đêm, huấn luyện trong điều kiện cơ động đường dài, địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt để tôi luyện trình độ chuyên môn sát với thực tế chiến trường. Gắn kiểm tra đánh giá chất lượng huấn luyện với việc bình xét thi đua nghiêm túc, kiên quyết chống bệnh thành tích trong huấn luyện.

Ba là, đẩy mạnh phong trào Tuổi trẻ sáng tạo và các mô hình xung kích làm chủ khoa học công nghệ trong toàn quân.

Phong trào Tuổi trẻ sáng tạo là môi trường lý tưởng để thanh niên quân đội thử thách và nâng cao năng lực chuyên môn. Cơ quan chính trị và tổ chức đoàn các cấp cần tiếp tục tuyên truyền, triển khai thực hiện hiệu quả quy chế tổ chức Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội. Tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về cơ chế, kinh phí, phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và thời gian để thanh niên quân đội là sĩ quan trẻ, học viên, nhân viên kỹ thuật triển khai các đề tài, sáng kiến cải tiến kỹ thuật.

Nhân rộng các mô hình thanh niên hiệu quả như Chi đoàn nghiên cứu khoa học, Tổ thanh niên làm chủ vũ khí trang bị kỹ thuật mới, Nhà kho chính quy an toàn kiểu mẫu, Vọng quan sát thanh niên, Luyện tay nghề, thi thợ giỏi. Kịp thời biểu dương, tôn vinh và đề nghị cấp trên có chính sách khen thưởng, thăng quân hàm, nâng bậc lương, ưu tiên đào tạo đối với những đoàn viên thanh niên có thành tích nghiên cứu xuất sắc và phát minh mang lại hiệu quả thực tiễn cao. Điều này tạo động lực vật chất và tinh thần to lớn thôi thúc tuổi trẻ toàn quân không ngừng vươn tới những đỉnh cao khoa học.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực số và trình độ ngoại ngữ cho thanh niên Quân đội.

Quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quân sự, các cấp ủy đảng cần tập trung triển khai sâu rộng phong trào Bình dân học vụ số và phong trào phổ cập kiến thức trí tuệ nhân tạo trong thanh niên quân đội. Tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin, khai thác cơ sở dữ liệu số, làm việc trên môi trường mạng an toàn và sử dụng phần mềm quản lý chuyên ngành cho toàn thể cán bộ đoàn và đoàn viên. Tích cực ứng dụng công nghệ mô phỏng, thực tế ảo vào quá trình huấn luyện quân sự, giúp thanh niên quân đội được trải nghiệm thực hành thao tác vũ khí hiện đại một cách trực quan, tiết kiệm và an toàn. Đồng thời, đẩy mạnh phong trào học tập ngoại ngữ trong toàn quân, xem ngoại ngữ là chìa khóa để thanh niên quân đội trực tiếp tiếp cận, nghiên cứu tài liệu kỹ thuật của nước ngoài, làm chủ vũ khí mới và nâng cao năng lực tham gia các hoạt động đối ngoại quốc phòng, gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc.

Năm là, phát huy tinh thần tự học, tự rèn luyện và xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh.

Nâng cao năng lực chuyên môn chỉ thực sự bền vững khi nó trở thành nhu cầu tự thân và lẽ sống của từng thanh niên quân đội. Mỗi cán bộ, đoàn viên thanh niên phải tự xây dựng cho mình kế hoạch phấn đấu, rèn luyện tay nghề, tích lũy kiến thức từng ngày thông qua công việc thực tế tại đơn vị. Khắc phục triệt để tư tưởng thỏa mãn dừng lại hoặc ỷ lại, trông chờ. Thanh niên quân đội phải biết biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, say mê đọc sách chuyên ngành, tích cực học hỏi đồng chí, đồng đội và kinh nghiệm của thế hệ đi trước. Chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp cần quan tâm bảo đảm đầy đủ đời sống vật chất, tinh thần, xây dựng môi trường văn hóa quân sự chính quy, mẫu mực, tạo điều kiện thuận lợi nhất về không gian học tập, phòng đọc, thư viện điện tử cho thanh niên quân đội. Gắn kết chặt chẽ phong trào rèn luyện chuyên môn với việc giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng và xây dựng nền nếp chính quy, bảo đảm mỗi thanh niên quân đội có cả đức lẫn tài, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong mọi tình huống.

Kết luận

Nâng cao năng lực chuyên môn của thanh niên quân đội là chủ trương chiến lược đúng đắn, mang tính cấp thiết nhằm xây dựng lực lượng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Quá trình này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cấp ủy, chỉ huy các cấp cùng với tinh thần xung kích, khát vọng vươn lên chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức của thanh niên quân đội. Việc chuẩn hóa tri thức, kỹ năng thao tác, năng lực số và tác phong công tác quân sự sẽ tạo nền tảng vững chắc để thanh niên quân đội làm chủ mọi loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Đó chính là nhân tố cốt lõi bảo đảm cho Quân đội nhân dân Việt Nam luôn giữ vững thế chủ động, sẵn sàng chiến đấu và đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược trong mọi tình huống, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Thiếu tá Hoàng Hải Dương, Thượng tá Nguyễn Quốc Duy, Trung tá Đỗ Anh Kiên

Hệ 5, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng


Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2008), Nghị quyết số 25 - NQ/TW ngày 25/7/2008 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

4. Văn phòng Trung ương Đảng (2013), Kết luận số 80/KL-TW ngày 25/12/2013 về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 25 - NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Hà Nội.

5. Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 2474/QĐ - TTg ngày 30/12/2011 phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020, Hà Nội.

6. Đảng ủy Quân sự Trung ương (2009), Chương trình hành động số 231 - CTr/ĐU ngày 26/5/2009 thực hiện Nghị quyết số 25 - NQ/TW Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Hà Nội.